Ngành thủy sản Việt Nam đang ghi nhận những tín hiệu khả quan khi kim ngạch xuất khẩu liên tục tăng trưởng trong những tháng đầu năm. Theo thống kê, trong 5 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thủy sản đạt hơn 4,6 tỷ USD, tăng 11% so với cùng kỳ năm trước.
Ảnh: TL
Động lực tăng trưởng đến từ cả hai mặt hàng chủ lực là tôm và cá tra khi đều ghi nhận mức tăng trưởng dương. Kết quả này phản ánh nỗ lực của ngành trong việc duy trì sản lượng nuôi trồng, khai thác ổn định, đồng thời nâng cao chất lượng sản phẩm để đáp ứng nhu cầu thị trường.
Trong khi các thị trường truyền thống như Mỹ và Liên minh châu Âu phục hồi chậm, Trung Quốc nổi lên là động lực tăng trưởng quan trọng khi đóng góp hơn 70% phần tăng trưởng bổ sung của toàn ngành. Việc ứng dụng công nghệ cao vào nuôi trồng, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao năng lực sản xuất đang giúp ngành thủy sản tiếp tục hướng tới mục tiêu xuất khẩu trên 12 tỷ USD.
Bên cạnh những kết quả tích cực, ngành thủy sản vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức từ các quy định kiểm soát nhập khẩu và chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) của Mỹ và EU.
Tại tỉnh An Giang, địa phương có đội tàu khai thác lớn nhất cả nước với khoảng 10.000 tàu cá, công tác kiểm soát nguồn gốc hải sản đang được triển khai quyết liệt.
Các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu thủy sản trên địa bàn đã tăng cường kiểm tra hồ sơ nguồn gốc nguyên liệu, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về chống khai thác bất hợp pháp. Mỗi lô hàng trước khi xuất khẩu đều được rà soát kỹ lưỡng từ chất lượng sản phẩm đến giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp.
Song song đó, các cơ quan chức năng địa phương đã thành lập các đoàn kiểm tra liên ngành nhằm giám sát hoạt động thu mua, chế biến và xuất khẩu thủy sản. Qua quá trình kiểm tra nhiều doanh nghiệp, chưa phát hiện trường hợp vi phạm các quy định xuất khẩu sang thị trường châu Âu.
Lực lượng biên phòng cũng tăng cường tuần tra, kiểm soát trên biển, giám sát chặt chẽ hoạt động của tàu cá, kiên quyết không cho các phương tiện không đủ điều kiện tham gia khai thác.
Chính quyền địa phương khẳng định sẽ xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, kể cả áp dụng các biện pháp xử lý hình sự đối với những trường hợp cố tình vi phạm quy định về khai thác hải sản.
Để đạt mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu khoảng 10% trong năm 2026, ngành thủy sản đang tập trung vào chiến lược nâng cao giá trị gia tăng thông qua chế biến sâu và tận dụng tối đa nguồn nguyên liệu.
Nhiều doanh nghiệp đã chủ động mở rộng thị trường sang Mỹ, Nam Mỹ, Brazil, Colombia, Trung Đông và Nga nhằm giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống.
Bên cạnh các sản phẩm đông lạnh và phi lê quen thuộc, nhiều nhà máy đã đầu tư công nghệ hiện đại để phát triển các sản phẩm giá trị gia tăng từ phụ phẩm thủy sản. Điển hình là việc tinh chế da cá thành collagen xuất khẩu.
Theo các doanh nghiệp trong ngành, giá trị xuất khẩu của collagen có thể đạt khoảng 13 USD/kg, cao gấp nhiều lần so với sản phẩm cá phi lê thông thường. Đây được xem là hướng đi tiềm năng giúp gia tăng lợi nhuận và nâng cao hiệu quả sử dụng nguyên liệu.
Các chuyên gia cũng đánh giá Việt Nam đang sở hữu lợi thế lớn về nguồn nguyên liệu da cá nhờ sản lượng nuôi trồng và khai thác dồi dào, chất lượng tốt hơn so với nhiều quốc gia cạnh tranh trong khu vực.
Năm 2026, ngành thủy sản Việt Nam đặt mục tiêu đạt kim ngạch xuất khẩu khoảng 12 tỷ USD. Để hoàn thành mục tiêu này, ngoài việc mở rộng thị trường và nâng cao chất lượng sản phẩm, việc bảo đảm tính minh bạch trong toàn bộ chuỗi sản xuất, khai thác và xuất khẩu được xem là yếu tố then chốt.
Sự kết hợp giữa quản lý chặt chẽ nguồn gốc nguyên liệu, tuân thủ các quy định quốc tế, đầu tư công nghệ chế biến sâu và đa dạng hóa thị trường sẽ tạo nền tảng vững chắc giúp ngành thủy sản Việt Nam phát triển bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.
Bình luận
0