Khủng hoảng vận hành tại cửa ngõ hàng không Suvarnabhumi

Bà Natthriya Thaweevong, Thứ trưởng Bộ Du lịch và Thể thao Thái Lan, xác nhận du khách từ Trung Đông và châu Âu đang chịu ảnh hưởng nặng nề do gián đoạn mạng lưới bay. Các hãng hàng không lớn như Emirates và Etihad Airways hiện chỉ có thể nối lại một số chuyến bay hạn chế, gây tắc nghẽn cục bộ tại các điểm trung chuyển quan trọng.

Số liệu thống kê chi tiết cho thấy chỉ trong giai đoạn ngắn từ ngày 28/2 đến ngày 5/3, tổng cộng 409 chuyến bay đến và đi từ Thái Lan đã bị hủy bỏ. Tâm điểm của sự đình trệ này nằm tại sân bay quốc tế Suvarnabhumi ở Bangkok, nơi đóng vai trò là trạm trung chuyển huyết mạch kết nối Đông Nam Á với các khu vực phía Tây. Sự đứt gãy đột ngột này không chỉ gây xáo trộn lịch trình của hàng chục nghìn hành khách mà còn tạo ra áp lực logistics chưa từng có đối với các đơn vị vận hành mặt đất.

Bộ Du lịch và Thể thao Thái Lan đã xây dựng mô hình đánh giá tác động dựa trên ba kịch bản thời gian đóng cửa không phận để chủ động phương án ứng phó.

Trong kịch bản lạc quan nhất, nếu xung đột và việc đóng cửa không phận kéo dài từ 3 tuần trở xuống, mức thiệt hại dự kiến dừng ở con số 13,1 tỷ baht với khoảng 210.973 lượt khách sụt giảm. Đây được xem là ngưỡng chịu đựng có thể kiểm soát được đối với hệ thống dịch vụ lưu trú trong nước.

Kịch bản trung bình được đặt ra khi tình trạng đóng cửa kéo dài trong 4 tuần. Lúc này, Thái Lan có khả năng mất khoảng 334.084 lượt khách, tương đương mức sụt giảm 21,5 tỷ baht doanh thu. Đây là cột mốc báo động buộc các doanh nghiệp lữ hành phải thay đổi kế hoạch kinh doanh quý.

Tuy nhiên, kịch bản xấu nhất đang khiến các nhà hoạch định chính sách lo ngại: nếu không phận Trung Đông bị đóng cửa từ 8 tuần trở lên, lượng khách quốc tế có thể giảm tới 595.874 lượt người. Điều này sẽ gây ra khoản thiệt hại kinh tế khổng lồ lên tới 40,9 tỷ baht (tương đương khoảng 33.000 tỷ đồng).

Áp lực chi phí và sự suy giảm sức mua từ châu Âu

Không chỉ dừng lại ở việc hủy chuyến, áp lực còn đến từ chi phí vận hành tăng phi mã. Để đảm bảo an toàn, các chuyến bay đường dài từ châu Âu hiện phải thay đổi lộ trình, bay vòng qua vùng xung đột. Việc kéo dài thời gian bay dẫn đến tiêu hao nhiên liệu lớn, đẩy giá vé máy bay tăng gần 100% trên nhiều tuyến trọng điểm. Hệ quả là thị trường đang dần bị thanh lọc, chỉ những phân khúc du khách có khả năng chi tiêu cao mới có thể duy trì kế hoạch du lịch đến xứ sở Chùa Vàng.

Bên cạnh đó, các hãng hàng không khi chuyển sang lịch bay mùa hè đang đối mặt với bài toán giá dầu vọt lên và tỷ giá hối đoái biến động bất lợi. Khu vực châu Âu cũng dự kiến ghi nhận tỷ lệ lạm phát cao hơn trong thời gian tới, điều này làm suy giảm trực tiếp thu nhập khả dụng và sức mua du lịch của dòng khách truyền thống này.

Hội đồng Du lịch Thái Lan (TCT) hiện đưa ra dự báo thận trọng khi ước tính nước này sẽ đón khoảng 33 triệu lượt khách trong năm 2026. Con số này thấp hơn đáng kể so với mục tiêu tham vọng 36,7 triệu lượt khách mà Tổng cục Du lịch Thái Lan (TAT) đã đặt ra trước đó.

Để bù đắp khoảng trống từ thị trường xa, ngành du lịch Thái Lan đang nhanh chóng điều chỉnh chiến lược, tập trung nguồn lực vào các thị trường ngắn tiềm năng trong khu vực. Ấn Độ, Malaysia, Singapore, Nhật Bản và Australia đang trở thành những mục tiêu ưu tiên hàng đầu nhờ khoảng cách địa lý gần và mạng lưới bay ổn định hơn. Đồng thời, Bangkok đang nỗ lực quảng bá vị thế trung tâm hàng không an toàn, kết nối linh hoạt giữa châu Á và phần còn lại của thế giới để thu hút khách quá cảnh.

Dù bức tranh chung có phần ảm đạm, thị trường vẫn ghi nhận những tín hiệu khả quan ở phân khúc cao cấp. Một bộ phận du khách giàu có từ Israel và các quốc gia Trung Đông đang tìm kiếm các giải pháp lưu trú an toàn dài hạn tại Thái Lan. Xu hướng này không chỉ dừng lại ở việc đặt phòng khách sạn lâu hơn mà còn chuyển dịch sang đầu tư bất động sản nghỉ dưỡng, đặc biệt là tại các khu vực biệt lập như Koh Samui và Phuket. Đây được xem là dòng vốn giúp duy trì nhịp độ tăng trưởng cho thị trường bất động sản du lịch trong bối cảnh khó khăn.

Đề xuất các biện pháp hỗ trợ khẩn cấp

Trước những thách thức mang tính khách quan, Chủ tịch TCT cho biết các đơn vị điều hành du lịch đang khẩn thiết đề nghị Chính phủ Thái Lan thực hiện các biện pháp hỗ trợ trực tiếp. Các doanh nghiệp mong muốn được giảm thuế thu nhập và ổn định giá năng lượng để hạ nhiệt chi phí vận hành đang leo thang.

Ngoài ra, cộng đồng doanh nghiệp du lịch cũng kỳ vọng các ngân hàng thương mại nới lỏng chính sách tiền tệ, triển khai các gói vay lãi suất thấp. Lý do được đưa ra là các biến động tại Trung Đông hoàn toàn nằm ngoài tầm kiểm soát của doanh nghiệp, do đó cần có sự chung tay từ hệ thống tài chính để giúp ngành công nghiệp không khói vượt qua giai đoạn ngặt nghèo này.

Mặc dù đối mặt với tương lai bất định, ngành du lịch Thái Lan vẫn có bước đệm vững chắc từ kết quả kinh doanh giai đoạn đầu năm. Theo dữ liệu chính thức, trong hai tháng đầu năm 2026, Thái Lan đã đón 3,26 triệu lượt khách quốc tế, tăng 4,63% so với cùng kỳ. Doanh thu ước tính đạt 160 tỷ baht, tăng trưởng 6,06% so với năm ngoái.

Trong cơ cấu thị trường khách, Trung Quốc tiếp tục khẳng định vị thế dẫn đầu với hơn 1 triệu lượt du khách, theo sau là các thị trường truyền thống như Malaysia và Nga. Sự duy trì ổn định từ các thị trường này được kỳ vọng sẽ là "tấm khiệm" giúp ngành du lịch Thái Lan giảm thiểu va đập trước những cú sốc địa chính trị từ khu vực Trung Đông../.