Là một trong 5 quốc gia có sản lượng mật ong lớn nhất thế giới, nhưng trong khoảng 3 năm trở lại đây, mật ong Việt Nam gần như gặp khó tại thị trường Mỹ do phải chịu mức thuế chống bán phá giá quá cao, làm giảm khả năng cạnh tranh.
Cuối năm ngoái, Bộ Thương mại Mỹ (DOC) công bố kết luận sơ bộ trong đợt rà soát hành chính lần thứ hai đối với sản phẩm mật ong nhập khẩu từ Việt Nam. Theo đó, mức thuế chống bán phá giá áp dụng với doanh nghiệp Việt Nam đã giảm mạnh, từ khoảng 410% - 413% xuống còn khoảng 58% - 61%.
So với trước đây, biên độ thuế đã giảm gần 7 lần. Dù vậy, đây vẫn mới là kết luận sơ bộ và chưa phải mức thuế cuối cùng.
Trong kỳ rà soát gần nhất công bố tháng 11 năm ngoái, một số doanh nghiệp xuất khẩu mật ong Việt Nam được áp mức thuế dao động từ 6,72% đến 21,55%, tùy theo mức độ tham gia và hợp tác trong quá trình rà soát.
Trong khi đó, các doanh nghiệp không tham gia đầy đủ hoặc không đáp ứng điều kiện hưởng thuế suất riêng biệt vẫn tiếp tục chịu mức thuế toàn quốc trên 60%.
Theo thông tin từ Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Mỹ, kim ngạch xuất khẩu mật ong Việt Nam sang Mỹ năm 2025 đạt khoảng 29,5 triệu USD, giảm hơn 31% so với năm 2024.
Nguyên nhân chính được phía Mỹ đưa ra là lo ngại mật ong thô từ Việt Nam được bán vào thị trường Mỹ với giá thấp hơn giá trị thông thường, gây ảnh hưởng đến ngành sản xuất mật ong nội địa của nước này.
Các chuyên gia cho rằng hệ thống phòng vệ thương mại của Mỹ không chỉ đánh giá dựa trên giá bán mà còn xem xét kỹ hồ sơ kế toán, nguyên liệu đầu vào, chi phí sản xuất, mã HS và khả năng kiểm chứng dữ liệu của doanh nghiệp.
Do đó, để được hưởng mức thuế thấp hơn, doanh nghiệp Việt Nam cần xây dựng hệ thống dữ liệu minh bạch, cung cấp hồ sơ đầy đủ, chính xác và đúng thời hạn theo yêu cầu của DOC.
Theo khuyến nghị của Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Mỹ, doanh nghiệp xuất khẩu mật ong cần chuẩn hóa quy trình quản trị dữ liệu nguyên liệu, chi phí và hoạt động bán hàng nhằm đáp ứng các cuộc điều tra thương mại quốc tế.
Dù còn nhiều thách thức, cơ hội cho mật ong Việt Nam tại thị trường Mỹ trong năm 2026 vẫn được đánh giá tích cực, nhất là khi nguồn cung nội địa Mỹ đang gặp khó khăn. Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ, sản lượng mật ong của nước này đã giảm 14% trong năm qua, trong khi giá mật ong tăng khoảng 27%, cho thấy nhu cầu nhập khẩu vẫn ở mức cao.
Bộ Công Thương cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành liên quan nhằm hỗ trợ doanh nghiệp mật ong Việt Nam trong quá trình xử lý các vụ việc phòng vệ thương mại, bảo vệ quyền lợi chính đáng theo quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).
Hiện Việt Nam có khoảng 30 doanh nghiệp xuất khẩu mật ong, chủ yếu tập trung vào các thị trường Mỹ và châu Âu. Các doanh nghiệp cho rằng ngành cần sớm xây dựng mức giá sàn xuất khẩu để tránh cạnh tranh bằng giá quá thấp.
Theo đại diện một số doanh nghiệp, trước đây khoảng 50% sản lượng mật ong được tiêu thụ trong nước và 50% dành cho xuất khẩu. Tuy nhiên, hai năm gần đây, tiêu thụ nội địa giảm mạnh, còn xuất khẩu chỉ chiếm hơn 10% sản lượng.
Ông Nguyễn Văn Trường, đại diện Công ty Cổ phần Ong Tam Đảo Honeco, cho rằng giá xuất khẩu nên duy trì ở mức từ 2 - 3 USD/kg trở lên để đảm bảo lợi nhuận cho người nuôi ong và phát triển ngành bền vững.
Theo dự báo, quy mô thị trường mật ong toàn cầu năm nay có thể tăng thêm hơn 10 tỷ USD và đạt trên 18 tỷ USD vào năm 2034, nhờ nhu cầu ngày càng lớn đối với các chất tạo ngọt tự nhiên thay thế đường.
Bình luận
0