Trình bày tham luận tại diễn đàn, Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Cương, Giám đốc Trung tâm Dữ liệu Quốc gia (Bộ Công an) đã chỉ rõ sự dịch chuyển tất yếu của lịch sử. Nếu thế kỷ XX là thời đại của dầu mỏ và điện năng, thì thế kỷ XXI chính là kỷ nguyên của dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI). Khác với các tài nguyên truyền thống bị cạn kiệt theo thời gian, dữ liệu là nguồn tài nguyên vô tận, càng khai thác càng được làm giàu và tạo ra thặng dư giá trị. Đây được coi là "đầu vào" chiến lược, là tài sản kinh tế đặc biệt có thể định giá và thương mại hóa, đóng vai trò nền tảng cho mọi quyết định quản trị xã hội hiện đại.

Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hiện đã trở thành hạt nhân của hệ sinh thái này. Với 107 triệu dữ liệu công dân và hơn 67 triệu tài khoản định danh điện tử VNeID, Việt Nam đã xây dựng được "nền móng" vững chắc để phổ cập dịch vụ số. Dữ liệu dân cư chuẩn xác không chỉ giúp cắt giảm thủ tục hành chính, tiết kiệm hàng nghìn tỷ đồng chi phí xã hội mà còn là điều kiện tiên quyết để các mô hình kinh doanh số như thương mại điện tử, tài chính số vận hành an toàn và minh bạch.

Dù đã có những bước tiến dài qua Đề án 06, lãnh đạo Trung tâm Dữ liệu Quốc gia nhận định Việt Nam vẫn đang đối mặt với ba điểm nghẽn lớn: nghịch lý thiếu dữ liệu "sống", thiếu hệ sinh thái khai thác công - tư kết hợp và chưa xác định rõ mô hình kinh tế dữ liệu đặc thù. Để tận dụng mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số giai đoạn 2026-2030, Bộ Công an đã đề xuất 5 đột phá chiến lược, trong đó hạt nhân là xây dựng Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế dữ liệu.

Các đột phá này bao gồm: xây dựng hệ sinh thái dữ liệu mở để hỗ trợ khởi nghiệp; nâng cấp VNeID thành "siêu nền tảng" quốc gia; triển khai chiến lược công dân số; và hoàn thiện khung kiến trúc dữ liệu thống nhất từ Trung ương đến địa phương. Đặc biệt, mô hình "vườn ươm dữ liệu" được kỳ vọng sẽ giúp hình thành các ngành công nghiệp dữ liệu trị giá hàng tỷ USD, đóng góp 30% vào GDP vào năm 2030. Khi dữ liệu được kết nối thông suốt và tin cậy, nó không chỉ là công cụ quản lý mà còn là sức mạnh để Việt Nam không chỉ đuổi kịp mà còn vượt lên, khẳng định chủ quyền và vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu./.