Ông Mai Sơn, Phó cục trưởng Cục Thuế, cho biết sau chiến dịch 60 ngày cao điểm hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi từ phương thức thuế khoán sang kê khai, cơ quan thuế ghi nhận nhiều tiểu thương còn lo lắng khi thực hiện chính sách mới. Phổ biến nhất là nỗi lo kê khai sai quy định, dẫn đến nộp thiếu và bị xử phạt hành chính, hoặc xuất hóa đơn không đúng thời điểm.

“Đây là những lo lắng rất thật. Chúng tôi không coi đó là sự ngần ngại thay đổi, mà là trách nhiệm của ngành thuế trong việc giải thích rõ hơn và đồng hành sát sao với hộ kinh doanh”, ông Sơn chia sẻ tại hội thảo Thực hiện thuế kê khai, hộ kinh doanh cần lưu ý gì? do Báo Tuổi Trẻ tổ chức.

Thực tế cho thấy, trong nửa tháng đầu triển khai chính sách thuế mới, nhiều hộ kinh doanh, đặc biệt là các chủ hộ lớn tuổi, còn bỡ ngỡ với việc kê khai thuế, sử dụng hóa đơn điện tử và ghi chép sổ sách kế toán. Nhóm hộ kinh doanh cá thể trong lĩnh vực ăn uống, dịch vụ và kinh doanh trực tuyến được đánh giá là gặp nhiều khó khăn nhất, do phần lớn quen buôn bán nhỏ lẻ, ít tiếp cận công nghệ và thủ tục hành chính trực tuyến.

Chia sẻ với VnExpress, bà Quế, chủ một cơ sở ăn uống tại phường Bình Trưng (TP HCM), cho biết luôn lo lắng nhập liệu sai hoặc hệ thống gặp lỗi khiến cơ quan thuế không nhận được dữ liệu. “Không rành công nghệ, tôi phải kiểm tra rất kỹ mỗi lần nhập liệu vì sợ chỉ cần sai một con số là có thể bị phạt hàng chục triệu đồng”, bà nói.

Trước thực tế này, ông Mai Sơn khẳng định trong giai đoạn đầu chuyển đổi, cơ quan thuế không đặt nặng việc kiểm tra, xử phạt mà ưu tiên hướng dẫn, nhắc nhở để hộ kinh doanh điều chỉnh kịp thời. Theo ông, các sai sót ban đầu chủ yếu xuất phát từ việc chưa quen thao tác, thiếu kinh nghiệm kê khai, nên cán bộ thuế sẽ tập trung hỗ trợ để hạn chế tối đa lỗi phát sinh.

Lãnh đạo Cục Thuế cũng cho biết, các quy định xử phạt vi phạm hành chính về hóa đơn đối với hộ kinh doanh đã được xây dựng theo hướng đơn giản, dễ áp dụng và giảm nhẹ so với trước, phù hợp với quy mô hoạt động. Doanh thu kê khai thực tế trong năm nay cũng không được sử dụng làm căn cứ để truy thu thuế khoán của các năm trước.

“Chúng tôi sẽ ban hành và chuẩn hóa đầy đủ căn cứ, hướng dẫn để bà con làm đúng, làm dễ”, ông Sơn cam kết, đồng thời cho biết ngành thuế sẽ tăng cường các kênh tiếp nhận vướng mắc và cung cấp tài liệu hướng dẫn chi tiết để hộ kinh doanh thuận tiện tra cứu.

Theo thống kê, đến cuối năm 2024, cả nước có khoảng 3,6 triệu hộ, cá nhân kinh doanh, trong đó 2,2 triệu hộ hoạt động ổn định. Nhóm này đóng góp khoảng 26.000 tỷ đồng vào ngân sách nhà nước, riêng nửa đầu năm ngoái đạt khoảng 17.000 tỷ đồng. Từ đầu năm nay, hàng triệu hộ đã bắt đầu chuyển sang kê khai và nộp thuế theo quy định mới, với yêu cầu ghi chép đầy đủ thông tin đầu vào – đầu ra theo sổ sách kế toán.

Theo Thông tư 152, hộ, cá nhân kinh doanh phải sử dụng sổ kế toán phù hợp với quy mô doanh thu. Hộ có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm không phải nộp VAT và thuế thu nhập cá nhân, chỉ cần ghi sổ doanh thu bán hàng, dịch vụ. Nhóm nộp thuế theo tỷ lệ trên doanh thu cũng áp dụng sổ này nhưng kê khai theo ngành nghề. Riêng hộ nộp thuế trên lãi phải lập 4 loại sổ kế toán, gồm doanh thu, chi tiết vật liệu – hàng hóa, tiền mặt và tiền gửi ngân hàng.

Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas, nhận định các quy định mới đã đơn giản và phù hợp hơn so với trước. Tuy nhiên, ông cho rằng mẫu sổ chi tiết vật liệu, hàng hóa còn phức tạp nếu yêu cầu nộp kèm tờ khai hàng tháng, quý hoặc quyết toán năm. Theo ông, cơ quan quản lý chỉ nên yêu cầu hộ kinh doanh kiểm kê cuối năm, lưu trữ tại cơ sở và xuất trình khi cần thanh tra, kiểm tra.