Liên Hợp Quốc cảnh báo AI phát triển quá nhanh, vượt xa năng lực quản lý của nhiều quốc gia

Hội đồng Khoa học Quốc tế độc lập về trí tuệ nhân tạo (AI) của Liên Hợp Quốc vừa công bố báo cáo sơ bộ đầu tiên, trong đó nhận định AI đang có bước tiến với tốc độ chưa từng có, trong khi năng lực quản lý và hoạch định chính sách tại nhiều quốc gia vẫn chưa theo kịp.

Theo báo cáo, các hệ thống AI tác nhân (AI Agent) có khả năng tự thực hiện nhiều nhiệm vụ trong môi trường thực tế sẽ sớm được triển khai trên diện rộng. Trong tương lai, công nghệ này còn có thể kết hợp với điện toán lượng tử và công nghệ sinh học, mở ra những bước phát triển mới nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức trong quản trị.

Báo cáo cho biết AI hiện đã đạt trình độ suy luận tương đương chuyên gia trong nhiều lĩnh vực như toán học và khoa học. Công nghệ này cũng đang góp phần đẩy nhanh quá trình nghiên cứu, phát triển thuốc và vaccine. Đáng chú ý, mức độ phức tạp của các nhiệm vụ mà AI có thể xử lý đang tăng gấp đôi chỉ sau mỗi 4 đến 7 tháng, cho phép hoàn thành nhiều công việc vốn trước đây con người phải mất nhiều ngày hoặc nhiều tuần.

Tuy nhiên, hội đồng nhấn mạnh vẫn chưa có đủ bằng chứng để khẳng định những cải thiện về năng suất do AI mang lại sẽ chuyển hóa thành tăng trưởng kinh tế trên diện rộng hoặc tạo ra tác động tích cực đối với thị trường lao động.

Bên cạnh những cơ hội, báo cáo cũng cảnh báo hàng loạt nguy cơ liên quan đến an toàn AI. Một trong những mối lo lớn nhất là con người có thể dần mất khả năng kiểm soát khi các hệ thống AI ngày càng tự chủ hơn và có khả năng xuất hiện những hành vi mang tính "đánh lừa" nhằm né tránh các cơ chế giám sát.

Ngoài ra, AI đã và đang bị lợi dụng để tạo ra thông tin sai lệch, phát tán nội dung độc hại cũng như phục vụ các hoạt động lừa đảo, tấn công mạng hoặc hỗ trợ những hành vi nguy hiểm trong lĩnh vực công nghệ sinh học.

Theo Hội đồng Khoa học Quốc tế độc lập, việc quản trị AI trên toàn cầu hiện vẫn thiếu sự thống nhất. Không ít quốc gia chưa đủ nguồn lực và năng lực kỹ thuật để đánh giá hoặc tham gia định hình các hệ thống AI tiên tiến, khiến họ phải phụ thuộc vào những công nghệ chưa thực sự hiểu rõ hoặc chưa thể kiểm soát hoàn toàn.

Báo cáo cũng lưu ý rằng các phương pháp đánh giá độ an toàn của AI hiện nay chủ yếu dựa trên lượng dữ liệu thử nghiệm còn hạn chế do chính các doanh nghiệp phát triển công nghệ cung cấp, vì vậy cần xây dựng những cơ chế giám sát minh bạch và độc lập hơn trong thời gian tới.