Nguy hiểm từ thói quen nuôi chó canh rẫy

Chó canh rẫy những "vị khách không mời" trong vườn 

Tại các khu rẫy cà phê, hồ tiêu và sầu riêng, chó được coi là "vệ sĩ" bốn chân. Chúng có nhiệm vụ canh giữ tài sản và nông sản cho bà con. Đặc biệt, vào mùa thu hoạch, vai trò của đàn chó càng trở nên quan trọng. Tuy nhiên, chính không gian rộng lớn này lại tiềm ẩn những rủi ro cực lớn. Do đặc thù canh tác xa khu dân cư, việc kiểm soát đàn chó là điều gần như không thể. Chó canh rẫy thường xuyên tiếp xúc với động vật hoang dã. Thêm vào đó, chúng tự do giao lưu với các đàn chó khác trong khu vực. Đây chính là "mắt xích" đầu tiên trong chuỗi lây truyền virus dại ra cộng đồng. 

Thực trạng báo động: Chó "3 không"

Qua khảo sát tại xã Cuôr Đăng, tình hình đang ở mức báo động đỏ. Hiện nay, địa phương này có khoảng 2.900 con chó. Thế nhưng, đa số đàn chó tại đây đang được nuôi dưỡng theo hình thức "3 không": Không xích nhốt, không rọ mõm, không tiêm phòng. Chó được thả rông hoàn toàn để trông coi rẫy nương, khi ra ngoài hoặc tiếp xúc với người lạ, chúng không hề có đồ bảo hộ, một bộ phận lớn người dân vẫn chưa tuân thủ quy định tiêm chủng định kỳ. 

Hệ quả của sự buông lỏng này là rất lớn. Trong 3 năm qua, xã Cuôr Đăng ghi nhận ít nhất 3 vụ chó dại cắn người. Đáng chú ý, đã có trường hợp tử vong do chủ quan.

Rào cản từ nhận thức và thói quen

Dù ngành y tế và thú y liên tục tuyên truyền, kết quả vẫn chưa như kỳ vọng. Rào cản lớn nhất hiện nay chính là tâm lý của người chăn nuôi. Nhiều hộ dân tin rằng chó nuôi trong rẫy đã "quen mặt" nên không gây hại.

Bà H'Won Ayun, một người dân tại xã Cuôr Đăng, tỉnh Đắk Lắk chia sẻ rằng gia đình phải có chó để trông rẫy ban đêm. Mặc dù có ý thức về việc tiêm phòng, nhưng bà vẫn cho rằng chó nhà mình hiền lành. Tuy nhiên, thực tế lại chứng minh virus dại không loại trừ bất kỳ cá thể nào.

Bên cạnh đó, công tác quản lý của cán bộ thú y gặp rất nhiều khó khăn. Anh Lê Văn Vũ, cán bộ thú y xã, cho biết việc thống kê đàn chó là cực kỳ nan giải. Chó canh rẫy thường rất hung dữ, khiến việc tiếp cận để tiêm chủng trở nên nguy hiểm. Thêm nữa, ý thức chấp hành của người dân còn kém dù việc tiêm phòng là hoàn toàn miễn phí.

Cần một giải pháp quyết liệt và đồng bộ

Tỷ lệ tiêm vaccine tại các buôn làng vùng sâu, vùng xa của Đắk Lắk hiện đang thấp hơn mức quy định. Điều này tạo ra một lỗ hổng lớn trong lá chắn phòng dịch. Khi mầm bệnh xuất hiện, các khu rẫy sẽ trở thành cầu nối phát tán virus nhanh hơn bao giờ hết.

Để ngăn chặn thảm họa, không thể chỉ dựa vào nỗ lực của ngành thú y. Cần có sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền địa phương trong việc: Thắt chặt quản lý, xử phạt nghiêm các trường hợp thả rông chó không rọ mõm; nâng cao nhận thức thay đổi nếp nghĩ "chó rẫy không cần quản" của bà con; giám sát cộng đồng phát hiện sớm các biểu hiện bất thường của đàn vật nuôi.

Đừng để loài vật trung thành trở thành nỗi ám ảnh của cộng đồng. Việc thay đổi thói quen nuôi chó canh rẫy không chỉ bảo vệ tài sản, mà quan trọng hơn hết là bảo vệ tính mạng của chính chúng ta. Bệnh dại là bệnh không thể chữa khỏi, nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng sự hiểu biết và trách nhiệm.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html

Khám phá trọn vẹn vẻ đẹp Văn hóa, Di sản, Lịch sử và Du lịch tại 34 tỉnh thành cùng những chương trình đặc sắc nhất của VTV8 chỉ với một cú chạm ngay tại đây!