Nghiên cứu đăng trên tạp chí Nature Astronomy mang đến những phép đo chính xác nhất từ trước đến nay về sao Mộc. Theo kết quả mới, đường kính xích đạo của hành tinh đạt khoảng 143.000km, nhỏ hơn khoảng 5 dặm so với số liệu trước đây. Trong khi đó, đường kính từ cực Bắc đến cực Nam vào khoảng 83.067 dặm, giảm khoảng 15 dặm so với ước tính cũ. Điều này đồng nghĩa sao Mộc có độ dẹt lớn hơn so với nhận định lâu nay của giới khoa học.

Đồng tác giả nghiên cứu Yohai Kaspi, nhà khoa học hành tinh tại Viện Khoa học Weizmann (Israel), cho biết kích thước thật của sao Mộc không thay đổi, nhưng phương pháp đo lường hiện đại đã mang lại kết quả chính xác hơn. Theo ông, sự điều chỉnh này đủ quan trọng để các sách giáo khoa thiên văn học cần được chỉnh sửa.

Trong nhiều thập kỷ, các phép đo về sao Mộc chủ yếu dựa trên dữ liệu thu thập từ các tàu thăm dò Voyager và Pioneer của NASA vào cuối thập niên 1970. Tuy nhiên, bước ngoặt xuất hiện khi nhóm nghiên cứu có cơ hội phân tích 26 phép đo mới từ tàu thăm dò Juno – sứ mệnh đang quay quanh sao Mộc từ năm 2016.

Quỹ đạo mở rộng của Juno cho phép con tàu bay ra phía sau hành tinh so với góc nhìn từ Trái Đất. Khi đó, tín hiệu vô tuyến liên lạc giữa tàu và Trái Đất phải đi xuyên qua bầu khí quyển dày đặc của sao Mộc và bị bẻ cong theo những cách có thể đo lường chính xác. Bằng cách phân tích độ cong của các tín hiệu này, các nhà khoa học đã xác định được cấu trúc khí quyển, mật độ vật chất và hình dạng tổng thể của hành tinh với độ chính xác chưa từng có.

Khác với các nghiên cứu trước, lần này nhóm khoa học còn đưa vào mô hình tác động của các luồng gió cực mạnh bên dưới tầng mây dày đặc – yếu tố trước đây chưa được tính toán đầy đủ. Những dòng gió khổng lồ này ảnh hưởng trực tiếp đến hình dạng của hành tinh, góp phần lý giải vì sao sao Mộc dẹt hơn so với nhận định cũ.

Theo nhà khoa học Eli Galanti, việc điều chỉnh bán kính dù chỉ vài dặm vẫn mang ý nghĩa lớn, bởi nó giúp các mô hình cấu trúc bên trong hành tinh phù hợp hơn với dữ liệu về trường hấp dẫn và khí quyển. Nhờ đó, bức tranh về “nội thất” của sao Mộc – bao gồm lõi, lớp khí và các dòng vật chất chuyển động – trở nên nhất quán và đáng tin cậy hơn.

Ở góc độ rộng hơn, nghiên cứu này góp phần làm sáng tỏ quá trình hình thành và tiến hóa của Hệ Mặt Trời. Sao Mộc được xem là hành tinh hình thành sớm nhất, với lực hấp dẫn khổng lồ đóng vai trò định hình quỹ đạo và sự phân bố vật chất của các hành tinh khác, bao gồm cả Trái Đất.

Các nhà khoa học cho rằng việc hiểu rõ cấu trúc bên trong sao Mộc sẽ giúp giải mã cách các hành tinh đá hình thành và phát triển. Một điều chỉnh tưởng chừng nhỏ về kích thước, nhưng lại đánh dấu bước tiến lớn trong hành trình khám phá nguồn gốc của hệ hành tinh mà con người đang sinh sống./.