Gan là cơ quan đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển hóa dưỡng chất, đào thải độc tố và xử lý thuốc trong cơ thể. Tuy nhiên, ngoài rượu bia, một thói quen phổ biến khác cũng có thể âm thầm gây hại cho gan là lạm dụng acetaminophen – hoạt chất giảm đau, hạ sốt thường có trong nhiều loại thuốc không kê đơn.
Theo các chuyên gia, acetaminophen an toàn nếu dùng đúng liều lượng khuyến cáo. Tuy nhiên, khi sử dụng liều cao hoặc kéo dài nhiều ngày liên tiếp, hoạt chất này có thể trở thành “chất độc” đối với gan.
Dược sĩ Laura Heath cho biết, khi acetaminophen được dùng vượt ngưỡng cho phép, gan sẽ bị quá tải trong quá trình chuyển hóa thuốc, từ đó làm tăng nguy cơ tổn thương gan nghiêm trọng.
Trong quá trình chuyển hóa, một phần nhỏ acetaminophen tạo ra chất độc hại mang tên NAPQI. Thông thường, cơ thể sẽ trung hòa chất này nhờ glutathione – một chất chống oxy hóa tự nhiên. Tuy nhiên, nếu lượng NAPQI tích tụ quá mức do dùng thuốc quá liều, các tế bào gan sẽ bị phá hủy, dẫn đến viêm gan hoặc suy gan cấp tính.
Các chuyên gia khuyến cáo, người trưởng thành khỏe mạnh không nên dùng quá 1.000 mg acetaminophen trong một lần uống và không quá 4.000 mg mỗi ngày. Đồng thời, không nên duy trì mức liều 3.000 mg/ngày liên tục quá 3-5 ngày.
Điều đáng lưu ý là acetaminophen không chỉ có trong thuốc giảm đau thông thường mà còn xuất hiện trong nhiều loại thuốc cảm cúm, thuốc dị ứng, thuốc trị đau nửa đầu và các sản phẩm kết hợp khác. Việc dùng đồng thời nhiều loại thuốc chứa cùng hoạt chất có thể khiến người dùng vô tình vượt quá liều an toàn.
Các bác sĩ cũng cảnh báo không nên sử dụng acetaminophen cùng với rượu bia vì sự kết hợp này sẽ làm tăng mạnh nguy cơ tổn thương gan, kể cả khi dùng thuốc trong giới hạn cho phép.
Người mắc bệnh gan, suy giảm chức năng gan hoặc có bệnh lý nền cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng acetaminophen để được hướng dẫn liều lượng phù hợp.
Ngoài ra, người dân cần duy trì thói quen đọc kỹ thành phần trên nhãn thuốc, tránh tự ý phối hợp nhiều loại thuốc cùng lúc và chủ động hỏi ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ khi cần thiết.
Các chuyên gia nhấn mạnh, acetaminophen vẫn là loại thuốc hiệu quả và an toàn nếu sử dụng đúng cách. Tuy nhiên, việc chủ quan hoặc lạm dụng có thể gây hậu quả nghiêm trọng đối với gan và sức khỏe tổng thể.
Bình luận
0