Quảng Bình từ lâu đã nổi tiếng với Sơn Đoòng hay Thiên Đường, nhưng hệ thống hang mới được phát hiện lần này mang một đặc trưng hoàn toàn khác biệt. Theo các báo cáo ban đầu, hệ thống này gồm hơn 10 hang lớn nhỏ liên hoàn, với cấu trúc thạch nhũ hình thành từ hàng triệu năm trước, mang những hình thái chưa từng được ghi nhận trong các tài liệu khảo sát trước đây. Điểm đặc biệt nhất chính là sự tồn tại của những hồ nước ngầm xanh ngắt, nằm sâu trong các hốc đá mà ánh sáng mặt trời chưa bao giờ chạm tới.

Ông Howard Limbert, một chuyên gia kỳ cựu của Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh (BCRA), người trực tiếp tham gia đợt khảo sát, đánh giá rất cao giá trị khoa học của phát hiện này. "Đây là một hệ thống hang có cấu trúc địa chất cực kỳ phức tạp. Chúng tôi tìm thấy những cột thạch nhũ cao hàng chục mét với hoa văn tinh xảo, chứng tỏ một quá trình kiến tạo bền bỉ và không bị đứt gãy qua nhiều kỷ kỷ địa chất. Có những đoạn hang rộng lớn đến mức một chiếc máy bay có thể bay qua, nhưng cũng có những lối đi hẹp đòi hỏi kỹ thuật thám hiểm chuyên sâu," ông Howard cho biết.

Hành trình thám hiểm không dành cho những người yếu tim. Để tiếp cận được lõi của hệ thống hang mới, đội ngũ chuyên gia phải băng qua nhiều km rừng rậm, leo lên những vách đá dựng đứng và lặn qua các dòng sông ngầm chảy xiết. Tuy nhiên, phần thưởng nhận lại là sự choáng ngợp trước vẻ đẹp hoang sơ của tạo hóa. Anh John S., một nhà thám hiểm tham gia đoàn, bồi hồi: "Cảm giác đặt chân vào nơi mà có lẽ trong hàng triệu năm qua chưa từng có dấu chân người là một điều khó có thể diễn tả bằng lời. Trong bóng tối mênh mông, dưới ánh đèn pin, những khối thạch nhũ lấp lánh như những viên kim cương đen, kể câu chuyện về lịch sử hình thành của trái đất".

Bên cạnh vẻ đẹp kiến tạo, hệ thống hang mới này còn chứa đựng một hệ sinh thái độc nhất vô nhị. Các nhà khoa học đã tìm thấy một số loài sinh vật mù (như cá và nhện hang động) có hình thái tiến hóa thích nghi tuyệt đối với môi trường bóng tối hoàn toàn. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc bảo tồn nghiêm ngặt. Theo quản lý khu bảo tồn Phong Nha - Kẻ Bàng, việc thám hiểm hiện tại chỉ dừng lại ở mục đích nghiên cứu khoa học và lập bản đồ địa chất. "Chúng tôi tuyệt đối không vội vàng đưa vào khai thác du lịch đại trà. Di sản này cần được đánh giá kỹ lưỡng về sức chứa và các tác động môi trường để đảm bảo rằng vẻ đẹp nguyên thủy của nó không bị xâm hại bởi bàn tay con người", vị quản lý này khẳng định.

Sự phát hiện này một lần nữa khẳng định Quảng Bình vẫn còn ẩn chứa rất nhiều bí mật dưới lòng đất. Mỗi hang động mới được tìm thấy là một trang sách mới về địa chất học, sinh học và lịch sử trái đất được lật mở. Nó nhắc nhở chúng ta về sự kỳ vĩ của thiên nhiên và sự khiêm nhường của con người trước những giá trị vĩnh cửu.

Việc thám hiểm hệ thống hang mới không chỉ là một thành tựu của ngành địa chất mà còn là lời mời gọi đầy thách thức cho những tâm hồn yêu thiên nhiên, muốn khám phá giới hạn của bản thân. Tuy nhiên, đứng trước những "kho báu" thiên nhiên này, thái độ đúng đắn nhất chính là sự trân trọng và bảo vệ, để những kỳ quan ngầm mãi mãi là niềm tự hào của vùng đất di sản./.