Cà phê từ lâu được xem là thức uống quen thuộc giúp tăng sự tỉnh táo, đặc biệt với dân văn phòng, người học tập cường độ cao hoặc những ai cần duy trì sự tập trung trong ngày. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới đăng tải trên tạp chí khoa học Nature Communications cho thấy tác động của cà phê đối với cơ thể có thể sâu rộng hơn nhiều so với vai trò của caffeine đơn thuần.
Theo đó, nhóm nghiên cứu thuộc APC Microbiome Ireland đã tiến hành khảo sát 62 người trưởng thành khỏe mạnh, trong đó gồm 31 người có thói quen uống cà phê thường xuyên và 31 người không sử dụng loại đồ uống này.
Những người tham gia được theo dõi kỹ về chế độ ăn uống, thói quen tiêu thụ cà phê, thực hiện các bài đánh giá tâm lý, đồng thời cung cấp mẫu sinh học để phân tích hệ vi sinh đường ruột cũng như các chất chuyển hóa trong cơ thể.
Trong nghiên cứu, nhóm uống cà phê thường xuyên là những người sử dụng khoảng 3-5 tách mỗi ngày.
Kết quả cho thấy, ở nhóm này, thành phần vi khuẩn đường ruột có sự khác biệt rõ rệt so với nhóm không uống cà phê. Một số chủng vi khuẩn như Eggerthella và Cryptobacterium curtum xuất hiện ở mức cao hơn, cho thấy cà phê có khả năng tương tác với quá trình tiêu hóa, chuyển hóa thực phẩm và môi trường sinh học trong ruột.
Theo Giáo sư John Cryan, trưởng nhóm nghiên cứu, cà phê là một thành phần dinh dưỡng phức hợp chứ không chỉ đơn thuần là nguồn cung cấp caffeine. Trong loại thức uống này còn chứa nhiều hợp chất sinh học, đặc biệt là polyphenol - nhóm chất chống oxy hóa có khả năng tác động đến hệ vi sinh đường ruột và gián tiếp ảnh hưởng tới tín hiệu thần kinh.
Đáng chú ý, kết quả đánh giá tâm lý cho thấy cả những người uống cà phê có caffeine lẫn cà phê decaf (không chứa caffeine) đều ghi nhận mức căng thẳng, trầm cảm và tính bốc đồng thấp hơn so với nhóm không uống.
Phát hiện này mở ra giả thuyết rằng một số lợi ích của cà phê có thể đến từ các hợp chất thực vật khác ngoài caffeine. Khi đi vào cơ thể, polyphenol có thể được các vi khuẩn đường ruột chuyển hóa thành các chất có hoạt tính sinh học, từ đó ảnh hưởng đến chuyển hóa năng lượng, phản ứng viêm và cả trạng thái cảm xúc.
Nghiên cứu cũng chỉ ra sự khác biệt nhất định giữa cà phê chứa caffeine và cà phê decaf.
Cụ thể, nhóm sử dụng cà phê có caffeine ghi nhận mức lo âu thấp hơn và khả năng duy trì tập trung tốt hơn. Trong khi đó, nhóm dùng cà phê decaf lại cho thấy một số cải thiện ở chỉ số liên quan đến học tập và trí nhớ tình tiết.
Các nhà khoa học cho rằng điều này có thể xuất phát từ việc cà phê decaf ít gây ảnh hưởng đến giấc ngủ ở những người nhạy cảm với caffeine. Khi chất lượng giấc ngủ được duy trì tốt hơn, khả năng ghi nhớ, tiếp thu thông tin và điều hòa cảm xúc cũng có thể được cải thiện.
Dù vậy, giới chuyên môn nhấn mạnh rằng đây là mối liên hệ sinh học phức tạp, không nên hiểu theo hướng chỉ cần uống cà phê là sẽ tự động cải thiện sức khỏe đường ruột hay tinh thần.
Những người dễ mất ngủ, hồi hộp, trào ngược dạ dày thực quản, tăng huyết áp chưa kiểm soát hoặc có rối loạn lo âu vẫn cần thận trọng với cà phê chứa caffeine, đặc biệt vào buổi chiều và tối. Ngoài ra, nếu sử dụng cà phê kèm quá nhiều đường, sữa đặc hoặc kem béo, lợi ích tiềm năng cũng có thể bị hạn chế đáng kể.
Các chuyên gia khuyến nghị, cà phê nên được sử dụng với lượng hợp lý, ưu tiên cách pha đơn giản, ít đường, không uống quá muộn trong ngày và xem đây là một phần hỗ trợ trong lối sống lành mạnh, chứ không thể thay thế cho giấc ngủ đầy đủ, chế độ ăn cân bằng, vận động thường xuyên và kiểm soát căng thẳng.
Bình luận
0