Từ ngày 1/7, Luật An ninh mạng năm 2025 (Luật số 116/2025/QH15) chính thức được triển khai, đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng trong hệ thống pháp luật về bảo vệ an ninh mạng tại Việt Nam. Luật được xây dựng trên cơ sở kế thừa các quy định còn phù hợp của Luật An ninh mạng 2018 và Luật An toàn thông tin mạng 2015, đồng thời bổ sung nhiều nội dung mới đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và sự phát triển nhanh chóng của công nghệ.
Ảnh: TL
Theo cơ quan chức năng, luật đã thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của Đảng và Nhà nước về bảo vệ an ninh quốc gia, chủ quyền quốc gia trên không gian mạng, đồng thời tạo sự hài hòa giữa yêu cầu bảo đảm an ninh với phát triển kinh tế - xã hội và thúc đẩy chuyển đổi số.
Luật An ninh mạng 2025 gồm 8 chương, 45 điều, thống nhất các khái niệm nền tảng như an ninh mạng, an ninh thông tin mạng, an ninh dữ liệu và không gian mạng quốc gia, tạo cơ sở pháp lý đồng bộ cho công tác quản lý và bảo vệ hệ thống số.
Một trong những điểm mới là bổ sung nhiều hành vi bị nghiêm cấm để phù hợp với sự phát triển của công nghệ hiện đại, giúp cơ quan chức năng chủ động phát hiện, ngăn chặn và xử lý các nguy cơ an ninh mạng phát sinh.
Bên cạnh đó, luật hoàn thiện cơ chế phân loại hệ thống thông tin theo 5 cấp độ an ninh mạng, từ đó áp dụng các biện pháp bảo vệ tương ứng với mức độ rủi ro của từng hệ thống.
Luật mới yêu cầu các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông, Internet và nền tảng số hoạt động tại Việt Nam tăng cường phối hợp với cơ quan chức năng trong việc ngăn chặn, xử lý và gỡ bỏ các nội dung vi phạm pháp luật về an ninh mạng khi có yêu cầu.
Đặc biệt, lần đầu tiên khái niệm an ninh dữ liệu được xác định là một bộ phận quan trọng của công tác bảo vệ an ninh mạng. Luật bổ sung nhiều quy định nhằm bảo vệ dữ liệu cá nhân, dữ liệu quan trọng và dữ liệu cốt lõi liên quan đến an ninh quốc gia.
Các hành vi thu thập, mua bán, chuyển nhượng hoặc sử dụng trái phép dữ liệu cá nhân đều bị nghiêm cấm. Đồng thời, doanh nghiệp phải có trách nhiệm cao hơn trong việc bảo đảm an toàn thông tin người dùng trên môi trường số.
Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh, Luật An ninh mạng 2025 cũng bổ sung những quy định đầu tiên về quản trị AI và các công nghệ số mới.
Theo đó, việc lợi dụng AI hoặc công nghệ Deepfake để giả mạo hình ảnh, giọng nói, tạo dựng thông tin sai sự thật nhằm lừa đảo, thao túng dư luận hoặc thực hiện hành vi vi phạm pháp luật đều bị nghiêm cấm.
Đây được xem là bước đi cần thiết khi các hình thức lừa đảo trực tuyến, phát tán tin giả và chiếm đoạt dữ liệu cá nhân ngày càng gia tăng với thủ đoạn tinh vi hơn.
Một điểm đột phá của luật là thay đổi phương thức quản lý an ninh mạng từ cách tiếp cận xử lý hậu quả sang chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và ngăn chặn nguy cơ ngay từ đầu.
Theo cơ quan chức năng, các cuộc tấn công mạng, lừa đảo trực tuyến, đánh cắp dữ liệu cá nhân và phát tán thông tin xấu độc đang diễn biến ngày càng phức tạp. Không chỉ gây thiệt hại về kinh tế, những hành vi này còn ảnh hưởng trực tiếp đến quyền riêng tư, danh dự, nhân phẩm và niềm tin của người dân đối với môi trường số.
Việc xây dựng khuôn khổ pháp lý đồng bộ sẽ góp phần nâng cao hiệu quả phòng chống tin giả, lừa đảo trực tuyến và các hành vi xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Luật An ninh mạng 2025 tiếp tục khẳng định quan điểm lấy con người làm trung tâm trong quá trình chuyển đổi số, trong đó đặc biệt chú trọng bảo vệ trẻ em và các nhóm yếu thế.
Theo Điều 16 của luật, trẻ em có quyền được tiếp cận thông tin, học tập, vui chơi, tham gia các hoạt động xã hội trên môi trường mạng, đồng thời được bảo vệ bí mật đời sống riêng tư và dữ liệu cá nhân.
Đáng chú ý, khi trẻ em sử dụng các dịch vụ giá trị gia tăng trên Internet hoặc mạng xã hội, việc đăng ký tài khoản phải sử dụng thông tin của cha mẹ hoặc người giám hộ theo quy định của pháp luật. Người giám hộ cũng có trách nhiệm theo dõi, quản lý và giám sát nội dung mà trẻ truy cập, đăng tải hoặc chia sẻ trên các nền tảng số.
Nhằm bảo đảm an toàn cho quá trình chuyển đổi số, luật quy định các chương trình, dự án ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số phải bố trí nguồn lực phù hợp cho công tác bảo đảm an ninh mạng.
Trong đó, tối thiểu 15% tổng kinh phí của dự án cần được dành cho các hoạt động bảo vệ an ninh mạng, góp phần khắc phục tình trạng đầu tư thiếu đồng bộ và nâng cao tính bền vững của hạ tầng số.
Ngoài ra, Luật An ninh mạng 2025 cũng tạo cơ sở pháp lý để mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực an ninh mạng, đồng thời nội luật hóa các nội dung quan trọng của Công ước Liên hợp quốc về phòng, chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội), góp phần nâng cao năng lực ứng phó với các mối đe dọa trên không gian mạng trong giai đoạn mới.
Bình luận
0