Về mặt sinh lý, hội chứng ngưng thở khi ngủ xảy ra khi các cơ ở vùng họng giãn ra quá mức trong khi ngủ, gây tắc nghẽn đường thở một phần hoặc hoàn toàn. Khi đó, lượng oxy cung cấp cho máu bị giảm sút đột ngột, buộc não bộ phải phát tín hiệu thức tỉnh để người bệnh có thể hít thở trở lại. Quá trình này có thể lặp lại hàng chục, thậm chí hàng trăm lần trong một đêm, khiến giấc ngủ bị chia cắt vụn vặt và hệ thống tim mạch luôn trong trạng thái căng thẳng tột độ.

Một trong những sai lầm phổ biến là nhiều người cho rằng ngáy to chỉ là một thói quen vô hại hoặc là dấu hiệu của việc "ngủ ngon". Thực tế, những tiếng ngáy ngắt quãng, kèm theo hiện tượng giật mình hụt hơi là dấu hiệu cảnh báo đỏ của hội chứng ngưng thở. Hệ quả trực tiếp của việc thiếu oxy mạn tính vào ban đêm là tình trạng buồn ngủ cực độ vào ban ngày, mất tập trung, suy giảm trí nhớ và tăng nguy cơ gây tai nạn khi tham gia giao thông hoặc vận hành máy móc.

Đáng ngại hơn, hội chứng này là tác nhân hàng đầu dẫn đến các biến chứng tim mạch nghiêm trọng. Việc huyết áp tăng vọt mỗi khi cơ thể cố gắng hít thở lại sau cơn ngưng thở sẽ làm tổn thương thành mạch máu và gây áp lực cho cơ tim. Các nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ chặt chẽ giữa ngưng thở khi ngủ với tình trạng kháng insulin, bệnh tiểu đường tuýp 2, suy tim, rung nhĩ và đặc biệt là nguy cơ đột quỵ não ngay trong đêm hoặc vào sáng sớm.

Đối tượng có nguy cơ cao thường là những người thừa cân, béo phì, người có cấu trúc hàm nhỏ, cổ ngắn hoặc người thường xuyên sử dụng rượu bia, thuốc lá. Tại các trung tâm điều trị giấc ngủ hiện nay, việc chẩn đoán thường được thực hiện thông qua đa ký giấc ngủ – một phương pháp ghi lại các chỉ số về hô hấp, nhịp tim và hoạt động não bộ trong khi ngủ. Đây là cơ sở khoa học quan trọng để các bác sĩ đưa ra phác đồ điều trị chính xác cho từng bệnh nhân.

Các phương pháp điều trị hiện nay đã có nhiều tiến bộ, từ việc sử dụng máy thở áp lực dương liên tục (CPAP) giúp giữ cho đường thở luôn mở, đến việc can thiệp bằng các thiết bị nha khoa hoặc phẫu thuật chỉnh hình vùng họng. Tuy nhiên, việc thay đổi lối sống vẫn là nền tảng cốt lõi. Giảm cân, hạn chế uống rượu trước khi đi ngủ và tập thói quen ngủ nghiêng có thể giúp cải thiện đáng kể tình trạng tắc nghẽn đường hô hấp ở mức độ nhẹ và trung bình.

Việc nhận diện sớm và điều trị hội chứng ngưng thở khi ngủ không chỉ giúp cải thiện chất lượng cuộc sống hàng ngày mà còn là biện pháp hữu hiệu để kéo dài tuổi thọ. Mỗi cá nhân cần chú ý hơn đến những phản hồi từ người thân về tiếng ngáy của mình và không nên chủ quan trước những cơn mệt mỏi bất thường sau khi thức dậy. Một giấc ngủ sạch và thông thoáng chính là chìa khóa để bảo vệ trái tim và bộ não khỏi những hiểm họa vô hình trong bóng tối.

Sống khỏe không chỉ là chăm sóc cơ thể lúc tỉnh táo, mà còn là đảm bảo sự an toàn cho chính mình trong từng nhịp thở lúc ngủ say. Sự can thiệp kịp thời của y học đối với các rối loạn giấc ngủ sẽ giúp chúng ta ngăn chặn được những kịch bản xấu nhất, mang lại sự yên tâm cho mỗi gia đình sau mỗi đêm dài./.