Một nghiên cứu quy mô lớn vừa được công bố trên tạp chí y khoa The Lancet Digital Health tiếp tục cung cấp bằng chứng cho thấy những lo ngại về tác dụng phụ nghiêm trọng của thuốc statin có thể đang bị phóng đại.
Statin là nhóm thuốc hạ cholesterol được sử dụng phổ biến nhằm giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ và các bệnh lý tim mạch. Theo các nhà nghiên cứu, biến chứng nghiêm trọng trên cơ do statin xảy ra với tỷ lệ cực kỳ thấp. Đồng thời, nhóm nghiên cứu cũng phát triển một công cụ mới giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ gặp tác dụng phụ ở từng bệnh nhân, từ đó hỗ trợ cá thể hóa điều trị và tăng sự yên tâm khi sử dụng thuốc.
Ảnh: Canva
Bệnh tim mạch hiện vẫn là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới. Statin có khả năng làm giảm khoảng 60% cholesterol lipoprotein tỷ trọng thấp (LDL), hay còn gọi là "cholesterol xấu", góp phần hạn chế đáng kể nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch nghiêm trọng.
Mặc dù đã có hơn nửa thế kỷ được nghiên cứu và chứng minh hiệu quả, nhiều người vẫn e ngại sử dụng statin vì lo sợ các tác dụng không mong muốn, đặc biệt là tình trạng đau cơ hoặc tổn thương cơ.
Theo số liệu được trích dẫn trong nghiên cứu, tại Mỹ có khoảng 50 triệu người có thể hưởng lợi từ điều trị bằng statin nhưng chưa đến một nửa đang sử dụng thuốc. Đáng chú ý, khoảng một phần ba bệnh nhân được kê đơn không đến nhận thuốc, trong khi khoảng 40% ngừng điều trị chỉ sau ba tháng.
Tiến sĩ Nishant Shah, chuyên gia tim mạch dự phòng tại Trung tâm Y tế Duke (Mỹ), nhận định tâm lý lo ngại quá mức về các tác dụng phụ hiếm gặp đang khiến không ít người từ chối hoặc bỏ điều trị, làm giảm hiệu quả phòng ngừa bệnh tim mạch.
Trong nghiên cứu mới, các nhà khoa học tại Anh đã phân tích hồ sơ y tế của gần 6 triệu người trưởng thành tại Vương quốc Anh để xây dựng mô hình dự báo nguy cơ gặp biến chứng trên cơ khi sử dụng statin.
Các biến chứng được đánh giá gồm đau cơ, bệnh cơ và tiêu cơ vân - tình trạng hiếm gặp nhưng nguy hiểm, có thể dẫn đến suy thận nếu không được điều trị kịp thời.
Kết quả cho thấy chỉ khoảng 0,04% người tham gia có nguy cơ trên 10% gặp biến chứng cơ nghiêm trọng liên quan đến statin trong vòng 10 năm.
Con số này thấp hơn đáng kể so với các ước tính trước đây. Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ, tỷ lệ bệnh cơ liên quan statin dưới 1%, còn tiêu cơ vân dưới 0,1%.
Giáo sư Bart Duell, chuyên gia thuộc Đại học Khoa học và Sức khỏe Oregon (Mỹ), cho rằng ngay cả khi giả định nguy cơ cao hơn nhiều lần thì đây vẫn là tỷ lệ rất nhỏ và không phải lý do để từ chối điều trị ở những người có chỉ định dùng statin.
Các chuyên gia cũng lưu ý, trong các thử nghiệm lâm sàng, người sử dụng statin có báo cáo đau cơ nhẹ nhiều hơn nhóm dùng giả dược, nhưng phần lớn trường hợp đau cơ không xuất phát từ thuốc mà do các nguyên nhân khác.
Tiến sĩ Steve Nissen, Giám đốc học thuật Viện Tim mạch, Mạch máu và Lồng ngực thuộc Phòng khám Cleveland (Mỹ), cho biết trong hơn 40 năm làm việc ông chưa từng tiếp nhận trường hợp nhập viện vì biến chứng cơ nghiêm trọng do statin.
Hiện nay, các hoạt chất như atorvastatin, rosuvastatin và simvastatin vẫn nằm trong nhóm thuốc được kê đơn phổ biến nhất trên thế giới nhờ hiệu quả đã được chứng minh trong kiểm soát cholesterol và phòng ngừa bệnh tim mạch.
Đối với những người có cholesterol máu cao hoặc có nguy cơ tim mạch, lợi ích của statin được đánh giá vượt trội so với nguy cơ rất nhỏ của các tác dụng phụ.
Nếu xuất hiện đau cơ nhẹ trong quá trình điều trị, người bệnh không nên tự ý ngừng thuốc mà cần trao đổi với bác sĩ để được đánh giá nguyên nhân. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể điều chỉnh liều, đổi sang loại statin khác hoặc cân nhắc các nhóm thuốc hạ cholesterol phù hợp.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo việc bắt đầu điều trị với liều thấp và điều chỉnh theo đáp ứng của từng bệnh nhân có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ gặp tác dụng không mong muốn, đồng thời vẫn bảo đảm hiệu quả kiểm soát cholesterol và bảo vệ sức khỏe tim mạch.
Bình luận
0