Phát huy giá trị từ không gian văn hóa ngày khai trường

Ngày khai trường - Từ mỗi gia đình đến một không gian văn hóa chung

Tại một làng biển ở phường Nam Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, ngày khai trường bắt đầu từ rất sớm. Với các gia đình ngư dân, chuẩn bị cho con đến trường không chỉ là chuyện của một ngày. Sách vở, quần áo, đồ dùng học tập được cha mẹ lo liệu từ trước, bằng những khoản tiền chắt chiu sau những tháng ngày mưu sinh theo mùa cá. “Lo sách, lo vở, quần áo cháu đi học, mình cũng nôn nao”, chị Phạm Thị Ngọc Ánh, phường Nam Nha Trang, chia sẻ.

Nếu trước đây, ở một số gia đình làng biển, việc cho con nghỉ học sớm để phụ giúp gia đình từng là lựa chọn khó tránh khỏi, thì nay, việc học ngày càng được đặt ở vị trí quan trọng hơn. Dù cuộc sống còn nhiều khó khăn, các gia đình vẫn cố gắng để con em được đến trường với mong muốn thế hệ sau có cơ hội học tập tốt hơn, có thêm hành trang để thay đổi tương lai. 

Từ những chuẩn bị giản dị ấy, ngày khai trường không còn chỉ là một nghi thức của ngành giáo dục. Đó là thời điểm những kỳ vọng của gia đình, nhà trường và xã hội cùng gặp nhau ở một mục tiêu chung là tạo điều kiện để trẻ em được học tập và trưởng thành.

Khi truyền thống gặp gỡ những yếu tố đương đại

Theo TS Trần Quang Mẫn, Chủ tịch Hội Khuyến học tỉnh Khánh Hòa, ngày khai giảng có ý nghĩa vượt ra ngoài việc đánh dấu thời điểm bắt đầu năm học. Đây là một không gian văn hóa có sức lan tỏa tới nhiều tầng lớp xã hội, trong đó gia đình, dòng họ và cộng đồng cùng có vai trò. “Không những là nghi thức bắt đầu năm học mà thể hiện không gian văn hóa thực sự có ấn tượng sâu sắc đến mọi tầng lớp xã hội, để có tác dụng lớn thì phải có sự cộng sức từ gia đình, dòng họ và xã hội”, TS Trần Quang Mẫn nhận định.

Trong năm nay, lễ khai giảng được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến trên phạm vi toàn quốc. Sự tham gia của công nghệ trong một nghi thức vốn mang đậm tính truyền thống cho thấy ngày khai trường cũng đang thích ứng với những phương thức mới.

Tuy nhiên, yếu tố đương đại không có nghĩa thay thế những giá trị truyền thống. Theo TS Trần Quang Mẫn, việc tổ chức ngày khai giảng cần có sự kết hợp giữa truyền thống và những yếu tố mới, bởi truyền thống là nền tảng tạo nên văn hóa giáo dục và văn hóa học đường.

Trong cách tiếp cận đó, công nghệ có thể mở rộng không gian kết nối, còn những giá trị cốt lõi của ngày khai trường vẫn được giữ gìn đó là niềm vui đến trường, sự quan tâm của gia đình, trách nhiệm của nhà trường và sự đồng hành của xã hội với giáo dục.

Để ngày khai trường trở thành điểm khởi đầu của những ước mơ

Tại một trường tiểu học vùng biển, một trong những điểm nhấn của lễ khai giảng là trao những suất quà đầu năm học và đồ dùng học tập cho học sinh. Với con em các gia đình ngư dân, sự hỗ trợ này là cách tiếp sức thiết thực để các em bắt đầu năm học mới. 

Những món quà không chỉ mang giá trị vật chất. Quan trọng hơn, đó là sự thể hiện trách nhiệm của nhà trường và cộng đồng đối với việc học tập của học sinh, nhất là những em còn gặp khó khăn.

Từ một làng biển đến những không gian trường học, ngày khai giảng vì thế được tạo nên từ nhiều thành tố đó là sự chuẩn bị của gia đình, sự tổ chức của nhà trường và sự đồng hành của cộng đồng. Khi những yếu tố ấy cùng hướng về giáo dục, ngày khai trường trở thành một không gian văn hóa giàu ý nghĩa. 

Bởi có những hành trình bắt đầu từ một chuyến đi nhưng cũng có những hành trình bắt đầu từ trang sách đầu tiên, từ ánh mắt háo hức của học sinh trong ngày tựu trường hay từ bàn tay người thầy nắm lấy tay học trò.

Ngày khai giảng vì thế không chỉ đánh dấu một năm học mới mà còn mở ra một hành trình mới, nơi những ước mơ được gọi tên, những khát vọng được gieo mầm và mỗi học sinh bắt đầu từng bước chạm tới miền tri thức. Bởi mỗi năm học đi qua là hành trình mỗi học sinh khám phá chính mình, trưởng thành hơn và từng bước viết nên câu chuyện tương lai của riêng mình.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html