Giữa nhịp sống hối hả của trung tâm TPHCM, ít ai ngờ bên dưới tòa dinh thự cổ kính hơn một thế kỷ tuổi lại tồn tại một “mê cung” trú ẩn bí mật từng được xây dựng để chống bom và đối phó với các tình huống khẩn cấp.
Những ngày gần đây, khu hầm bí mật dưới Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh – tiền thân là Dinh Gia Long – mở cửa đón khách tham quan trở lại sau nửa năm chỉnh trang, nhanh chóng thu hút đông đảo người dân và du khách tìm đến khám phá. Công trình được xây dựng trong giai đoạn 1885-1890, đến nay đã 136 năm tuổi, là một trong những dinh thự Pháp cổ hiếm hoi còn giữ được gần như nguyên vẹn giữa lòng thành phố.
Từ khu hành lang phủ màu thời gian, du khách được hướng dẫn men theo cầu thang nhỏ để tiến xuống lòng đất. Không ít người chậm bước, ánh mắt pha lẫn tò mò và dè dặt khi cánh cửa sắt nặng nề khép lại phía sau, nhường chỗ cho không gian âm u, mát lạnh và có phần bí bách.
“Lúc mới bước xuống tôi thấy khá hồi hộp vì lối đi hẹp và ánh sáng mờ. Cảm giác như đang bước vào một thước phim lịch sử”, chị Minh Thư, du khách đến từ Đồng Nai, chia sẻ.
Hệ thống hầm tránh bom này có diện tích khoảng 1.400m2, được đào sâu gần 4m dưới nền đất, tường dày tới một mét và gia cố bằng bê tông cốt thép kiên cố. Theo hồ sơ lưu trữ, mỗi mét khối bê tông sử dụng tới 170kg sắt, đủ khả năng chịu được sức công phá lớn từ pháo kích và bom nặng khoảng 500kg.
Bên trong hầm là mạng lưới hành lang kéo dài, kết nối 6 phòng chức năng cùng nhiều ngách nhỏ. Sáu cánh cửa sắt đúc liền khối, đóng mở bằng cơ chế bánh lái giống tàu thủy, vẫn còn được giữ nguyên. Mỗi khi du khách thử xoay tay lái để mở cửa, âm thanh kim loại vang lên trong không gian kín khiến nhiều người không khỏi rùng mình.
Theo giới thiệu của bảo tàng, công trình được xây dựng từ năm 1962 đến cuối năm 1963 theo yêu cầu của chính quyền Sài Gòn thời bấy giờ nhằm làm nơi trú ẩn tuyệt đối an toàn trong bối cảnh bất ổn chính trị. Hầm có hệ thống cấp nước, thông gió, liên lạc và thoát thải riêng, đủ để vận hành độc lập trong trường hợp khẩn cấp. Các lối thoát được bố trí kín đáo phía sau khuôn viên, hướng ra những trục đường lớn để dễ dàng sơ tán.
Điều khiến chuyến tham quan trở nên hấp dẫn không chỉ là quy mô đồ sộ của công trình mà còn ở cảm giác “chạm tay vào lịch sử”. Trên tường hầm hiện lắp đặt nhiều màn hình trình chiếu bản vẽ thiết kế, hình ảnh các cuộc đảo chính, cùng tư liệu về Sài Gòn xưa, giúp người xem hình dung rõ hơn về vai trò đặc biệt của nơi này trong một giai đoạn đầy biến động.
Nhiều du khách trẻ cho biết họ bất ngờ khi lần đầu biết giữa trung tâm thành phố hiện đại lại tồn tại một công trình ngầm kiên cố đến vậy.
“Ở trên là bảo tàng với kiến trúc rất đẹp, cổ điển và yên bình. Nhưng xuống dưới hầm thì không khí hoàn toàn khác, vừa bí ẩn vừa có chút căng thẳng. Nó khiến mình tưởng tượng được phần nào tâm lý của những người từng trú ẩn ở đây”, một sinh viên tham quan nói.
Không chỉ khu hầm bí mật, bản thân tòa dinh thự bên trên cũng là điểm nhấn kiến trúc đặc biệt. Được thiết kế bởi kiến trúc sư người Pháp Alfred Foulhoux, công trình mang phong cách tân cổ điển với mặt đứng đối xứng, mái ngói dốc, các chi tiết phù điêu tinh xảo và hành lang rộng đậm dấu ấn châu Âu. Trải qua nhiều biến cố lịch sử, nơi đây từng là dinh thự của Thống đốc Nam Kỳ, sau đó là nơi làm việc tạm thời của chính quyền Sài Gòn trước khi trở thành bảo tàng lưu giữ ký ức đô thị.
Việc khu hầm bí mật được mở cửa trở lại không chỉ mang đến thêm một sản phẩm du lịch độc đáo cho TPHCM mà còn giúp công chúng có cơ hội tiếp cận gần hơn với một lát cắt lịch sử ít người biết đến.
Giữa thành phố năng động và hiện đại, chuyến “chui hầm” trong dinh thự 136 năm tuổi vì thế không đơn thuần là một hành trình tham quan, mà còn là trải nghiệm đánh thức trí tò mò và cảm xúc khám phá của mỗi người khi đối diện với những bí mật nằm sâu dưới lòng đất.
Bình luận
0