Đầu tháng 3, trước trụ sở Tencent tại Thâm Quyến, gần 1.000 người đã xếp hàng để cài đặt OpenClaw – một "tác nhân AI" mã nguồn mở đang gây sốt trên mạng. Sự kiện này phản ánh rõ nét cơn sốt công nghệ cũng như tâm lý lo lắng lan rộng trong xã hội.
Với Lambert Li, một nhân viên văn phòng tại Thượng Hải, thị trường lao động hiện nay giống như một trò chơi sinh tồn. Anh chia sẻ với Rest of World rằng cảm giác có thể bị đào thải bất cứ lúc nào khiến anh luôn trong trạng thái căng thẳng, nhất là khi công ty từng cắt giảm tới 30% nhân sự, chủ yếu là những người không theo kịp làn sóng AI.
Tại nơi làm việc, AI đã trở thành tiêu chí bắt buộc thay vì chỉ là kỹ năng bổ trợ. Betty Lai, một quản lý marketing, cho biết công ty của cô đã đưa kỹ năng sử dụng AI vào đánh giá hiệu suất. Các buổi học AI tự phát vì thế xuất hiện dày đặc, với nhân viên cạnh tranh nhau để nâng cao năng lực.
Theo nghiên cứu của Đại học Bắc Kinh, phân tích hơn một triệu tin tuyển dụng giai đoạn 2018–2024 cho thấy nhu cầu nhân sự trong các ngành dễ bị AI thay thế như lập trình, kế toán, biên tập và bán hàng đang giảm rõ rệt.
Khảo sát của Cheung Kong Graduate School of Business với gần 12.000 người tham gia cũng chỉ ra rằng hơn 85% cảm thấy bất an về việc làm trước sự phát triển của AI. Trên mạng xã hội RedNote, từ khóa "AIAnxiety" thu hút hàng triệu lượt xem, phản ánh nỗi lo lan rộng trong cộng đồng.
Áp lực công nghệ không tách rời bối cảnh kinh tế khó khăn. Theo The Epoch Times, nhiều khu vực ghi nhận thu nhập giảm và cơ hội việc làm thu hẹp. Một bác sĩ tại Bắc Hải cho biết thu nhập của ông giảm một nửa, trong khi nhiều doanh nghiệp nhỏ phải đóng cửa.
Nhóm lao động trẻ chịu tác động nặng nề nhất, với tỷ lệ thất nghiệp ở độ tuổi 16–24 trong năm 2025 dao động từ 15–19%, cao hơn mức trung bình toàn cầu. Không ít cử nhân phải chấp nhận mức lương thấp hoặc chuyển sang làm việc tự do như giao hàng, chạy xe công nghệ.
Áp lực kéo dài khiến một bộ phận người trẻ lựa chọn "nằm thẳng" – từ chối tham gia cuộc cạnh tranh khốc liệt. Frank Wang, lập trình viên 28 tuổi tại Thành Đô, cho biết anh đã từ bỏ cuộc đua công nghệ sau thời gian dài căng thẳng.
Theo chuyên gia kinh tế Li Chen từ Anbound, xu hướng này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến tiêu dùng khi người lao động tăng tiết kiệm để phòng ngừa rủi ro mất việc.
Dù vậy, nhiều chuyên gia vẫn nhìn nhận sự phát triển của AI là một phần tất yếu của quá trình chuyển đổi kinh tế. Khảo sát của KPMG cho thấy 69% người dân tin rằng lợi ích dài hạn của AI sẽ vượt qua những rủi ro trước mắt.
Theo China Daily, cải cách thị trường và tạo môi trường cạnh tranh công bằng sẽ là chìa khóa để thích ứng với kỷ nguyên số. Ông Zhang Bin nhận định, công nghệ có thể thay thế một số việc làm, nhưng đồng thời cũng tạo ra những ngành nghề mới, với điều kiện thị trường đủ linh hoạt để hỗ trợ chuyển đổi.
Trong bối cảnh đó, người lao động vẫn phải tự thích nghi từng ngày. Như chia sẻ của Betty Lai: khi làn sóng AI đã đến, lựa chọn duy nhất là hoặc thích nghi để tồn tại, hoặc chấp nhận bị cuốn trôi.
Bình luận
0