Sáng 25/2 tại Hà Nội, trong khuôn khổ Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW và Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết đã trình bày chuyên đề về những nội dung trọng tâm của Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 về phát triển văn hóa Việt Nam.

Theo đồng chí Trịnh Văn Quyết, Nghị quyết 80 được ban hành trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, không chỉ kế thừa các quan điểm lớn về văn hóa qua nhiều thời kỳ mà còn thể hiện tầm nhìn và yêu cầu mang tính đột phá chiến lược. Nghị quyết đặt ra đòi hỏi khách quan của lịch sử đối với văn hóa, nhằm khắc phục hạn chế, chủ động nắm bắt thời cơ, vượt qua thách thức và khẳng định vị thế, tầm vóc của nền văn hóa Việt Nam tương xứng với một quốc gia phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

Nghị quyết xác định rõ quan điểm chỉ đạo, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp phát triển văn hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Trên cơ sở đánh giá khách quan những thành tựu và hạn chế thời gian qua, văn hóa được yêu cầu không chỉ là “nền tảng tinh thần” mà phải trở thành nền tảng vững chắc của phát triển.

Đáng chú ý, Nghị quyết 80 nhiều lần khẳng định “Văn hóa, con người là nền tảng”, yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên và nhân dân nhận thức đầy đủ, sâu sắc về vai trò nền tảng và sức mạnh nội sinh của văn hóa. Văn hóa phải thấm sâu vào mọi lĩnh vực từ chính trị, kinh tế, xã hội, môi trường đến quốc phòng, an ninh, đối ngoại; đồng thời trở thành sức mạnh mềm quốc gia trong kỷ nguyên mới.

Lần đầu tiên, văn hóa được xác định là một “trụ cột” và là “hệ điều tiết” cho phát triển nhanh, bền vững. Như vậy, cùng với chính trị, kinh tế và xã hội, văn hóa trở thành một trong bốn trụ cột của sự phát triển đất nước.

Một điểm nổi bật khác là định hướng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để tạo không gian, xung lực mới cho văn hóa. Nghị quyết khẳng định ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa là một trong ba đột phá chiến lược; yêu cầu xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù, ban hành bộ quy tắc ứng xử trên không gian số, làm trong sạch môi trường văn hóa số và hình thành hệ sinh thái văn hóa số.

Nghị quyết cũng nhấn mạnh nhiệm vụ hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn, chuyển mạnh từ quản lý sang kiến tạo và phục vụ, từ quản lý sang quản trị văn hóa hiện đại. Đảng giữ vai trò lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân là chủ thể sáng tạo; đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, cán bộ văn hóa, doanh nhân có vai trò quan trọng trong phát triển văn hóa.

Đặc biệt, Nghị quyết đặt văn hóa “ngang tầm” với chính trị, kinh tế, xã hội, gắn với xây dựng thế trận an ninh văn hóa, an ninh con người và chủ quyền văn hóa số. Thế trận an ninh văn hóa được xác định với các yếu tố: phát huy giá trị văn hóa, con người Việt Nam; xử lý hài hòa quan hệ giữa xây và chống, truyền thống và hiện đại, dân tộc và quốc tế; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh từ gia đình, nhà trường đến không gian số; kiên quyết đấu tranh với thông tin xấu độc, phản văn hóa, tin giả.

Xây dựng con người tiếp tục là trung tâm, mục tiêu cao nhất của phát triển văn hóa. Nghị quyết nhấn mạnh mối quan hệ biện chứng: phát triển văn hóa vì sự hoàn thiện nhân cách con người và xây dựng con người để phát triển văn hóa. Việc triển khai đồng bộ hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam thời kỳ mới được coi là bước tiến quan trọng về lý luận và thực tiễn, góp phần điều tiết những biểu hiện lệch chuẩn bằng văn hóa và pháp luật.

Cùng với đó, Nghị quyết đề cao nhiệm vụ hội nhập quốc tế về văn hóa, đưa văn hóa vào toàn bộ hoạt động đối ngoại ở mức cao nhất, vừa chủ động hội nhập, vừa tiếp thu tinh hoa nhân loại, xử lý hài hòa quan hệ giữa bảo tồn và phát triển, giữa bản sắc dân tộc và hiện đại.

Ba yếu tố then chốt được gắn kết trong một nhiệm vụ lớn gồm: phát triển hạ tầng văn hóa, huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực văn hóa.

Nhấn mạnh yêu cầu triển khai, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương đề nghị đa dạng hóa hình thức học tập, nghiên cứu Nghị quyết, xây dựng chương trình hành động trung hạn, dài hạn với quyết tâm cao; phát huy vai trò chủ thể của nhân dân, tính gương mẫu của cán bộ, đảng viên và sự tiên phong của đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, doanh nhân, lực lượng vũ trang.

Theo đồng chí Trịnh Văn Quyết, Nghị quyết 80 bao quát toàn diện với tư duy và phương thức mới, mang tính đột phá. Thực hiện hiệu quả Nghị quyết sẽ tạo nên vị thế và tầm vóc mới cho nền văn hóa Việt Nam hiện đại, tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu phát triển nhanh và bền vững đất nước.