Ngày 19/1, Bộ Tư lệnh Phòng không Bắc Mỹ (NORAD) thông báo quân đội Mỹ sẽ triển khai máy bay tới Căn cứ Không gian Pituffik ở Greenland.

Theo NORAD, việc triển khai này nằm trong khuôn khổ các hoạt động đã được lên kế hoạch từ trước, nhằm tăng cường hợp tác quốc phòng giữa Mỹ, Canada và Đan Mạch. Hoạt động được phối hợp chặt chẽ với Đan Mạch, tuân thủ đầy đủ các thủ tục ngoại giao cần thiết, đồng thời chính quyền Greenland cũng đã được thông báo.

NORAD cho biết các máy bay được triển khai sẽ phục vụ những nhiệm vụ thường lệ liên quan tới bảo vệ Bắc Mỹ, trong đó có giám sát không gian và cảnh báo sớm các mối đe dọa tên lửa.

Căn cứ Không gian Pituffik, trước đây là Căn cứ Không quân Thule, được thành lập năm 1951 theo hiệp ước phòng thủ giữa Mỹ và Đan Mạch trong thời Chiến tranh Lạnh. Đây là căn cứ quân sự ở cực bắc của Mỹ, nằm tại Pituffik, Greenland, cách Vòng Bắc Cực khoảng 1.207km về phía bắc.

Với vị trí địa lý đặc biệt ở Bắc Cực, Pituffik được xem là tiền đồn phòng thủ then chốt của Lầu Năm Góc. Căn cứ đảm nhiệm các nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, giám sát không gian, phát hiện và cảnh báo sớm các vụ phóng tên lửa đạn đạo. Tại đây được bố trí radar mảng pha có khả năng phát hiện tên lửa đạn đạo phóng từ biển và tên lửa đạn đạo liên lục địa, cùng các hệ thống đánh chặn và trung tâm chỉ huy – điều khiển vệ tinh.

Do tập trung vào nhiệm vụ giám sát và cảnh báo sớm, Pituffik không có lực lượng tiêm kích hay hải quân thường trực. Thay vào đó, căn cứ đóng vai trò trung tâm hậu cần và phòng thủ chiến lược cho các hoạt động tại Bắc Cực, bao gồm hỗ trợ tàu mặt nước, tàu ngầm và các nhiệm vụ dưới lớp băng.

Máy bay quân sự thường xuyên ra vào căn cứ, chủ yếu là máy bay vận tải, tiếp dầu trên không và tuần tra biển. Trong một số thời điểm, tiêm kích và máy bay ném bom tầm xa cũng được triển khai tới đây để phục vụ các hoạt động răn đe và huấn luyện tại khu vực Bắc Cực.

Việc Mỹ tăng cường hiện diện quân sự tại Pituffik diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump nhiều lần bày tỏ mong muốn kiểm soát Greenland vì lý do an ninh quốc gia. Tuy nhiên, cả Đan Mạch và chính quyền Greenland đều kiên quyết bác bỏ mọi đề xuất chuyển giao chủ quyền, tái khẳng định Greenland là lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch.

Trước những diễn biến này, Đan Mạch đã tuyên bố tăng cường hiện diện quân sự và triển khai thêm binh sĩ tới Greenland. Một số quốc gia châu Âu cũng tham gia các hoạt động tập trận tại khu vực, làm gia tăng căng thẳng liên quan tới an ninh Bắc Cực.