Nhận diện giá trị liên kết tổng thể của không gian Văn hóa Sa Huỳnh
Trong thời gian qua, các phát hiện khảo cổ về mộ chum, đồ gốm, công cụ lao động và đồ trang sức đã giúp các nhà nghiên cứu từng bước hình dung về đời sống của cộng đồng cư dân Sa Huỳnh. Giá trị của Sa Huỳnh không chỉ nằm ở những chiếc chum cổ hay các hiện vật được khai quật, mà còn ở khả năng giúp chúng ta giải mã một giai đoạn lịch sử quan trọng của cư dân miền Trung Việt Nam cách đây hàng nghìn năm.

Các hiện vật mộ chum, đồ gốm và công cụ lao động giúp tái hiện rõ nét không gian sống gắn kết với thiên nhiên của cư dân Sa Huỳnh cổ.
Thông qua những dấu tích đó, có thể hình dung Sa Huỳnh cổ không phải là một vài điểm khảo cổ nằm tách biệt trên bản đồ. Ngược lại, đó là một không gian sống có sự liên kết chặt chẽ giữa con người và thiên nhiên, trải dài từ nơi cư trú đến nơi mai táng, từ đầm nước ra cửa biển và từ đời sống thường nhật đến những nghi thức dành cho người đã khuất. Chính sự liên kết này đã tạo nên giá trị đặc biệt của việc phục hiện không gian Văn hóa Sa Huỳnh.
Biến không gian văn hóa Sa Huỳnh thành nguồn sống thông qua mô hình du lịch cộng đồng
Thực tế cho thấy, bên cạnh những trăn trở trong công tác bảo tồn, vẫn có những con người tâm huyết đang nỗ lực hết mình để làm sống lại không gian văn hóa Sa Huỳnh, giúp cho di sản quý báu của cha ông được nhiều người biết đến. Họ chính là những cư dân đang sinh sống trong khu vực Quần thể Di tích quốc gia đặc biệt Khảo cổ Văn hóa Sa Huỳnh. Từ một địa điểm khai quật khảo cổ, một không gian văn minh của người Việt cổ và người Chăm Pa đã được tái hiện ngay trong đời sống đương đại.

Cư dân Hợp tác xã Du lịch cộng đồng làng Gò Cỏ nỗ lực bảo tồn, phát huy giá trị không gian văn hóa xưa để phát triển sinh kế bền vững từ di sản.
Theo ông Đoàn Sung, Chủ tịch Hợp tác xã Du lịch cộng đồng Làng Gò Cỏ, việc dựa vào di sản văn hóa Sa Huỳnh để phát triển du lịch cộng đồng, rồi nâng lên thành kinh tế cộng đồng và biến di sản thành nguồn sống của người dân địa phương là cả một hành trình dài. Hiện nay, Hợp tác xã Du lịch cộng đồng làng Gò Cỏ đang kỳ công phục hiện Văn hóa Sa Huỳnh. Họ không chỉ dựng một vài ngôi nhà cổ hay làm những mô hình minh họa, mà quan trọng hơn, người dân nơi đây đang tìm cách kể được câu chuyện về mối quan hệ giữa con người với đầm, biển và vùng đất ven biển, cũng như về cách người Việt cổ và người Chăm Pa đã sống trên mảnh đất này như thế nào.
Cùng chung quan điểm đó, ông Nguyễn Viết Thanh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Sa Huỳnh, tỉnh Quảng Ngãi cho biết quá khứ không thể quay lại, nhưng bằng tấm lòng tri ân đối với tiền nhân và sự trân quý đối với di sản văn hóa của cha ông cũng như trách nhiệm với người dân vùng di sản, những mô hình sáng tạo nhằm bảo tồn và phát huy di sản đã ra đời. Qua đó, các mô hình này đã trực tiếp giúp mọi người hiểu thêm về đời sống của người Việt cổ và người Chăm Pa ở mảnh đất này.
Chung tay bảo tồn và phát huy giá trị di sản cho tương lai
Trước những giá trị lịch sử to lớn của khu di tích, công tác bảo tồn di sản Văn hóa Sa Huỳnh không chỉ dừng lại ở nhiệm vụ gìn giữ hay bảo quản các hiện vật khảo cổ. Hơn thế nữa, quá trình này còn phải gắn liền với việc phát huy giá trị di sản để góp phần nâng cao đời sống tinh thần và vật chất cho người dân Sa Huỳnh trong cả hiện tại và tương lai.

Người dân địa phương chung tay góp phần bảo tồn, phát huy giá trị di sản Văn hóa Sa Huỳnh.
Để làm được điều đó, bên cạnh sự quan tâm đầu tư của các cấp và các ngành, rất cần sự chung tay của cộng đồng, đặc biệt là những người dân đang trực tiếp sinh sống trên vùng đất di sản. Bởi suy cho cùng, giá trị bền vững nhất của di sản chính là khi di sản được bảo tồn, được tiếp nối và mang lại những giá trị thiết thực cho cộng đồng.
Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại:
Bình luận
0