Một trong những điểm nhấn đáng chú ý của Luật Dân số là quy định kéo dài thời gian nghỉ thai sản đối với lao động nữ lên 7 tháng và lao động nam lên 10 ngày làm việc khi vợ sinh con. Đối với các tỉnh, thành phố có mức sinh thấp, phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi sẽ nhận được hỗ trợ tài chính trực tiếp và đặc biệt là quyền ưu tiên mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội. Đây là nỗ lực cụ thể hóa mục tiêu duy trì mức sinh thay thế bằng các lợi ích thiết thực liên quan đến đời sống và an cư.

Để triển khai quy định này, Bộ Y tế đang phối hợp chặt chẽ với Bộ Xây dựng nhằm sửa đổi, bổ sung các thông tư hướng dẫn Luật Nhà ở. Ông Phạm Vũ Hoàng, Phó Cục trưởng Cục Dân số cho biết, các mẫu giấy tờ chứng minh đối tượng và điều kiện hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở cho người có từ hai con đẻ trở lên sẽ được quy định chi tiết. Dự kiến, thông tư hướng dẫn này sẽ hoàn thành trước ngày 15/5/2026 để kịp thời áp dụng khi luật có hiệu lực.

Bên cạnh các chính sách khuyến khích, Luật Dân số mới quy định nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức. Đặc biệt, luật cấm thông báo hoặc tiết lộ giới tính thai nhi, trừ các trường hợp chẩn đoán điều trị bệnh lý do Bộ trưởng Bộ Y tế quy định. Những trường hợp vi phạm nhằm mục đích phá thai sẽ bị đình chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh theo quy định pháp luật. Đây là biện pháp cứng rắn nhằm giảm thiểu tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh đang có xu hướng gia tăng.

Luật cũng bổ sung các khung pháp lý để xã hội chủ động thích ứng với quá trình già hóa dân số. Theo đó, người dân được khuyến khích chuẩn bị sớm về sức khỏe, tài chính và tâm lý cho tuổi già thông qua việc tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế. Các quy định mới không chỉ bảo vệ quyền lợi của người cao tuổi mà còn tạo hành lang để họ tiếp tục tham gia học tập, đóng góp các kỹ năng và kinh nghiệm cho các hoạt động hỗ trợ chức năng xã hội và cộng đồng./.