Lần đầu tiên trong lịch sử y học sinh sản, các nhà khoa học đã tạo ra được tinh trùng người chức năng hoàn chỉnh trong điều kiện phòng thí nghiệm, đánh dấu bước tiến được giới chuyên môn đánh giá là có thể làm thay đổi cách tiếp cận điều trị vô sinh nam trong tương lai.
Thành tựu này được công bố bởi Paterna Biosciences, đơn vị có trụ sở tại bang Utah (Mỹ). Theo công bố ngày 23/4, nhóm nghiên cứu đã nuôi cấy thành công tinh trùng từ các tế bào gốc sinh tinh lấy từ mô tinh hoàn người bệnh, sau đó sử dụng các tinh trùng này để tạo ra những phôi giai đoạn đầu trong thử nghiệm.
Đây là bước đột phá đặc biệt quan trọng đối với nhóm nam giới mắc chứng vô tinh không do tắc nghẽn – tức cơ thể không có tinh trùng trưởng thành trong tinh dịch nhưng vẫn còn lưu giữ các tế bào sinh dục sơ khai trong tinh hoàn. Với các trường hợp này, những biện pháp hiện hành như tiêm hormone hay phẫu thuật trích xuất tinh trùng thường cho hiệu quả hạn chế.
Tạo tinh trùng từ tế bào gốc sinh tinh
Theo nhóm phát triển, thay vì chờ cơ thể bệnh nhân tự hoàn thiện quá trình sinh tinh, các nhà khoa học đã tách tế bào gốc sinh tinh khỏi mô tinh hoàn rồi tái tạo toàn bộ môi trường vi mô cần thiết trong đĩa nuôi cấy để dẫn dắt tế bào phát triển thành tinh trùng trưởng thành.
Quá trình này kéo dài hơn 2 tháng, sử dụng kết hợp sinh học tính toán, hệ gen học đơn bào và hỗn hợp tín hiệu phân tử chuyên biệt nhằm mô phỏng chính xác các giai đoạn sinh tinh vốn chỉ diễn ra tự nhiên trong cơ thể nam giới.
Theo Giáo sư Alexander Pastuszak, mục tiêu lâu dài của công nghệ là chỉ cần một mẫu sinh thiết mô tinh hoàn nhỏ cũng có thể tạo ra hàng nghìn tinh trùng khỏe mạnh phục vụ hỗ trợ sinh sản.
Không chỉ cứu cánh cho người vô sinh
Ước tính hiện nay có khoảng 250 triệu nam giới trên toàn cầu gặp vấn đề liên quan đến khả năng sinh sản và yếu tố nam giới góp phần trong khoảng một nửa số ca thất bại của thụ tinh trong ống nghiệm. Trong khi đó, lĩnh vực điều trị vô sinh nam gần như không có bước tiến mang tính đột phá nào suốt hơn 30 năm qua.
Bởi vậy, công nghệ nuôi cấy tinh trùng trong ống nghiệm không chỉ mang lại hy vọng cho nam giới vô sinh mà còn mở ra khả năng bảo tồn thiên chức làm cha cho các bé trai phải hóa trị ung thư trước tuổi dậy thì – nhóm có nguy cơ mất chức năng sinh sản khi trưởng thành.
Ngoài ra, việc chủ động tạo tinh trùng trong môi trường kiểm soát còn có thể giúp cải thiện chất lượng phôi, nâng cao tỷ lệ thành công của các chu kỳ hỗ trợ sinh sản nếu vượt qua các đánh giá an toàn di truyền.
Vẫn cần thêm kiểm chứng khoa học
Dù được xem là cột mốc y học đáng chú ý, giới chuyên môn cũng lưu ý rằng dữ liệu hiện tại mới ở giai đoạn công bố ban đầu, chưa được đăng tải trên tạp chí khoa học bình duyệt độc lập và chưa bước vào thử nghiệm mang thai lâm sàng trên người.
Paterna Biosciences cho biết đang chuẩn bị các thử nghiệm quy mô lớn hơn vào cuối năm nay để đối chiếu trực tiếp đặc điểm sinh học, độ an toàn DNA và khả năng thụ tinh giữa tinh trùng tự nhiên với tinh trùng được nuôi cấy.
Nếu đáp ứng các tiêu chuẩn đạo đức y sinh và phê duyệt quản lý, công nghệ này có thể được thương mại hóa sớm nhất từ năm 2027, mở ra một chương mới cho lĩnh vực hỗ trợ sinh sản toàn cầu.
Bình luận
0