Cuộc "cách mạng" từ mệnh lệnh hành chính sang văn hóa đồng hành
Xuyên suốt nhiều thập kỷ, khái niệm "quản lý thuế" thường gợi lên hình ảnh của những thủ tục kiểm tra, giám sát và những quy định khắt khe. Tuy nhiên, mới đây, một thông điệp mạnh mẽ đã được Cục trưởng Cục Thuế Mai Xuân Thành đưa ra, đó là toàn ngành Thuế phải quán triệt quan điểm chuyển từ "quản lý" sang "đồng hành, phục vụ". Đây không chỉ là sự thay đổi về mặt câu chữ, mà là một cuộc "cách mạng" về tư duy.
Trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động không ngừng, giá năng lượng leo thang và chuỗi cung ứng đứt gãy, doanh nghiệp đang phải đối mặt với những "cơn gió ngược" chưa từng có. Nếu cơ quan thuế vẫn giữ tư duy quản lý áp đặt, vô hình trung sẽ tạo thêm gánh nặng cho thực thể đang nuôi dưỡng nguồn thu. Việc chuyển sang "đồng hành" có nghĩa là ngành Thuế tự đặt mình vào vị thế của người nộp thuế để thấu hiểu những khó khăn, từ đó đưa ra các giải pháp hỗ trợ kịp thời.
Tuy nhiên, thực tế triển khai vẫn còn những "khoảng lặng" đáng suy ngẫm, nơi tư duy phục vụ chưa thực sự thẩm thấu đến từng mắt xích vận hành. Trên các ứng dụng số, nhiều người dân phản ánh tình trạng một số thông tin quan trọng dù đã được yêu cầu chuẩn hóa nhưng vẫn "đứng yên" trên hệ thống. Điển hình như trường hợp của chị Trần Lan, khi thực hiện chuẩn hóa thông tin người phụ thuộc để làm thủ tục hoàn thuế, chị đã phải trực tiếp đến bộ phận một cửa để được hướng dẫn. Dù đã nộp đầy đủ hồ sơ theo yêu cầu của cán bộ từ tháng 11/2025, nhưng đến tháng 3/2026, app thuế vẫn chưa cập nhật thông tin mới khiến chị chưa thể nhận lại tiền hoàn thuế năm 2024. Đáng buồn hơn, khi liên hệ trực tiếp với cán bộ quản lý đơn vị công tác nhiều lần, chị vẫn không nhận được câu trả lời thỏa đáng, thậm chí còn gặp phải tình trạng nhiều nhân viên thuế "đá bóng" trách nhiệm cho nhau. Những rào cản về hạ tầng kỹ thuật và sự thiếu quyết liệt của một bộ phận cán bộ đang vô hình làm giảm đi ý nghĩa của hai chữ "phục vụ" mà ngành đang nỗ lực xây dựng.
Sự ách tắc này không chỉ là một lỗi kỹ thuật đơn lẻ trên ứng dụng di động, mà nó phản ánh một sự đứt gãy trong quá trình chuyển đổi số khi máy móc đã sẵn sàng nhưng "tư duy con người" vẫn chưa kịp thích nghi. Để "khách hàng" thực sự cảm thấy được phục vụ, ngành Thuế cần xóa bỏ những ốc đảo trách nhiệm và thay thế bằng một cơ chế phối hợp thông suốt, nơi mỗi vướng mắc của người dân phải được xử lý dứt điểm.
Thước đo hoàn thuế: Nhanh, đúng, đủ và sự sống còn của doanh nghiệp
Thực tế cho thấy, một trong những thước đo rõ rệt nhất cho tư duy phục vụ chính là công tác hoàn thuế. Với doanh nghiệp, tiền thuế được hoàn chính là nguồn vốn lưu động quý giá, là "mạch máu" để duy trì hoạt động trong lúc khó khăn. Việc chậm trễ hoàn thuế dù chỉ vài ngày cũng có thể đẩy doanh nghiệp vào tình trạng đứt gãy dòng tiền, ảnh hưởng đến khả năng chi trả lương và nhập khẩu nguyên liệu sản xuất.
Theo chỉ đạo quyết liệt từ lãnh đạo ngành, công tác giải quyết hoàn thuế phải bám sát tiêu chí "nhanh, đúng, đủ". "Nhanh" để kịp thời tiếp sức cho doanh nghiệp; "Đúng và Đủ" để đảm bảo tính thượng tôn pháp luật và công bằng xã hội. Sự chuyển dịch này loại bỏ tâm lý e dè, né tránh trách nhiệm trong khâu hậu kiểm – vốn là rào cản khiến nhiều hồ sơ hoàn thuế bị "ngâm" vô thời hạn trước đây. Thay vào đó, quy trình minh bạch giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực tài chính của mình một cách thuận lợi nhất.
Khi cơ quan thuế chủ động tháo gỡ vướng mắc, doanh nghiệp sẽ nhìn nhận thuế không còn là một nghĩa vụ cưỡng ép hay một gánh nặng hành chính, mà là sự đóng góp vào sự phát triển chung. Sự tin tưởng này chính là nền tảng cốt lõi để nuôi dưỡng nguồn thu bền vững cho ngân sách quốc gia.
Giải pháp đột phá từ Trí tuệ nhân tạo (AI) và Big Data
Để hiện thực hóa quan điểm "đồng hành, phục vụ" trên quy mô lớn, ngành Thuế đang chuyển mình mạnh mẽ, không còn thuần túy dựa vào nguồn lực con người. Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, đặc biệt là Trí tuệ nhân tạo (AI), đã trở thành giải pháp đột phá để xây dựng một hệ thống quản lý minh bạch và hiệu quả.
AI sở hữu khả năng phân tích hành vi và dữ liệu chi tiết của từng nhóm người nộp thuế để đưa ra các cảnh báo sớm về sai sót trong kê khai. Thay vì đợi đến khi tiến hành thanh tra mới phát hiện vi phạm và áp dụng các chế tài xử phạt, hệ thống sẽ tự động gửi thông báo nhắc nhở qua ứng dụng. Cơ chế này giúp người dân và hộ kinh doanh chủ động rà soát, hạn chế tối đa những sai sót nghiệp vụ không đáng có, từ đó giảm bớt gánh nặng pháp lý cho đối tượng nộp thuế.
Bên cạnh đó, việc ứng dụng các thuật toán thông minh trong quản lý hóa đơn điện tử đóng vai trò then chốt trong việc ngăn chặn gian lận thuế một cách tự động. Hệ thống có thể nhận diện các dấu hiệu bất thường, các chuỗi hóa đơn "ảo" hoặc các giao dịch có độ rủi ro cao với tốc độ xử lý vượt trội so với phương pháp thủ công. Điều này không chỉ giúp ngăn chặn thất thoát ngân sách mà còn trực tiếp bảo vệ những doanh nghiệp làm ăn chân chính khỏi sự cạnh tranh không lành mạnh từ các đơn vị trục lợi.
Thực tế, sự xuất hiện của công nghệ trong quản lý thuế không phải để thay thế con người, mà là để giải phóng cán bộ thuế khỏi những tác vụ thủ tục hành chính khô khan và lặp lại. Khi máy móc đảm nhiệm các khâu kỹ thuật như soát xét dữ liệu hay phân loại rủi ro, cán bộ ngành Thuế sẽ có thêm thời gian và tâm trí để tập trung vào vai trò chuyên gia tư vấn.
Cán bộ thuế lúc này sẽ trở thành người "bắt bệnh" và "bốc thuốc" cho doanh nghiệp, giúp họ hiểu rõ các chính sách ưu đãi, miễn giảm thuế mà họ được hưởng. Đây chính là bước tiến quan trọng để chuyển đổi hoàn toàn từ tư duy "quản lý" sang tư duy "phục vụ", tạo dựng niềm tin vững chắc trong cộng đồng kinh doanh. Một cán bộ thuế giỏi hiện nay không chỉ là người nắm vững luật, mà còn phải là người biết lắng nghe và có khả năng đồng hành cùng doanh nghiệp trong từng giai đoạn phát triển.
Tuy nhiên, sự bùng nổ của các ứng dụng di động tích hợp trợ lý ảo chỉ thực sự hiệu quả khi nó được vận hành bởi những con người có trách nhiệm. Công nghệ phải là cầu nối nối liền khoảng cách, chứ không phải là bức tường để cán bộ né tránh sự tương tác trực tiếp khi người dân gặp khó khăn.
Minh bạch và kỷ cương: Cam kết cao nhất với xã hội
Chuyển sang tư duy phục vụ không có nghĩa là buông lỏng quản lý hay dung túng cho các sai phạm. Ngược lại, phục vụ tốt nhất chính là tạo ra một môi trường kinh doanh bình đẳng nhất. Ông Mai Xuân Thành nhấn mạnh việc tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong thi hành công vụ. Mỗi cán bộ thuế phải là một "đại sứ" của tinh thần phục vụ, lấy sự hài lòng của người nộp thuế làm thước đo chính xác nhất để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ.
Việc rà soát, đánh giá nguồn thu không phải để "tận thu" bằng mọi giá, mà để xác định đúng tiềm năng, từ đó đề xuất các chính sách nuôi dưỡng nguồn thu hợp lý. Sự minh bạch trong công tác dự toán và thực hiện các gói giải pháp hỗ trợ chính là cam kết cao nhất của ngành Thuế đối với xã hội. Khi mọi quy trình đều rõ ràng, sự nhũng nhiễu sẽ không còn đất diễn, và niềm tin của người dân vào hệ thống tài chính quốc gia sẽ ngày càng được củng cố.
Cuộc chuyển mình từ "quản lý" sang "phục vụ" của ngành Thuế là một hành trình dài và đầy thách thức. Những vướng mắc như trường hợp của chị Trần Lan chính là những bài học đắt giá để ngành soi rọi lại quy trình và thái độ phục vụ của mình. Khi ngành Thuế thực sự trở thành người đồng hành, doanh nghiệp sẽ có thêm điểm tựa để vượt qua nghịch cảnh. Khi dịch vụ thuế trở nên thuận tiện và minh bạch, lòng tự trọng và ý thức trách nhiệm của mỗi công dân đối với ngân sách quốc gia sẽ được nâng cao. Đó chính là việc xây dựng một hệ sinh thái kinh tế bền vững, nơi nhà nước và người dân cùng chung tay vì sự phồn vinh của tổ quốc./.
Bình luận
0