“Nhất trống - Một tiếng trống - Ngàn năm văn hiến”: Nhịp đập di sản giữa lòng di tích lịch sử

Tiếng trống Việt Nam và hành trình di sản qua 3 hoạt động trọng tâm

Trong đời sống văn hóa Việt Nam, chiếc trống không đơn thuần là một nhạc cụ mà còn gắn bó mật thiết với tín ngưỡng, lễ hội, giáo dục và sinh hoạt cộng đồng qua nhiều thế hệ. Tiếng trống hiện diện trong nhiều không gian, từ lễ hội làng, nghi lễ tâm linh cho đến sân trường học, mang theo nhịp điệu gắn kết sức sống của cả cộng đồng. Nhằm tôn vinh giá trị này, chương trình được thiết kế với 3 hoạt động chính diễn ra xuyên suốt. 

Đầu tiên là không gian trưng bày chuyên đề giới thiệu câu chuyện về trống truyền thống thông qua các hiện vật, tư liệu, hình ảnh và công cụ chế tác. Công chúng sẽ được tìm hiểu sâu hơn về lịch sử và kỹ thuật làm trống của các làng nghề nổi tiếng như làng trống Đọi Tam (Ninh Bình), làng trống Lâm Yên (Đà Nẵng), làng trống Bình An (Tây Ninh), không gian văn hóa trống Tây Nguyên cùng một số địa phương.

Bên cạnh những sản phẩm hoàn thiện, không gian trưng bày còn tái hiện toàn bộ câu chuyện phía sau mỗi chiếc trống, từ khâu lựa chọn nguyên liệu đến những tri thức dân gian được nghệ nhân trao truyền qua nhiều đời.

Song song với trưng bày, hoạt động trải nghiệm nghề làm trống mang đến cơ hội quan sát trực tiếp các công đoạn chế tác tỉ mỉ như tạo tang trống, xử lý và căng mặt trống dưới sự hướng dẫn của các nghệ nhân truyền thống. Qua việc giao lưu và lắng nghe những câu chuyện giữ nghề, người tham quan sẽ thấu hiểu hơn về giá trị của lao động thủ công và tâm huyết của người thợ. 

Hoạt động thứ 3 là chuỗi trình diễn nghệ thuật giới thiệu các sắc thái đa dạng của tiếng trống trong đời sống, từ trống hội làng, trống lễ hội, trống trường học cho đến các hình thức trống nghi lễ. Đặc biệt, sự kết hợp dự kiến giữa không gian văn hóa cồng chiêng và trống Tây Nguyên sẽ góp phần làm nổi bật sự phong phú, đa dạng trong diễn xướng âm thanh của các dân tộc Việt Nam.

Chiếc trống Việt và câu chuyện truyền nối di sản

Việc tổ chức chương trình ngay tại không gian Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã tạo nên điểm chạm giao thoa tự nhiên giữa di sản vật thể và các giá trị văn hóa phi vật thể đang chảy trong đời sống. 

Từ một vật dụng quen thuộc hàng ngày, chiếc trống mở ra câu chuyện sâu sắc về nghề thủ công, tri thức dân gian và cách thức mà các thế hệ người Việt đã lưu giữ, truyền nối bản sắc qua chiều dài lịch sử. 

Chương trình không dừng lại ở việc giới thiệu một sản phẩm hay một loại hình nghệ thuật đơn thuần, mà hướng tới việc giúp công chúng nhận diện trọn vẹn chiều sâu văn hóa ẩn chứa bên trong những điều tưởng như vô cùng gần gũi.

Đưa di sản văn hóa từ ngắm nhìn đến thấu hiểu và cảm nhận

Theo đại diện Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám, đằng sau mỗi tiếng trống quen thuộc là nhiều lớp giá trị về lịch sử, kỹ thuật thủ công, tín ngưỡng và đời sống cộng đồng. 

Việc tái hiện âm thanh và quy trình làm trống trong không gian di sản kiến trúc ngàn năm tuổi sẽ tạo nên sự kết nối giàu ý nghĩa giữa truyền thống và đời sống hiện đại. Đây cũng là định hướng đưa di sản đến gần hơn với công chúng, giúp người xem không chỉ dừng lại ở việc thưởng lãm bên ngoài mà còn thực sự hiểu, trải nghiệm và cảm nhận chiều sâu văn hóa.

Chương trình kỳ vọng sẽ tôn vinh các nghệ nhân và làng nghề truyền thống, đồng thời tạo nên một điểm nhấn trải nghiệm văn hóa chất lượng cho du khách trong khuôn khổ Festival Thăng Long - Hà Nội năm 2026.

Mời quý khán giả xem thêm các chương trình hấp dẫn khác của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/video/catalog/list/ffc98a39-06ff-424b-a85f-388837a68f87/chuyen-trang-van-hoa--du-lich--lich-su--di-san-19,ffc98a39-06ff-424b-a85f-388837a68f87.html