Động lực tăng trưởng từ làn sóng dự án mới

Bước sang năm 2026, Việt Nam tiếp tục chứng minh sức hút mãnh liệt đối với các nhà đầu tư quốc tế. Dưới lăng kính số liệu từ Bộ Tài chính, dù có những biến động về con số tổng, bản chất dòng vốn đang chuyển dịch theo hướng thực chất, bền vững hơn bao giờ hết.

Điểm nhấn rực rỡ nhất trong báo cáo tháng 1/2026 chính là con số vốn FDI thực hiện. Đạt mức 1.680 triệu USD, tăng 11,26% so với cùng kỳ năm 2025, đây là minh chứng sống động nhất cho việc các nhà đầu tư không chỉ cam kết mà đang thực sự đổ tiền vào nhà xưởng, máy móc, nhân lực tại Việt Nam. Việc vốn thực hiện duy trì đà tăng trưởng hai chữ số phản ánh niềm tin sắt đá của các tập đoàn đa quốc gia vào môi trường kinh doanh. Trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn còn nhiều bất định, việc Việt Nam giữ vững sự ổn định kinh tế vĩ mô, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính đã tạo ra một vùng xanh an toàn cho dòng vốn.

Số liệu ghi nhận tổng vốn đăng ký tháng 1/2026 đạt 2.575,8 triệu USD, giảm 40,58% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, các chuyên gia kinh tế nhận định đây là sự sụt giảm kỹ thuật hơn là sự thoái trào. Cần lưu ý, tháng 1/2025 là thời điểm đột biến với những siêu dự án điều chỉnh tăng vốn khổng lồ, tạo ra một nền so sánh đặc biệt cao.

Thực tế, nếu tách biệt hợp phần đăng ký mới, chúng ta thấy một kịch bản hoàn toàn khác với những chỉ số tăng trưởng tích cực. Sự sụt giảm về tổng con số không phản ánh sự đi xuống của thị trường mà chỉ ra sự điều chỉnh về quy mô các dự án đăng ký thêm trong giai đoạn đầu năm, vốn phụ thuộc nhiều vào chu kỳ đầu tư của các tập đoàn lớn.

Kịch bản đầu tư cho thấy dấu hiệu khởi sắc khi số lượng dự án mới đạt 349 dự án, tăng 23,76%. Cùng với đó, quy mô vốn mới đạt 1.489 triệu USD, ghi nhận mức tăng 15,71%. Sự gia tăng mạnh mẽ về số lượng dự án mới cho thấy làn sóng các nhà đầu tư lần đầu đến Việt Nam vẫn đang cuồn cuộn chảy. Đây chính là động lực tăng trưởng cho những năm tiếp theo, khi các dự án này chuyển sang giai đoạn triển khai, tăng vốn.

"Các số liệu này cho thấy sức sống của môi trường đầu tư. Sự gia tăng đồng bộ cả về số dự án lẫn số vốn đăng ký mới khẳng định vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu, hứa hẹn sự chuyển dịch mạnh mẽ của dòng vốn vào các lĩnh vực then chốt trong tương lai", chuyên gia kinh tế, TS Nguyễn Trí Hiếu nhận định.

Công nghiệp chế biến chế tạo giữ vững vị thế xương sống của dòng vốn xanh

Cơ cấu ngành đầu tư trong tháng đầu năm 2026 tiếp tục khẳng định thế mạnh của Việt Nam như một công xưởng hiện đại của thế giới. Ngành công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm tỷ trọng áp đảo với 1.964,8 triệu USD, tương đương 76,28% tổng vốn đầu tư. Dòng vốn này không chỉ tập trung vào gia công đơn thuần mà đang có xu hướng dịch chuyển mạnh mẽ sang các lĩnh vực công nghệ cao, bán dẫn, năng lượng xanh. Việc tập trung nguồn lực vào các ngành có hàm lượng giá trị gia tăng cao giúp Việt Nam từng bước thâm nhập sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, tạo tiền đề cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế trong giai đoạn mới.

Bên cạnh lĩnh vực sản xuất, các ngành dịch vụ, hạ tầng cũng ghi nhận những chuyển động tích cực. Các lĩnh vực như kinh doanh bất động sản chiếm tỷ trọng 9,69% hay thông tin truyền thông chiếm 5,21% vẫn duy trì được sức hút ổn định đối với các nhà đầu tư quốc tế. Theo ông Hiếu, sự phân bổ đa dạng này cho thấy sự phát triển đồng bộ của hệ sinh thái kinh tế nội địa, nơi mà nhu cầu về hạ tầng công nghiệp, dịch vụ số đang tăng trưởng song hành cùng hoạt động sản xuất quy mô lớn. Sự chuyển dịch này phản ánh đúng định hướng của chính phủ trong việc thu hút dòng vốn có chọn lọc, ưu tiên các dự án bảo vệ môi trường, tiết kiệm năng lượng.

Đáng chú ý, trong bức tranh đầu tư tháng 1/2026, Singapore tiếp tục giữ vững ngôi vương đầu tư với 1.070 triệu USD, chiếm hơn 41% tổng vốn. Đây là minh chứng cho sự tin tưởng của các tập đoàn tài chính lớn từ đảo quốc sư tử đối với sự ổn định chính trị, tiềm năng tăng trưởng của Việt Nam. Hàn Quốc, Trung Quốc theo sát phía sau, tạo thành thế chân kiềng vững chắc từ khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Sự hiện diện bền bỉ của các đối tác từ Hoa Kỳ, Hà Lan cũng cho thấy nỗ lực đa dạng hóa thị trường của Việt Nam đang hái quả ngọt, giúp giảm thiểu rủi ro phụ thuộc vào một vài thị trường nhất định, đồng thời mở rộng cánh cửa tiếp cận công nghệ tiên tiến từ phương Tây.

Có thể thấy, sự hiện diện của những ông lớn từ các cường quốc công nghệ không chỉ mang lại nguồn vốn mà còn đi kèm với quy trình quản trị hiện đại, tiêu chuẩn khắt khe về sản xuất. Ông Hiếu cho rằng, các đối tác này đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy doanh nghiệp nội địa nâng cao năng lực cạnh tranh để tham gia vào mạng lưới cung ứng của họ. Sự dịch chuyển của dòng vốn từ các đối tác lớn vào những lĩnh vực công nghệ xanh là tín hiệu tích cực cho thấy Việt Nam đang dần trở thành mắt xích quan trọng trong chiến lược xanh hóa của các tập đoàn đa quốc gia.

Cuộc đua thu hút đầu tư sôi động tại các địa phương trọng điểm

Về phía các địa phương, cuộc đua thu hút đầu tư đang diễn ra vô cùng sôi động với những thế mạnh riêng biệt của từng vùng. Bắc Ninh dẫn đầu cả nước về quy mô vốn khi thu hút 655,94 triệu USD nhờ hạ tầng khu công nghiệp hiện đại, chính sách trải thảm đỏ cho các doanh nghiệp công nghệ. Trong khi đó, TP. Hồ Chí Minh vẫn giữ vị trí vô địch về số lượng dự án mới với 182 dự án, khẳng định vị thế trung tâm kinh tế năng động nhất, nơi thu hút các doanh nghiệp dịch vụ, khởi nghiệp hay các văn phòng đại diện lớn. Sự phát triển cân bằng giữa quy mô vốn, số lượng dự án tại các đầu tàu kinh tế tạo ra sức bật lớn cho cả nước.

Ngoài các trung tâm kinh tế truyền thống, những điểm đến mới như Hà Tĩnh hay Thái Nguyên cũng đang nổi lên như những điểm sáng đầy hứa hẹn. Hà Tĩnh thu hút sự chú ý với các dự án công nghiệp nặng quy mô lớn, trong khi Thái Nguyên tiếp tục phát huy lợi thế là trung tâm sản xuất thiết bị điện tử của cả khu vực phía Bắc. Sự bứt phá của những địa phương này chứng tỏ chiến lược mở rộng hạ tầng giao thông, cải thiện môi trường đầu tư tại các vùng miền đang phát huy tác dụng rõ rệt. Các dự án công nghiệp nặng, điện tử quy mô lớn tại đây không chỉ đóng góp vào ngân sách địa phương mà còn tạo ra hàng ngàn việc làm chất lượng cao cho người lao động.

Tổng hòa các yếu tố từ cơ cấu ngành, đối tác đầu tư đến sự chuyển động của các địa phương đã vẽ nên một bức tranh FDI đầy triển vọng cho Việt Nam trong năm 2026. Với nền tảng từ những con số thực hiện tăng trưởng mạnh mẽ, sự quan tâm đặc biệt từ các nhà đầu tư mới, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá, khẳng định vị thế là điểm đến hàng đầu của dòng vốn quốc tế tại khu vực Đông Nam Á.

Lũy kế đến hết tháng 1/2026, Việt Nam đã thu hút được gần 532,1 tỷ USD vốn FDI từ 153 quốc gia cùng vùng lãnh thổ. Đây là một gia sản đồ sộ, minh chứng cho quá trình mở cửa kinh tế bền bỉ suốt nhiều thập kỷ qua, đồng thời đặt ra những thách thức mới trong việc quản trị và phát huy hiệu quả nguồn lực khổng lồ này. Để duy trì vị thế điểm đến hấp dẫn nhất khu vực, Việt Nam cần tập trung quyết liệt vào việc nâng cao chất lượng nhân lực nhằm đáp ứng nhu cầu khắt khe từ các ngành công nghệ cao như bán dẫn hay trí tuệ nhân tạo (AI). Đây vốn là yếu tố then chốt giúp quốc gia chuyển mình từ lắp ráp đơn thuần sang làm chủ công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Song song với phát triển nhân lực, việc xây dựng hạ tầng xanh đóng vai trò quyết định trong việc thu hút làn sóng đầu tư mới. Các nhà đầu tư từ châu Âu, Hoa Kỳ hiện nay đang ưu tiên tối đa cho các tiêu chuẩn ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị). Do đó, những dự án hạ tầng đáp ứng tiêu chí phát triển bền vững sẽ là chìa khóa để Việt Nam tiếp cận dòng vốn chất lượng cao, có giá trị gia tăng lớn. Bên cạnh đó, cải cách thể chế cần được đẩy mạnh hơn nữa thông qua việc tiếp tục tinh giản thủ tục hành chính. Điều này giúp giữ chân dòng vốn điều chỉnh, tránh sự sụt giảm kỹ thuật như đã xảy ra trong tháng 1 vừa qua, tạo tâm lý an tâm tuyệt đối cho các doanh nghiệp đang hiện diện.

Sự khởi đầu của năm 2026 tuy có những nốt trầm về con số tổng nhưng lại vang lên những âm hưởng mạnh mẽ về thực lực, tiềm năng nội tại. Bản chất dòng vốn mới đang tăng trưởng tích cực cả về chất lẫn lượng, phản ánh sự dịch chuyển đúng đắn trong chiến lược thu hút đầu tư của Chính phủ. Với những tín hiệu khả quan từ số lượng dự án đăng ký mới và tốc độ giải ngân vốn thực hiện, kinh tế Việt Nam đang sở hữu tiền đề vững chắc để cất cánh mạnh mẽ trong năm bản lề này. Sự tin tưởng của cộng đồng quốc tế chính là động lực để Việt Nam tiếp tục hoàn thiện mình, trở thành biểu tượng của sự ổn định, thịnh vượng tại khu vực Á - Thái Bình Dương./.