Đề án số 10 về “Phát triển du lịch tỉnh Lào Cai giai đoạn 2026 – 2030” không chỉ kế thừa những kết quả nổi bật của giai đoạn 2021 – 2025 mà còn mở ra tầm nhìn mới trong bối cảnh không gian hành chính, kinh tế và du lịch được mở rộng sau hợp nhất.

Giai đoạn 2021 – 2025, du lịch Lào Cai đạt tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 21%/năm. Riêng năm 2025, địa phương đón hơn 10,5 triệu lượt khách, trong đó có 1,5 triệu lượt khách quốc tế; tổng thu từ du lịch đạt trên 46.000 tỷ đồng, gấp 2,4 lần so với năm 2020.

Du lịch ngày càng đóng góp rõ rệt vào GRDP, tạo việc làm cho khoảng 35.000 lao động, trong đó có 14.500 lao động trực tiếp. Hệ thống sản phẩm được định hình tương đối toàn diện, từ nghỉ dưỡng núi cao, sinh thái, cộng đồng, văn hóa – tín ngưỡng đến MICE, du lịch mạo hiểm và chăm sóc sức khỏe.

Sa Pa tiếp tục giữ vai trò hạt nhân, trong khi Bắc Hà, Y Tý, Nghĩa Lộ, Trạm Tấu, Mù Cang Chải, hồ Thác Bà… từng bước khẳng định thương hiệu riêng. Sa Pa liên tục được các tổ chức, tạp chí quốc tế vinh danh; ruộng bậc thang Mù Cang Chải được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt và nằm trong nhóm điểm đến sắc màu ấn tượng của thế giới, tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển mới.

Việc hợp nhất địa giới hành chính tạo dư địa phát triển rộng lớn, kết nối các điểm đến nổi bật của Lào Cai và Yên Bái thành một chỉnh thể. Sự cộng hưởng giữa Sa Pa – Fansipan – Y Tý – Bắc Hà với Mù Cang Chải – Mường Lò – Suối Giàng – Thác Bà hình thành trục du lịch Tây Bắc đa dạng, giàu bản sắc và có sức cạnh tranh cao.

Đề án xác định xây dựng Lào Cai trở thành “cực tăng trưởng du lịch” của vùng Trung du và miền núi phía Bắc với hình ảnh chủ đạo: “Lào Cai – Nơi hội tụ sắc màu Tây Bắc”. Không gian phát triển được tổ chức theo một trục và hai vùng động lực.

Trục kinh tế du lịch – văn hóa tín ngưỡng dọc sông Hồng tập trung phát triển MICE, du lịch tâm linh, kinh tế đêm và du lịch qua biên giới. Vùng phía Tây Bắc gắn với dãy Hoàng Liên Sơn, Sa Pa và ruộng bậc thang Mù Cang Chải định hướng nghỉ dưỡng cao cấp, thể thao mạo hiểm, du lịch chữa lành và cộng đồng. Vùng phía Đông với hồ Thác Bà, Bắc Hà, Si Ma Cai… phát triển du lịch sinh thái, nông nghiệp, thể thao nước và chợ phiên vùng cao.

Cách tổ chức này thể hiện tư duy chuyển từ khai thác điểm đến đơn lẻ sang xây dựng chuỗi sản phẩm liên hoàn, gia tăng thời gian lưu trú và mức chi tiêu của du khách.

Đến năm 2030, Lào Cai đặt mục tiêu đón 15 triệu lượt khách, trong đó có 3,5 triệu lượt khách quốc tế; tổng thu từ du lịch đạt khoảng 70.000 tỷ đồng, đóng góp trực tiếp 17 – 20% GRDP.

Hệ thống lưu trú dự kiến đạt khoảng 31.500 buồng, 25 – 30% đạt tiêu chuẩn từ 3 đến 5 sao. Ngành du lịch sẽ tạo việc làm cho khoảng 80.000 lao động, với tỷ lệ đáng kể là lao động nữ và người dân tộc thiểu số.

Tỉnh định hướng phát triển ba nhóm sản phẩm gồm đặc thù, chính và bổ trợ. Các sản phẩm đặc thù mang tính đột phá như du lịch qua biên giới trên sông Hồng; tuyến ruộng bậc thang xuyên biên giới Việt Nam – Trung Quốc; sản phẩm du lịch băng tuyết “ôn đới trong lòng nhiệt đới”; thể thao mạo hiểm chinh phục Fansipan, Ky Quan San, Tà Chì Nhù; nghỉ dưỡng – golf – chăm sóc sức khỏe cao cấp.

Kinh tế đêm, du thuyền trên sông Hồng và hồ Thác Bà, lễ hội bốn mùa, du lịch cộng đồng đạt chuẩn ASEAN… sẽ góp phần hình thành hệ sinh thái sản phẩm đa dạng, nâng cao năng lực cạnh tranh.

Đề án nhấn mạnh chuyển đổi số là trụ cột quan trọng, với việc hoàn thiện hệ sinh thái du lịch thông minh, ứng dụng dữ liệu lớn, nền tảng số và trí tuệ nhân tạo để nâng cao hiệu quả quản lý, dự báo thị trường và cá nhân hóa trải nghiệm.

Phát triển du lịch xanh, gắn với bảo tồn hệ sinh thái rừng, cảnh quan núi cao và di sản văn hóa của 15 dân tộc là nguyên tắc xuyên suốt. Các dự án đầu tư phải bảo đảm yêu cầu môi trường, gìn giữ bản sắc và chia sẻ lợi ích với cộng đồng địa phương.

Song song đó, tỉnh xác định nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là khâu đột phá, thông qua đào tạo nghề, ngoại ngữ, kỹ năng số, đồng thời thu hút nhân lực chất lượng cao và nhà đầu tư chiến lược.

Được xây dựng trên cơ sở các nghị quyết của Bộ Chính trị, Luật Du lịch, Luật Di sản văn hóa và các quy hoạch quốc gia, Đề án số 10 thể hiện sự chuẩn bị bài bản, có định hướng dài hạn. Trong bối cảnh cạnh tranh điểm đến ngày càng gay gắt, chiến lược tổng thể và định vị thương hiệu rõ ràng cho thấy quyết tâm đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, khẳng định vị thế vùng đất “hội tụ sắc màu Tây Bắc” trên bản đồ du lịch khu vực và quốc tế.