Chính phủ Nhật Bản vừa trình đề xuất giảm thuế tiêu dùng áp dụng cho thực phẩm xuống còn 1% trong thời hạn hai năm. Đây được xem là lần đầu tiên nước này thực hiện việc cắt giảm loại thuế trên nhằm hỗ trợ người dân trước tình trạng giá cả sinh hoạt tăng cao.
Ảnh: AFP
Theo kế hoạch, chính sách dự kiến có hiệu lực từ tháng 4 năm tới và đi kèm với gói hỗ trợ tiền mặt trị giá 600 tỷ yen. Sự kết hợp giữa hai biện pháp này được kỳ vọng sẽ giúp giảm đáng kể gánh nặng chi tiêu cho các hộ gia đình, đưa mức thuế thực tế đối với thực phẩm xuống gần bằng 0%.
Tuy nhiên, đề xuất trên đang làm dấy lên nhiều tranh luận về tác động đối với ngân sách quốc gia. Các tính toán cho thấy nguồn thu ngân sách có thể giảm khoảng 4.400 tỷ yen, trong khi mức đóng góp vào tăng trưởng kinh tế chỉ vào khoảng 300 tỷ yen. Bên cạnh đó, lo ngại về việc nới lỏng chính sách tài khóa cũng tạo áp lực lên đồng yen, dù Ngân hàng Trung ương Nhật Bản vừa quyết định tăng lãi suất.
Một nghiên cứu được Viện Nghiên cứu Mitsubishi công bố ngày 13/6 cho thấy việc giảm thuế tiêu dùng đối với thực phẩm và đồ uống có thể khiến khoảng 800.000 trang trại quy mô nhỏ và vừa tại Nhật Bản mất tổng cộng hơn 300 tỷ yen thu nhập mỗi năm, tương đương khoảng 1,9 tỷ USD.
Theo phân tích của viện này, nếu thuế suất được điều chỉnh từ mức 8% hiện nay xuống còn 1%, mỗi trang trại có thể bị giảm trung bình khoảng 400.000 yen thu nhập mỗi năm. Mức độ ảnh hưởng sẽ khác nhau tùy thuộc vào quy mô và doanh thu của từng cơ sở sản xuất.
Nguyên nhân xuất phát từ cơ chế thuế hiện hành. Nhiều trang trại nhỏ và vừa đang được miễn hoặc được giảm một phần nghĩa vụ nộp thuế tiêu dùng đối với nông sản bán ra. Khi thuế suất thực phẩm giảm, phần thuế được phản ánh trong giá bán nông sản cũng giảm theo, kéo theo nguồn thu của các hộ sản xuất bị thu hẹp.
Trong khi đó, nông dân vẫn phải thanh toán thuế tiêu dùng đối với nhiều chi phí đầu vào như phân bón, thức ăn chăn nuôi, máy móc và thiết bị nông nghiệp. Điều này khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp, làm gia tăng áp lực đối với hoạt động sản xuất và có thể thúc đẩy xu hướng rời bỏ ngành nông nghiệp trong tương lai.
Để hạn chế những tác động bất lợi, Chính phủ Nhật Bản cho biết sẽ xây dựng các chương trình hỗ trợ tài chính và trợ cấp dành cho các trang trại bị ảnh hưởng bởi chính sách mới.
Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp Nhật Bản được khấu trừ phần thuế tiêu dùng đã nộp khi mua nguyên liệu, vật tư và thiết bị sản xuất khỏi số thuế thu được từ hoạt động bán hàng trước khi nộp phần chênh lệch cho Nhà nước. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp nhỏ, trong đó có các hộ nông dân, đang thuộc diện được miễn hoặc miễn một phần nghĩa vụ này.
Viện Nghiên cứu Mitsubishi nhận định nông nghiệp là một trong những lĩnh vực chịu tác động lớn nhất từ kế hoạch giảm thuế do tỷ lệ hộ sản xuất quy mô nhỏ chiếm ưu thế. Theo ước tính của viện, trong tổng số khoảng 820.000 trang trại trên cả nước, có gần 700.000 trang trại hiện được miễn hoàn toàn thuế tiêu dùng và khoảng 85.000 trang trại được hưởng cơ chế miễn giảm một phần.
Bình luận
0