Trong những năm gần đây, thị trường thực phẩm chức năng phát triển mạnh với hàng loạt sản phẩm bổ sung vitamin, khoáng chất, collagen, protein, thảo dược hay các hoạt chất chống lão hóa. Nhiều người có thói quen sử dụng cùng lúc nhiều loại sản phẩm với suy nghĩ càng bổ sung nhiều thì cơ thể càng khỏe mạnh.
Tuy nhiên, các chuyên gia y tế cho biết thực phẩm chức năng không phải là thuốc điều trị bệnh và không phải ai cũng cần bổ sung. Khi cơ thể hấp thu lượng dưỡng chất vượt quá nhu cầu, gan và thận sẽ phải làm việc nhiều hơn để chuyển hóa và đào thải các chất dư thừa.
Việc lạm dụng thực phẩm chức năng trong thời gian dài có thể khiến các cơ quan này bị quá tải, đặc biệt là thận – cơ quan chịu trách nhiệm lọc máu và loại bỏ các chất cặn bã ra khỏi cơ thể.
Thận hoạt động như một "bộ lọc" của cơ thể. Mỗi ngày, cơ quan này phải xử lý hàng trăm lít máu để loại bỏ độc tố và các chất không cần thiết.
Khi sử dụng quá nhiều thực phẩm chức năng, đặc biệt là các sản phẩm chứa hàm lượng cao vitamin, khoáng chất hoặc protein, thận phải tăng cường hoạt động để đào thải lượng dư thừa.
Một số thành phần có thể gây ảnh hưởng đến chức năng thận nếu dùng không đúng cách như:
Vitamin D liều cao kéo dài có thể làm tăng nồng độ canxi trong máu, dẫn đến sỏi thận hoặc tổn thương thận. Vitamin C liều cao có thể làm tăng nguy cơ hình thành sỏi oxalat. Các sản phẩm bổ sung protein quá mức gây áp lực lên quá trình lọc của thận. Một số loại thảo dược hoặc sản phẩm không rõ nguồn gốc có thể chứa kim loại nặng, tạp chất gây độc cho thận. Các sản phẩm giảm cân, tăng cơ, làm đẹp không được kiểm định có nguy cơ chứa hoạt chất gây hại cho gan và thận.
Đối với những người đã mắc bệnh thận, tiểu đường, tăng huyết áp hoặc người cao tuổi, nguy cơ tổn thương thận do sử dụng thực phẩm chức năng không phù hợp càng cao hơn.
Tổn thương thận thường diễn ra âm thầm và khó phát hiện trong giai đoạn đầu. Nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi chức năng thận đã suy giảm đáng kể.
Một số dấu hiệu cần lưu ý gồm:
Mệt mỏi kéo dài; Phù chân, mắt cá chân hoặc mặt; Tiểu nhiều hoặc tiểu ít bất thường; Nước tiểu có bọt hoặc đổi màu; Buồn nôn, chán ăn; Đau vùng thắt lưng; Tăng huyết áp không rõ nguyên nhân.
Khi xuất hiện các triệu chứng trên, người dân nên đi khám để được đánh giá chức năng thận thay vì tiếp tục tự ý sử dụng các sản phẩm bổ sung.
Các chuyên gia khuyến cáo một số nhóm đối tượng cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng thực phẩm chức năng, bao gồm:
Người mắc bệnh thận mạn tính; Người bị tăng huyết áp; Người mắc đái tháo đường; Người cao tuổi; Phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú; Người đang sử dụng thuốc điều trị dài ngày.
Việc kết hợp nhiều loại thực phẩm chức năng cùng lúc hoặc sử dụng song song với thuốc điều trị có thể làm tăng nguy cơ tương tác thuốc và gây tác dụng không mong muốn.
Để bảo vệ sức khỏe và hạn chế nguy cơ tổn thương thận, các chuyên gia khuyến cáo:
Chỉ sử dụng thực phẩm chức năng khi thực sự cần thiết; Lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng; Tuân thủ đúng liều lượng được khuyến cáo; Không tự ý kết hợp nhiều loại sản phẩm cùng lúc; Khám sức khỏe định kỳ để theo dõi chức năng gan, thận; Tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi sử dụng dài ngày.
Thực phẩm chức năng có thể hỗ trợ sức khỏe trong một số trường hợp nhất định, nhưng không thể thay thế chế độ ăn uống cân bằng và lối sống lành mạnh. Việc sử dụng thiếu hiểu biết hoặc lạm dụng trong thời gian dài không chỉ gây lãng phí mà còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng thận và sức khỏe tổng thể.
Bình luận
0