Quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện Việt Nam - Lào ngày càng gắn kết chiến lược

Sự kiện được đánh dấu bằng chuỗi hoạt động ngoại giao, văn hóa và quốc phòng thiết thực, nổi bật như Giao lưu hữu nghị Quốc phòng biên giới Việt Nam - Lào lần thứ 3 tại tỉnh Nghệ An và tỉnh Bolykhamxay (Lào) hay các chương trình chiếu phim "Mưa Đỏ" dành cho các nguyên cán bộ và cán bộ các Ban của Đảng, các Bộ, ngành của Lào.

Việt Nam - Lào: Quan hệ hữu nghị vĩ đại "có một không hai"

Việt Nam và Lào là hai nước láng giềng có chung đường biên giới, cùng tựa lưng vào dãy Trường Sơn hùng vĩ và chung dòng sông Mekong đỏ nặng phù sa. Mối quan hệ truyền thống tốt đẹp, sự gắn bó thủy chung giữa nhân dân hai nước đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh, Chủ tịch Kaysone Phomvihane và Chủ tịch Suphanouvong đặt nền móng. Qua nhiều thế hệ lãnh đạo và nhân dân dày công vun đắp, mối liên kết này đã trở thành tài sản vô giá của cả hai dân tộc. 

Kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao vào ngày 5/9/1962, mối quan hệ giữa hai nước luôn gắn bó bền chặt. Việc ký kết Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác vào ngày 18/7/1977 đã tạo cơ sở chính trị, pháp lý quan trọng để không ngừng thắt chặt tình đoàn kết, phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của mỗi nước. 

49 năm qua, Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác đã trở thành cơ sở chính trị, pháp lý quan trọng để không ngừng thắt chặt quan hệ giữa hai nước, phục vụ đắc lực cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của mỗi nước. 

Hai nước nâng cấp quan hệ lên "hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện" vào tháng 2/2019. Đây là dấu mốc có ý nghĩa lịch sử quan trọng, tạo bước đột phá mới trong quan hệ hợp tác giữa hai nước. Từ đây, quan hệ hai nước Việt Nam-Lào ngày càng trở nên gắn bó keo sơn, đổi mới và phát triển.

Tiếp đó, trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Lào của Tổng Bí thư Tô Lâm (Nay là Tổng Bí thư, Chủ tích nước), dự Lễ kỷ niệm 50 năm Quốc khánh Lào và đồng chủ trì Cuộc gặp cấp cao giữa hai đảng (ngày 1-2/12/2025), Lãnh đạo cấp cao hai nước đã nhất trí bổ sung nội hàm mới để làm sâu sắc hơn và nâng tầm quan hệ song phương lên "Quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược."

Nội hàm “gắn kết chiến lược” được bổ sung vào quan hệ song phương nhằm định vị mối quan hệ song phương trong bối cảnh quốc tế mới, khẳng định tầm nhìn chung, lợi ích đan xen và định hướng đồng hành lâu dài vì sự phát triển tự cường của hai dân tộc. 

Sự tin cậy chính trị ở mức độ cao được thể hiện rõ nét qua các chuyến thăm và tiếp xúc cấp cao thường xuyên. Chỉ riêng trong năm 2025, Tổng Bí thư Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith đã gặp nhau tới 6 lần để trao đổi về các vấn đề cốt lõi. 

Từ đầu năm 2026 đến nay, sau khi hai Đảng tổ chức thành công Đại hội nhiệm kỳ mới, lãnh đạo cao nhất của hai bên đều lựa chọn nước bạn là điểm đến thăm cấp Nhà nước đầu tiên. Những chuyến đi này một lần nữa khẳng định sự nhất quán trong đường lối đối ngoại, luôn dành ưu tiên cao nhất cho nhau.

Hợp tác kinh tế - thương mại song phương phát triển tích cực

Đi đôi với sự tin cậy chính trị sâu sắc, hợp tác kinh tế - thương mại - đầu tư giữa hai nước đã ghi nhận những bước chuyển mình mạnh mẽ. Kim ngạch thương mại song phương tăng trưởng vượt bậc qua từng năm. Nếu năm 2023 đạt hơn 1,64 tỷ USD thì năm 2024 đã vượt mốc 2 tỷ USD và tiếp tục bứt phá lên mức 3 tỷ USD vào năm 2025, tăng tới 32% so với cùng kỳ. Hai bên hiện đang hướng tới mục tiêu đạt kim ngạch thương mại 10 tỷ USD trong thời gian tới.

Về đầu tư, tính đến hết tháng 5/2026, các doanh nghiệp Việt Nam có 289 dự án tại Lào với tổng vốn đăng ký đạt gần 7 tỷ USD. Riêng trong năm 2025, dòng vốn đầu tư từ Việt Nam sang Lào đạt hơn 590 triệu USD, tăng gấp 7,5 lần so với năm 2024. Xu hướng này tiếp tục được duy trì khi trong 3 tháng đầu năm 2026, Việt Nam cấp mới cho 8 dự án sang Lào với tổng vốn hơn 176 triệu USD.

Đáng chú ý, cơ cấu đầu tư của doanh nghiệp Việt Nam đang dịch chuyển mạnh mẽ sang các lĩnh vực có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao. Các dự án tập trung vào nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng tái tạo, khai khoáng chế biến sâu, viễn thông và chuyển đổi số. Nhiều tập đoàn lớn như Viettel, Tập đoàn Cao su Việt Nam, Thaco, TH True Milk, Sun Group, Phú Điền, T&T đang mở rộng quy mô đầu tư tại đây. Đặc biệt là đang triển khai các thủ tục đầu tư vào dự án khai thác, chế biến muối mỏ kali, nhà máy phân bón, nông nghiệp công nghệ cao trên diện tích 90km2 tại tỉnh Savannakhet.

Nhằm tối ưu hóa giao thương, hai nước đã hoàn tất quy trình thanh toán bằng đồng bản tệ và kết nối thanh toán bán lẻ song phương thông qua mã QR. Bên cạnh đó, hợp tác quốc phòng - an ninh tiếp tục được củng cố vững chắc, giữ vai trò là một trong những trụ cột quan trọng nhất bảo đảm sự ổn định của mỗi nước.

Kết nối tri thức và nhịp cầu văn hóa giữa 2 quốc gia 

Mối quan hệ "gắn kết chiến lược" còn được bồi đắp liên tục thông qua giáo dục và giao lưu nhân dân. Hai nước đang tích cực triển khai Đề án nâng cao chất lượng hiệu quả hợp tác giáo dục giai đoạn 2021-2030. Năm 2025, Việt Nam cấp cho Lào 1.160 suất học bổng theo thỏa thuận, đồng thời cấp bổ sung 25 suất học bổng theo như đề nghị của phía Lào; và Lào dành 60 suất học bổng cho Việt Nam.

Bên cạnh đó, các hoạt động văn hóa thực chất ngày càng đi vào chiều sâu. Điểm nhấn nổi bật là vào ngày 02/12/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm ( nay là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm) cùng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith đã chủ trì Lễ khánh thành Công viên Hữu nghị Lào - Việt Nam tại thủ đô Viêng Chăn. Công trình này không chỉ là món quà tinh thần ý nghĩa nhân dịp 50 năm Quốc khánh Lào mà còn là biểu tượng sinh động cho tình đoàn kết giữa hai dân tộc.

Gần đây nhất, Tuần Văn hóa Việt Nam tại Lào diễn ra từ ngày 12 đến 16/5/2026 đã mở ra một chương mới trong hợp tác văn hóa - du lịch song phương giai đoạn 2026-2030, khẳng định mối quan hệ bền chặt là hình mẫu chưa từng có trong lịch sử quốc tế.

Chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone từ ngày 7 đến 9/6/2026 mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là chuyến thăm Việt Nam đầu tiên của ông sau khi Lào tổ chức thành công Đại hội Đảng XII và kiện toàn bộ máy lãnh đạo nhiệm kỳ mới.

Theo Đại sứ Việt Nam tại Lào Nguyễn Minh Tâm, việc Thủ tướng Sonexay Siphandone chọn Việt Nam là điểm đến đầu tiên trong chương trình đối ngoại khẳng định mạnh mẽ vị trí ưu tiên hàng đầu của quan hệ song phương. Tiếp tục làm sâu sắc niềm tin quan hệ "hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược" Việt Nam-Lào.

Chuyến thăm là cơ hội để lãnh đạo hai nước rà soát toàn diện các thỏa thuận, từ đó đề ra những quyết sách mới nhằm đưa hợp tác song phương đi vào chiều sâu, thực chất hơn. Nội hàm "gắn kết chiến lược" sẽ tiếp tục được cụ thể hóa thông qua các dự án hạ tầng giao thông kết nối, liên kết năng lượng, chuyển đổi số và hợp tác tài chính.

Đồng thời, việc Thủ tướng Sonexay Siphandone tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ ba tại Việt Nam cho thấy sự đồng lòng của hai nước trong việc đóng góp vào một ASEAN tự cường, gắn kết và giữ vững vai trò trung tâm ở khu vực.

Trong một thế giới đầy biến động địa chính trị, thông điệp phát đi từ chuyến thăm rất rõ ràng: Việt Nam và Lào sẽ tiếp tục kề vai sát cánh, chia sẻ lợi ích chiến lược và cùng nhau vững bước tiến vào kỷ nguyên mới.

Việt Nam - Lào tăng cường hợp tác quốc phòng, thúc đẩy giữ vững an ninh khu vực biên giới

Bên cạnh bài toán kinh tế, hợp tác quốc phòng, an ninh tiếp tục được khẳng định là một trong những trụ cột quan trọng nhất, giữ vai trò "bản lề" bảo vệ vững chắc thành quả cách mạng của hai nước.

Sự gắn kết này được khắc họa rõ nét tại Giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới Việt Nam - Lào lần thứ 3, diễn ra vào tháng 7/2026. Trong cuộc hội đàm với Bộ trưởng Quốc phòng Lào - Đại tướng Khamliang Outhakaysone, Phó thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam - Đại tướng Phan Văn Giang khẳng định, hợp tác quốc phòng song phương đang bám sát các vấn đề chiến lược, đi vào thực chất và toàn diện trên mọi lĩnh vực.

Hai bên không chỉ dừng ở việc trao đổi đoàn cấp cao, mà đã triển khai mạnh mẽ các hoạt động thực địa: thường xuyên phối hợp trao đổi thông tin, tuần tra song phương, bảo vệ đường biên, mốc quốc giới; kiên quyết đấu tranh phòng, chống các loại tội phạm xuyên quốc gia. Những mô hình nhân văn, thiết thực như kết nghĩa đồn, trạm biên phòng hay các cụm dân cư hai bên biên giới đã biến hơn 2.300 km đường biên trở thành một minh chứng sống động cho hòa bình, hữu nghị.

Đại tướng Khamliang Outhakaysone cũng nhấn mạnh, nhờ các nỗ lực hợp tác, mối quan hệ quân đội và nhân dân hai nước luôn "trước sau như một, đi vào chiều sâu, đơm hoa kết trái". Những hành động tương trợ lẫn nhau – từ việc Việt Nam hỗ trợ xây dựng các công trình biên phòng, đến công tác đào tạo sĩ quan trẻ cho bạn – đều chung một mục đích: Gìn giữ 16 chữ vàng "Hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược" mãi mãi xanh tươi.

Trao truyền ngọn lửa vĩ đại cho tương lai

Sự trường tồn của mối quan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào không thể chỉ dựa vào các hiệp định kinh tế hay cơ chế quốc phòng, mà cốt lõi nằm ở lòng dân. Cả hai quốc gia đều nhận thức sâu sắc rằng, nhiệm vụ quan trọng lúc này là trao truyền ngọn lửa hữu nghị cho thế hệ trẻ.

Các hoạt động giao lưu văn hóa, ngoại giao nhân dân, và truyền thông đang được đẩy mạnh nhằm giúp thanh niên hai nước thấu hiểu cội nguồn lịch sử kề vai sát cánh của ông cha. Việc chung tay tôn tạo các di tích lịch sử dọc tuyến biên giới hay ngay trong lòng mỗi nước không chỉ là sự tri ân, mà còn tạo ra những "địa chỉ đỏ" để giáo dục lòng yêu nước và tình đoàn kết quốc tế.

Nhìn lại chặng đường đã qua, có thể thấy quan hệ Việt Nam - Lào đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ. Đó không chỉ là mối tình anh em thủy chung, son sắt mang nặng tính lịch sử, mà đã thực sự trở thành một khối gắn kết chiến lược, giải quyết những bài toán phát triển cốt lõi của mỗi nước. Với niềm tin chính trị vững chắc, kinh tế đột phá và quốc phòng làm trụ đỡ, quan hệ Việt Nam - Lào chắc chắn sẽ tiếp tục là tài sản vô giá, đưa cả hai dân tộc vững bước trên con đường phồn vinh, hạnh phúc.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại : https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html