Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam - Di sản tâm linh đặc sắc

Theo truyền thuyết, tượng Bà Chúa Xứ được phát hiện trên đỉnh núi Sam vào thế kỷ XIX. Người dân địa phương đã rước về thờ phụng, cầu mong sự che chở, bình an. Từ đó, tín ngưỡng thờ Bà Chúa Xứ lan rộng, trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc cho cộng đồng. Lễ hội diễn ra hằng năm từ ngày 23 đến 27/4 âm lịch (tương ứng đầu tháng 6 dương lịch). Đây là dịp để người dân bày tỏ lòng thành kính, cầu cho quốc thái dân an, mùa màng bội thu và gia đình hạnh phúc.

Các nghi thức đặc trưng

Hệ thống nghi lễ tại lễ hội được tổ chức bài bản, giữ nguyên nét truyền thống và đảm bảo tính trang nghiêm:

Lễ tắm Bà: Diễn ra trang trọng, các vị chức sắc thay y phục cho tượng Bà, thể hiện lòng tôn kính sâu sắc.

Lễ thỉnh sắc Thoại Ngọc Hầu: Rước sắc phong của vị danh tướng có công khai phá vùng đất An Giang về phối thờ, gắn kết tín ngưỡng tâm linh với lịch sử dân tộc.

Lễ rước Bà: Đoàn người rước kiệu Bà quanh núi Sam, tạo nên không gian linh thiêng và tăng cường sự gắn kết cộng đồng.

Lễ dâng hương: Người dân và du khách thập phương dâng lễ vật, thành tâm cầu nguyện cho sự bình an.

Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ không chỉ là sự kiện tín ngưỡng, mà còn là dịp để cộng đồng gặp gỡ, giao lưu. Người dân địa phương tham gia phục vụ lễ hội với sự nhiệt tình, từ khâu chuẩn bị lễ vật, trang trí không gian, đến tổ chức các hoạt động văn hóa – nghệ thuật. Du khách đến đây không chỉ để hành hương, mà còn để trải nghiệm văn hóa đặc sắc của vùng đất Nam Bộ: thưởng thức ẩm thực như bún cá Châu Đốc, mắm Châu Đốc, tham quan chợ nổi và khám phá cảnh quan thiên nhiên tại núi Sam.

Năm 2026, lễ hội được tổ chức quy mô lớn, với sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền tỉnh An Giang, Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch cùng cộng đồng địa phương. Công tác an ninh, trật tự và vệ sinh môi trường được chú trọng đặc biệt để đảm bảo một mùa lễ hội an toàn, văn minh. Các hoạt động tuyên truyền được triển khai rộng rãi, hướng đến việc hạn chế mê tín dị đoan và giữ gìn sự thuần khiết của tín ngưỡng.

Việc bảo tồn lễ hội Vía Bà Chúa Xứ tập trung vào ba trụ cột chính: gìn giữ các nghi thức truyền thống; đào tạo thế hệ trẻ để kế thừa, phát huy các giá trị di sản; và kết hợp hài hòa giữa du lịch tâm linh với bảo vệ cảnh quan. Trong xu thế hội nhập quốc tế, lễ hội không còn là sự kiện địa phương đơn thuần mà đã trở thành sản phẩm du lịch có sức hút toàn cầu, khẳng định vai trò là cầu nối văn hóa, quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới. 

Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam 2026 khép lại thành công, một lần nữa khẳng định đây là di sản tâm linh đặc sắc, điểm tựa tinh thần quý giá và là niềm tự hào của người dân Nam Bộ nói riêng và cả nước nói chung./.