Trong khi hầu hết các làng nghề gốm hiện đại đều sử dụng bàn xoay cơ học hoặc điện tử, những người phụ nữ Chăm nơi đây vẫn trung thành với lối chế tác thủ công sơ khai nhất, nơi người thợ vừa lùi vừa xoay quanh bệ gốm để tạo hình sản phẩm.

Kỹ thuật độc đáo này đòi hỏi người nghệ nhân phải có sự phối hợp nhịp nhàng giữa đôi tay khéo léo và những bước chân di chuyển uyển chuyển. Thay vì sản phẩm tự xoay trên bàn, người thợ chính là "bàn xoay sống", đi vòng quanh khối đất để vuốt, nắn và tạo dáng. Đất sét dùng làm gốm cũng rất đặc biệt, được lấy từ bờ sông Quao, sau đó trộn với cát mịn theo tỷ lệ bí truyền để đảm bảo độ dẻo và khả năng chịu nhiệt. Mỗi sản phẩm từ chiếc lu, cái bình đến những bức tượng vũ nữ Apsara đều là một tác phẩm độc bản, không bao giờ có hai chiếc hoàn toàn giống hệt nhau.

Công đoạn nung gốm của người dân Bàu Trúc cũng mang đậm nét văn hóa bản địa khi không sử dụng lò nung kín. Gốm được xếp lộ thiên trên một mặt sân phẳng, bao phủ bằng củi, rơm và trấu, sau đó được đốt trực tiếp trong khoảng 4 đến 5 giờ đồng hồ.

 Cách nung lộ thiên này kết hợp với gió biển Ninh Thuận đã tạo nên những vết cháy sém, những mảng màu loang lổ từ đỏ hồng, vàng sẫm đến xám đen trên bề mặt sản phẩm. Để tạo ra những hoa văn màu sắc đặc trưng, người nghệ nhân còn sử dụng nước chiết xuất từ trái thị hoặc hạt điều rừng để phun lên gốm khi vừa lấy ra khỏi đống lửa đang còn nóng hổi.

Hiện nay, gốm Bàu Trúc đã được UNESCO ghi danh vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Việc bảo tồn làng nghề không chỉ dừng lại ở việc duy trì các mẫu mã truyền thống mà còn khai phá những hướng đi mới như gốm mỹ nghệ và gốm trang trí nội thất cao cấp. Các tour du lịch trải nghiệm tại làng nghề đang giúp du khách, đặc biệt là giới trẻ, có cơ hội tự tay nhào nặn đất sét và hiểu hơn về giá trị của sự kiên trì. Giữ lửa cho gốm Bàu Trúc chính là giữ gìn linh hồn của văn hóa Chăm, để những đôi bàn tay tài hoa mãi mãi dệt nên những câu chuyện từ đất và lửa trên vùng đất nắng gió miền Trung./.