Ảnh: Dimsum Daily
Tốc độ phát triển của công nghệ robot tại Trung Quốc đang khiến bài toán việc làm trở thành mối quan tâm lớn đối với các nhà hoạch định chính sách. Mới đây, nhà sáng lập kiêm Chủ tịch JD.com Richard Liu cảnh báo rằng lực lượng giao hàng đông đảo của tập đoàn này có thể bị thay thế bởi robot trong tương lai không xa.
Phát biểu tại Diễn đàn Giám đốc Điều hành APEC tổ chức ở Bắc Kinh, ông Liu cho biết JD.com hiện có khoảng 700.000 nhân viên giao nhận trên toàn quốc. Theo ông, quá trình tự động hóa trong lĩnh vực logistics là xu thế không thể đảo ngược khi robot ngày càng được ứng dụng rộng rãi và hiệu quả hơn trong hoạt động vận chuyển hàng hóa.
"Việc robot tham gia giao hàng là điều chắc chắn sẽ diễn ra. Vấn đề chỉ là thời gian", ông Liu nhận định. Tuy nhiên, vị doanh nhân này cũng bày tỏ lo ngại về tác động xã hội của quá trình chuyển đổi công nghệ khi hàng trăm nghìn lao động có nguy cơ mất kế sinh nhai.
Để chuẩn bị cho sự thay đổi này, JD.com đã hợp tác với khoảng 120 cơ sở đào tạo nhằm tổ chức các chương trình nâng cao kỹ năng cho đội ngũ tài xế và nhân viên giao hàng. Những người lao động này được định hướng chuyển sang các công việc mới liên quan đến vận hành, sửa chữa và bảo trì robot.
Robot ngày càng hiện diện trong đời sống
Mặc dù chưa đưa ra mốc thời gian cụ thể cho việc triển khai đại trà robot giao hàng, nhiều mô hình thử nghiệm tại Trung Quốc đã cho thấy công nghệ này đang tiến rất gần tới thực tế.
Tại Thâm Quyến, robot giao đồ ăn đã được đưa vào hoạt động tại sân bay, có khả năng tự động vận chuyển suất ăn tới tận khu vực cửa khởi hành cho hành khách. Một số mẫu robot khác còn có thể tự di chuyển bằng hệ thống tàu điện ngầm để bổ sung hàng hóa cho các cửa hàng tiện lợi trong thành phố.
Những ứng dụng này phản ánh quyết tâm của Trung Quốc trong việc đẩy mạnh tự động hóa nhằm nâng cao năng suất lao động và giảm chi phí vận hành trong các ngành dịch vụ.
Tuy nhiên, đằng sau những bước tiến công nghệ là áp lực không nhỏ đối với thị trường lao động.
Theo Trung tâm Nghiên cứu các Hình thức Việc làm Mới của Trung Quốc, số lượng lao động tự do tại nước này dự kiến đạt khoảng 320 triệu người trong năm nay, tăng mạnh so với mức 200 triệu người cách đây 5 năm. Đây là nhóm lao động chủ yếu làm việc trong các lĩnh vực như giao hàng, gọi xe công nghệ, sản xuất công nghiệp và dịch vụ phổ thông.
Hiện lực lượng này chiếm khoảng 40% lao động tại các đô thị Trung Quốc, đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế số đang phát triển nhanh chóng.
Không chỉ lao động chân tay đối mặt với nguy cơ bị thay thế bởi robot, nhóm nhân viên văn phòng cũng đang chịu áp lực từ sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo.
Nhiều chuyên gia nhận định thị trường lao động Trung Quốc đang bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu rộng khi AI và tự động hóa dần đảm nhiệm những công việc trước đây do con người thực hiện. Điều này diễn ra trong bối cảnh tỷ lệ thất nghiệp thanh niên tại nước này vẫn ở mức cao, khoảng 16,3% theo số liệu công bố hồi tháng 4.
Theo ông Richard Liu, thay vì loại bỏ hoàn toàn con người khỏi quy trình sản xuất và dịch vụ, công nghệ nên được sử dụng để tạo ra những công việc có giá trị cao hơn.
Ông cho rằng nhu cầu về kỹ thuật viên bảo trì robot sẽ tăng mạnh trong tương lai bởi bất kỳ hệ thống máy móc nào cũng cần được vận hành, sửa chữa và nâng cấp định kỳ.
"Robot rồi cũng sẽ gặp sự cố như mọi loại máy móc khác. Vì vậy sẽ luôn cần những người có khả năng bảo dưỡng và sửa chữa chúng", ông nói.
Trong những năm gần đây, Bắc Kinh liên tục đưa robotics và trí tuệ nhân tạo vào nhóm ngành công nghệ ưu tiên phát triển.
Theo Liên đoàn Robot Quốc tế (IFR), Trung Quốc đang đặt mục tiêu biến robot trở thành động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế. Chiến lược này hướng tới việc kết hợp AI với các ứng dụng thực tiễn trong sản xuất, logistics, dịch vụ và đời sống.
Song song với đó, Chính phủ Trung Quốc cũng triển khai nhiều giải pháp nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực của quá trình tự động hóa. Bộ Nguồn nhân lực và An sinh Xã hội nước này cho biết đang nghiên cứu mở rộng phạm vi bảo hiểm xã hội đối với nhóm lao động tự do, đồng thời theo dõi sát sự xuất hiện của các ngành nghề mới liên quan đến AI, robot và máy bay không người lái.
Giới chuyên gia cho rằng thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở việc robot có thay thế con người hay không, mà là khả năng thích ứng của lực lượng lao động trước làn sóng công nghệ mới.
Trong bối cảnh tự động hóa ngày càng lan rộng, đào tạo lại kỹ năng và chuẩn bị nguồn nhân lực cho những ngành nghề mới sẽ trở thành yếu tố quyết định để đảm bảo tăng trưởng kinh tế đi cùng với ổn định xã hội./.
Bình luận
0