Ngày 12/3 (giờ địa phương), Bộ Tài chính Hoa Kỳ thông báo cấp giấy phép đặc biệt cho phép các quốc gia mua dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ có nguồn gốc từ Nga hiện đang mắc kẹt trên biển. Quyết định này có hiệu lực trong 30 ngày và được xem là động thái nới lỏng tạm thời một phần các biện pháp trừng phạt đối với Nga nhằm góp phần hạ nhiệt giá năng lượng thế giới đang tăng mạnh do căng thẳng tại Trung Đông.

Theo nội dung giấy phép được đăng tải trên trang web chính thức của Bộ Tài chính Hoa Kỳ, việc giao và bán dầu thô cùng các sản phẩm dầu mỏ của Nga được phép thực hiện nếu lô hàng đã được bốc lên tàu trước 00 giờ 01 phút ngày 12/3 (giờ Bờ Đông Mỹ). Giấy phép này sẽ hết hiệu lực vào 00 giờ 01 phút ngày 11/4. Trước đó, ngày 5/3, Mỹ cũng đã cấp một ngoại lệ tương tự kéo dài 30 ngày dành riêng cho Ấn Độ.

Theo kênh truyền hình Fox News, tính đến ngày 12/3 có khoảng 124 triệu thùng dầu có nguồn gốc từ Nga đang trôi nổi trên biển tại khoảng 30 địa điểm khác nhau trên toàn cầu. Khối lượng dầu được “giải phóng” nhờ giấy phép này có thể đáp ứng nhu cầu thị trường trong khoảng 5–6 ngày, phần nào bù đắp lượng dầu thiếu hụt do gián đoạn nguồn cung từ khu vực Eo biển Hormuz.

Phát biểu trên nền tảng X ngay sau khi giá dầu Brent crude oil vượt mốc 100 USD/thùng, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết đây là biện pháp “ngắn hạn và được điều chỉnh hạn chế” nhằm mở rộng khả năng tiếp cận nguồn cung sẵn có trên thị trường. Ông cũng nhắc lại quan điểm của Donald Trump rằng việc giá dầu tăng tạm thời có thể gây gián đoạn trong ngắn hạn nhưng về lâu dài sẽ mang lại lợi ích lớn cho kinh tế Mỹ.

Việc nới lỏng tạm thời lệnh cấm vận dầu Nga chỉ là một trong nhiều biện pháp khẩn cấp của chính quyền Tổng thống Trump nhằm ổn định thị trường năng lượng. Trước đó một ngày, Bộ Năng lượng Hoa Kỳ thông báo sẽ xuất kho 172 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược. Đây là một phần trong kế hoạch phối hợp của Cơ quan Năng lượng Quốc tế với 32 quốc gia thành viên, dự kiến giải phóng tổng cộng khoảng 400 triệu thùng dầu ra thị trường nhằm đối phó nguy cơ gián đoạn nguồn cung do xung đột tại Trung Đông.

Bên cạnh đó, Tổng thống Donald Trump cũng yêu cầu Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ cung cấp bảo hiểm rủi ro chính trị và bảo lãnh tài chính cho các hoạt động thương mại hàng hải tại Vịnh Ba Tư. Ông đồng thời cho biết Hải quân Hoa Kỳ có thể tham gia hộ tống tàu thuyền hoạt động trong khu vực nếu cần thiết.

Thị trường năng lượng và vận tải toàn cầu đang chịu tác động mạnh sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran. Căng thẳng leo thang đã khiến hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển khoảng 1/5 sản lượng dầu thế giới – bị gián đoạn nghiêm trọng. Tình hình càng trở nên căng thẳng khi Iran cảnh báo có thể phong tỏa hoàn toàn các chuyến hàng dầu từ khu vực vùng Vịnh nếu các cuộc tấn công không chấm dứt.