Công ty Điện lực Tokyo (TEPCO), đơn vị từng vận hành nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi, xác nhận đã khởi động lại lò phản ứng số 6 tại nhà máy Kashiwazaki-Kariwa, nằm trên bờ biển phía tây đảo Honshu, hòn đảo chính của Nhật Bản.

Theo TEPCO, công tác chuẩn bị cho việc tái khởi động đã được tiến hành trong nhiều năm. Nhiên liệu hạt nhân được nạp từ tháng 6/2025, song lò phản ứng vẫn được kiểm soát bằng các thanh điều khiển nhằm hấp thụ neutron dư thừa và ngăn phản ứng dây chuyền tự duy trì. Sau khi khắc phục một số trở ngại kỹ thuật, các kỹ thuật viên bắt đầu rút thanh điều khiển lúc 19h02 ngày 21/1, chính thức tái khởi động lò phản ứng.

Lò phản ứng số 6 có công suất 1,36 GW, là một trong 7 lò phản ứng tại nhà máy Kashiwazaki-Kariwa. Khi vận hành đầy đủ, nhà máy này có khả năng sản xuất 8,2 GW điện, đủ cung cấp cho hàng triệu hộ gia đình, trở thành nhà máy điện hạt nhân lớn nhất thế giới. Mục tiêu của TEPCO là đưa cả lò phản ứng số 6 và số 7 vào hoạt động hoàn toàn để cung cấp điện cho khu vực Đông Nhật Bản, bao gồm thủ đô Tokyo.

Nhà máy Kashiwazaki-Kariwa từng ngừng hoạt động sau thảm họa hạt nhân Fukushima vào tháng 3/2011, khi một trận động đất mạnh kèm theo sóng thần cao tới 49 m tấn công nhà máy Fukushima Daiichi ở vùng ven biển đông bắc Nhật Bản. Sự cố nghiêm trọng tại các lò phản ứng đã khiến vật liệu phóng xạ rò rỉ, buộc gần 160.000 người dân phải sơ tán và chính quyền thiết lập vùng cấm bán kính 30 km. Trước làn sóng biểu tình và tâm lý lo ngại của xã hội, Nhật Bản đã đóng cửa toàn bộ các lò phản ứng hạt nhân trên cả nước.

Việc ngừng hoạt động diện rộng này gây áp lực lớn lên nguồn cung năng lượng quốc gia. Trước năm 2011, điện hạt nhân chiếm gần 30% tổng tiêu thụ năng lượng của Nhật Bản, nhưng sau thảm họa Fukushima, con số này giảm xuống chỉ còn khoảng 5%. Để bù đắp, Nhật Bản phải nhập khẩu khoảng 90% nhu cầu năng lượng, khiến nền kinh tế dễ bị tổn thương trước biến động của thị trường toàn cầu.

Việc tái khởi động nhà máy Kashiwazaki-Kariwa được xem là dấu mốc quan trọng, cho thấy Nhật Bản đang thận trọng quay trở lại với điện hạt nhân. “Điều này báo hiệu sự kết thúc của tình trạng bế tắc hạt nhân hậu Fukushima và tái khẳng định vai trò của năng lượng nguyên tử trong việc đảm bảo nguồn cung điện ổn định. Nếu ngay cả TEPCO, công ty gắn liền với thảm họa Fukushima Daiichi, có thể tái khởi động nhà máy quan trọng nhất của mình, thì các cơ sở khác hoàn toàn có thể tiếp bước”, ông Filippo Pedretti, nhà phân tích điện hạt nhân và nhiệt điện tại công ty tư vấn Japan NRG, nhận định.