Một nghiên cứu toàn cầu vừa công bố cho thấy nhiều ca ung thư vú có liên quan đến những yếu tố nguy cơ có thể thay đổi trong lối sống hằng ngày.

Nghiên cứu đăng trên The Lancet Oncology đã sử dụng dữ liệu từ các hệ thống đăng ký ung thư dựa trên dân số để thực hiện phân tích toàn diện về ung thư vú và các yếu tố nguy cơ liên quan.

Theo Global Burden of Disease Study – một trong những nghiên cứu lớn nhất về gánh nặng bệnh tật toàn cầu – bộ dữ liệu được thu thập trong giai đoạn 1990–2023 tại hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ. Từ đó, các nhà khoa học cũng đưa ra dự báo về xu hướng ung thư vú đến năm 2050.

Kết quả phân tích cho thấy số ca ung thư vú mới ở phụ nữ trên toàn thế giới có thể tăng thêm khoảng 1/3 trong những thập kỷ tới, từ khoảng 2,3 triệu ca vào năm 2023 lên hơn 3,5 triệu ca vào năm 2050.

Các nhà nghiên cứu cho biết việc duy trì lối sống lành mạnh – bao gồm không hút thuốc, tập thể dục thường xuyên, hạn chế tiêu thụ thịt đỏ và duy trì chỉ số khối cơ thể (BMI) hợp lý – có thể giúp ngăn ngừa hơn 1/4 số năm sống khỏe mạnh bị mất do bệnh tật và tử vong sớm liên quan đến ung thư vú trên toàn cầu.

Kết quả này cũng tương đồng với nghiên cứu trước đó của Cancer Research UK, cho thấy hơn 4 trong 10 ca ung thư tại Vương quốc Anh có thể phòng tránh được thông qua thay đổi lối sống.

Theo bà Kayleigh Bhangdia, nhà nghiên cứu tại Institute for Health Metrics and Evaluation thuộc University of Washington, ung thư vú vẫn đang gây ra những tác động sâu rộng đối với sức khỏe phụ nữ và cộng đồng.

Bà cho biết phụ nữ ở các quốc gia có thu nhập cao thường được hưởng lợi từ các chương trình sàng lọc, chẩn đoán sớm và điều trị toàn diện. Trong khi đó, gánh nặng ung thư vú ngày càng dịch chuyển sang các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình thấp, nơi bệnh nhân thường được chẩn đoán ở giai đoạn muộn và khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc chất lượng còn hạn chế.

Phân tích cũng cho thấy vào năm 2023, số ca ung thư vú mới ở phụ nữ từ 55 tuổi trở lên cao gấp ba lần so với nhóm phụ nữ từ 20–54 tuổi, với tỷ lệ lần lượt là 161 ca và 50 ca trên mỗi 100.000 người.

Tuy nhiên, tỷ lệ ca bệnh mới ở phụ nữ trẻ hơn đang tăng đáng kể. Kể từ năm 1990, số ca ở nhóm tuổi 20–54 đã tăng gần 29%, trong khi tỷ lệ ở nhóm tuổi lớn hơn gần như không thay đổi đáng kể.

Theo nghiên cứu, khoảng 28% gánh nặng ung thư vú toàn cầu trong năm 2023 có liên quan đến sáu yếu tố nguy cơ có thể điều chỉnh được. Trong đó, tiêu thụ nhiều thịt đỏ được xác định là yếu tố tác động lớn nhất, liên quan đến gần 11% tổng số năm sống khỏe mạnh bị mất.

Các yếu tố tiếp theo bao gồm sử dụng thuốc lá (kể cả hút thuốc thụ động) chiếm khoảng 8%, đường huyết cao khoảng 6%, chỉ số khối cơ thể cao khoảng 4%, cùng với việc tiêu thụ rượu ở mức cao và thiếu hoạt động thể chất, mỗi yếu tố khoảng 2%.

Bà Claire Rowney, Giám đốc điều hành của Breast Cancer Now, nhận định nghiên cứu là lời nhắc nhở rằng ung thư vú vẫn tiếp tục ảnh hưởng nặng nề đến cuộc sống của phụ nữ trên toàn thế giới.

Trong khi đó, bà Sophie Brooks, quản lý thông tin sức khỏe tại Cancer Research UK, nhấn mạnh phòng ngừa vẫn là yếu tố then chốt để giảm tỷ lệ mắc bệnh, bởi một tỷ lệ đáng kể các ca ung thư vú có liên quan đến những yếu tố lối sống có thể thay đổi như hút thuốc, thừa cân, béo phì hoặc sử dụng rượu.