Nghiến răng khi ngủ là gì?
Nghiến răng khi ngủ (bruxism) là hiện tượng hai hàm răng siết chặt hoặc cọ xát mạnh vào nhau một cách vô thức trong lúc ngủ. Không ít người chỉ phát hiện mình mắc chứng nghiến răng khi được người thân nhắc nhở hoặc khi xuất hiện các triệu chứng như đau hàm, đau đầu sau khi thức dậy, ê buốt răng hoặc răng bị mòn bất thường.
Ảnh minh họa: TL
Theo các chuyên gia nha khoa, đây là một dạng rối loạn vận động liên quan đến giấc ngủ. Mặc dù nhiều trường hợp không gây hậu quả nghiêm trọng, nhưng nếu kéo dài và không được điều trị, nghiến răng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng và chất lượng giấc ngủ.
Vì sao khi ngủ lại bị nghiến răng?
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến nghiến răng khi ngủ và đôi khi nhiều yếu tố cùng tồn tại ở một người.
Stress kéo dài, áp lực công việc, học tập hoặc các vấn đề trong cuộc sống là nguyên nhân phổ biến nhất. Khi hệ thần kinh luôn trong trạng thái căng thẳng, cơ nhai có xu hướng co cứng ngay cả khi cơ thể đang ngủ.
Những người thường xuyên mất ngủ, ngủ không sâu giấc hoặc có rối loạn lo âu có nguy cơ nghiến răng cao hơn người bình thường.
Nghiến răng có thể xuất hiện cùng với một số rối loạn giấc ngủ như ngủ ngáy, ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn, cử động chân tay bất thường khi ngủ hoặc mất ngủ mạn tính.
Ở những trường hợp này, điều trị nguyên nhân gây rối loạn giấc ngủ có thể giúp giảm đáng kể tình trạng nghiến răng.
Răng mọc lệch, khớp cắn không chuẩn hoặc mất răng lâu ngày cũng có thể làm tăng nguy cơ nghiến răng ở một số người. Khi hai hàm không tiếp xúc đúng vị trí, cơ nhai phải hoạt động nhiều hơn trong lúc ngủ.
Ngoài các nguyên nhân trên, nghiến răng còn có thể liên quan đến:
Uống nhiều cà phê, trà đặc hoặc nước tăng lực vào buổi tối. Hút thuốc lá. Uống nhiều rượu bia. Tác dụng phụ của một số thuốc điều trị trầm cảm hoặc rối loạn thần kinh. Yếu tố di truyền trong một số gia đình. Những tác hại không nên chủ quan
Ban đầu, nhiều người cho rằng nghiến răng chỉ là một thói quen vô hại. Tuy nhiên, nếu kéo dài nhiều tháng hoặc nhiều năm, tình trạng này có thể gây ra hàng loạt biến chứng.
Răng bị mòn men, nứt hoặc gãy, làm tăng nguy cơ sâu răng và ê buốt. Cơ hàm phải hoạt động liên tục dẫn đến đau vùng mặt, đau khớp thái dương – hàm, khó há miệng hoặc phát ra tiếng kêu khi nhai.
Một số người còn bị đau đầu vùng thái dương vào buổi sáng, đau cổ vai gáy do các cơ vùng đầu và cổ luôn trong trạng thái căng cứng.
Trong trường hợp nặng, nghiến răng còn ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ của người nằm cùng.
Điều trị như thế nào?
Việc điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân gây nghiến răng.
Đây là phương pháp được các bác sĩ nha khoa áp dụng phổ biến. Máng chống nghiến được thiết kế theo khuôn răng của từng người, giúp hạn chế sự tiếp xúc trực tiếp giữa hai hàm, bảo vệ men răng và giảm áp lực lên khớp thái dương – hàm.
Tuy nhiên, máng chống nghiến không loại bỏ nguyên nhân mà chủ yếu giúp phòng ngừa tổn thương răng.
Nếu nghiến răng liên quan đến stress, người bệnh nên điều chỉnh lối sống bằng cách:
Ngủ đúng giờ, đủ giấc. Tập thể dục đều đặn. Thiền, yoga hoặc các bài tập thư giãn. Hạn chế sử dụng điện thoại, máy tính trước khi đi ngủ. Tránh làm việc quá sức vào buổi tối.
Ở một số trường hợp lo âu hoặc trầm cảm, bác sĩ có thể chỉ định điều trị tâm lý hoặc sử dụng thuốc phù hợp.
Nếu nghiến răng xuất phát từ ngưng thở khi ngủ, sai khớp cắn hoặc các bệnh lý răng hàm mặt khác, người bệnh cần điều trị tận gốc nguyên nhân. Sau khi các vấn đề này được kiểm soát, tình trạng nghiến răng thường cải thiện đáng kể.
Các chuyên gia khuyến cáo nên giảm lượng cà phê, trà đặc, nước tăng lực, rượu bia và tránh hút thuốc, đặc biệt vào buổi tối vì các chất kích thích có thể làm tăng hoạt động của hệ thần kinh và khiến tình trạng nghiến răng trở nên nặng hơn.
Khi nào nên đi khám?
Người dân nên đến cơ sở nha khoa hoặc chuyên khoa răng hàm mặt nếu thường xuyên có các dấu hiệu như:
Người thân phát hiện nghiến răng gần như mỗi đêm. Đau hàm hoặc đau đầu sau khi thức dậy. Răng bị mòn, nứt, ê buốt bất thường. Khó há miệng hoặc đau khớp hàm. Có biểu hiện ngủ ngáy lớn hoặc nghi ngờ ngưng thở khi ngủ.
Việc khám sớm giúp xác định nguyên nhân và có hướng điều trị phù hợp, tránh các biến chứng lâu dài đối với răng và khớp hàm.
Kết luận
Nghiến răng khi ngủ không chỉ là một thói quen vô thức mà còn có thể là dấu hiệu của căng thẳng tâm lý, rối loạn giấc ngủ hoặc các vấn đề về răng hàm mặt. Chủ động thay đổi lối sống, giảm stress, kết hợp thăm khám và điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ sẽ giúp kiểm soát hiệu quả tình trạng này, bảo vệ sức khỏe răng miệng và nâng cao chất lượng giấc ngủ.
Bình luận
0