Khi ngư lưới cụ kể chuyện

Vòng đời mới của ngư lưới cụ sau khi được giải cứu dưới lòng đại dương

Nơi đáy sâu đại dương, những ngư lưới cụ bị bỏ lại đang âm thầm biến thành những "bẫy tử thần" đe dọa nghiêm trọng đến hệ sinh thái biển. Nếu như hành vi vứt bỏ một tấm lưới hỏng chỉ diễn ra trong vài phút ngắn ngủi do sự bất cẩn hoặc sự cố khi đánh bắt thì hành trình khắc phục hậu quả lại vô cùng nan giải. Hệ lụy từ những ngư lưới cụ bị lãng quên này không dừng lại ở hiện tại, mà còn kéo dài suốt nhiều năm tháng, bào mòn sức sống của đại dương.

Để trục vớt và đưa những tấm lưới này lên khỏi mặt nước, đòi hỏi một hành trình đảo ngược đầy gian nan. Đó là công sức của rất nhiều người, từ các chuyên gia, thợ lặn cho đến lực lượng tình nguyện viên, cùng sự tiêu tốn đáng kể về mặt thời gian và nguồn lực. Thực tế chứng minh, khi mỗi một tấm lưới được gỡ bỏ thành công khỏi các rạn đá ngầm, đó chính là lúc một cơ hội nữa được mở ra để các quần thể san hô được hồi sinh, trả lại không gian phát triển tự nhiên cho các loài sinh vật biển.

Ngư lưới cụ trong không gian lưu trữ ký ức và tri thức nghề biển

Thế nhưng, nếu nhìn ở một góc độ khác, không phải mọi tấm lưới đều kết thúc vòng đời một cách tiêu cực dưới lòng đại dương. Tại nhiều không gian, những tấm lưới cũ lại đang được con người gìn giữ cẩn thận như những hiện vật lịch sử, bảo tồn nguyên vẹn giá trị di sản văn hóa của nghề biển. Ngay trong khuôn viên Trường Đại học Nha Trang, một không gian lưu giữ hàng trăm ngư cụ của nghề biển đã được hình thành. Tại đây, những tấm lưới cũ không còn đóng vai trò là công cụ đánh bắt sinh kế đơn thuần, mà đã chuyển hóa thành những hiện vật khoa học. Chúng chứa đựng những thông tin, dữ liệu quý giá phục vụ trực tiếp cho công tác giảng dạy, học tập của sinh viên cũng như quá trình tìm tòi của các nhà nghiên cứu về ngành khai thác thủy sản.

Kết nối văn hóa tại các làng nghề truyền thống từ ngư lưới cụ

Ở một không gian khác, tại các làng nghề lưu giữ các giá trị văn hóa truyền thống, những tấm lưới cũ tiếp tục hiện diện với tư cách là đại sứ văn hóa. Sự xuất hiện của chúng trong các không gian trưng bày giúp du khách trong và ngoài nước có cơ hội tiếp cận, nhìn nhận và hiểu rõ hơn về lịch sử khai thác, đánh bắt lâu đời của cộng đồng ngư dân ven biển Việt Nam.