OpenAI tuần trước thông báo sẽ đưa quảng cáo vào các gói miễn phí và Go của ChatGPT, trong khi không áp dụng với những gói trả phí cao hơn như Pro, Plus, Business và Enterprise. Quảng cáo dự kiến xuất hiện ở cuối cuộc trò chuyện, dựa trên chủ đề người dùng thảo luận. Người dùng có thể tắt quảng cáo, xem lý do vì sao một quảng cáo cụ thể được hiển thị, hoặc vô hiệu hóa cá nhân hóa để hạn chế nhắm mục tiêu.

OpenAI khẳng định không hiển thị quảng cáo cho tài khoản dưới 18 tuổi, không bán dữ liệu cho nhà quảng cáo và quảng cáo sẽ không ảnh hưởng đến nội dung câu trả lời của chatbot. Dù vậy, nhiều ý kiến vẫn bày tỏ lo ngại về khả năng OpenAI có giữ được những cam kết này khi quảng cáo trở thành một phần quan trọng trong mô hình kinh doanh hay không.

Thực tế, quyết định của OpenAI không quá bất ngờ. Trước đây, các nền tảng mạng xã hội cũng từng đối mặt bài toán lợi nhuận và đã tìm ra lời giải nhờ quảng cáo cá nhân hóa, trở thành nguồn thu chính của Google và Facebook. Trong bối cảnh AI quy mô lớn đòi hỏi chi phí khổng lồ cho hạ tầng, chip và nhân lực, quảng cáo hướng đối tượng được xem là mô hình doanh thu khả thi nhất. Riêng OpenAI được ước tính có thể tiêu tốn tới 115 tỷ USD trong 5 năm tới.

Tuy nhiên, những cam kết của OpenAI hiện vẫn bị đánh giá là chưa đủ rõ ràng. Công ty nói không hiển thị quảng cáo gần các nội dung “nhạy cảm” như sức khỏe hay chính trị, nhưng không định nghĩa cụ thể thế nào là nhạy cảm và ai quyết định ranh giới này. Điều đó làm dấy lên lo ngại rằng quảng cáo về rượu bia, cờ bạc hay các yếu tố gây hại khác vẫn có thể xuất hiện bên cạnh những câu hỏi mang tính đời sống thường nhật.

Lịch sử mạng xã hội cho thấy, các hứa hẹn bảo vệ người dùng từng nhiều lần bị phá vỡ dưới áp lực lợi nhuận. Những bê bối như Cambridge Analytica hay các nghiên cứu về tác động tiêu cực của quảng cáo đối với sức khỏe tâm thần đã cho thấy rủi ro khi dữ liệu và hành vi người dùng bị khai thác quá mức.

Với chatbot, nguy cơ thậm chí còn lớn hơn. Người dùng thường trò chuyện với AI theo cách riêng tư, tìm kiếm lời khuyên và hỗ trợ tâm lý. Quảng cáo xuất hiện trong bối cảnh đó, dù tách biệt khỏi câu trả lời, vẫn có thể tác động mạnh mẽ đến quyết định cá nhân, từ lối sống, kinh tế cho tới chính trị.

OpenAI định vị ChatGPT như một “siêu trợ lý” cho nhiều lĩnh vực, khiến ranh giới giữa thông tin khách quan và sự thuyết phục vì lợi ích thương mại trở nên mờ nhạt. Các chuyên gia cảnh báo xung đột lợi ích là vấn đề cốt lõi, bởi mô hình quảng cáo thường tối ưu hóa tương tác, trong khi nội dung gây chú ý nhất lại không phải lúc nào cũng có lợi cho xã hội.

Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới 2026 ở Davos, Chủ tịch Siemens Hagemann Snabe cũng nhấn mạnh: “Luật quan trọng nhất để đảm bảo AI tuân thủ các giá trị của con người là cấm kinh doanh dựa trên quảng cáo”. Theo ông, mô hình AI quảng cáo có nguy cơ lặp lại và thậm chí làm trầm trọng hơn những hệ lụy từng thấy trên mạng xã hội, đặc biệt với sức khỏe tâm thần người dùng.