Ngày 22/3, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) phát đi cảnh báo về nguy cơ xảy ra một cuộc khủng hoảng năng lượng quy mô lớn do tình trạng gián đoạn tại eo biển Hormuz – một trong những tuyến vận chuyển dầu khí chiến lược của thế giới.

Theo Tổng giám đốc IEA Fatih Birol, tình hình hiện nay đang tạo ra "nút thắt năng lượng lớn nhất từ trước tới nay", với những tác động lan rộng không chỉ trong lĩnh vực năng lượng mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến lạm phát, chi phí nhập khẩu và tăng trưởng kinh tế của nhiều quốc gia.

IEA cho biết, kể từ khi xung đột bùng phát vào cuối tháng 2, hoạt động tại eo biển Hormuz – nơi vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu và khí toàn cầu – gần như bị tê liệt. Điều này đã khiến thị trường năng lượng toàn cầu rơi vào trạng thái căng thẳng, giá dầu và khí đốt tăng mạnh.

Ước tính, nguồn cung dầu bị gián đoạn lên tới khoảng 11 triệu thùng/ngày, trong khi nguồn cung khí đốt giảm khoảng 140 tỷ m³. Phần lớn sự sụt giảm này đến từ việc gián đoạn xuất khẩu của Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.

Ông Fatih Birol nhận định quy mô và mức độ ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng hiện tại thậm chí vượt qua các cuộc khủng hoảng dầu mỏ những năm 1970 và cả khủng hoảng khí đốt trong xung đột Nga – Ukraine.

Để ứng phó, IEA đã phối hợp với các quốc gia thành viên giải phóng khoảng 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược – mức can thiệp lớn nhất từ trước đến nay. Cơ quan này cũng cho biết sẵn sàng tiếp tục sử dụng nguồn dự trữ nếu tình hình chưa được cải thiện.

Không chỉ dừng lại ở năng lượng, IEA cảnh báo gián đoạn tại eo biển Hormuz còn ảnh hưởng nghiêm trọng tới chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuyến đường này hiện đảm nhiệm vận chuyển hơn 1/3 lượng phân bón, khoảng 1/4 sản phẩm hóa dầu và nhiều nguyên liệu công nghiệp quan trọng như lưu huỳnh, helium.

Theo IEA, các biện pháp can thiệp hiện tại chỉ có thể giảm bớt phần nào tác động tiêu cực, trong khi giải pháp căn cơ và lâu dài vẫn là khôi phục hoạt động bình thường của eo biển Hormuz nhằm đảm bảo ổn định thị trường năng lượng và kinh tế toàn cầu.