Hệ lụy từ những bãi rác tự phát giữa lòng đô thị

Vấn nạn đổ rác bừa bãi và hiểm họa từ các bãi rác tự phát 

Thực trạng xả bừa bãi các loại rác thải sinh hoạt, phế thải xây dựng vô chủ và hành vi tự ý phóng hỏa tại gầm nút giao thông Ngọc Hội đang biến nơi đây thành một điểm nóng ô nhiễm môi trường. Dưới tác động của thời tiết nắng nóng, khối chất thải khổng lồ đổ trộm vào ban đêm nhanh chóng phân hủy, bốc mùi hôi thối nồng nặc và vương vãi khắp lòng lề đường. Việc biến hạ tầng giao thông khang trang thành những bãi tập kết lộ thiên không chỉ làm suy giảm nghiêm trọng mỹ quan đô thị mà còn trực tiếp đe dọa đến sức khỏe, đời sống của toàn bộ cư dân xung quanh.

Hệ lụy này đã bóp nghẹt không gian sinh hoạt công cộng của các khu đô thị kiểu mẫu như Vĩnh Điềm Trung B. Từ một địa điểm xanh, sạch, đẹp—nơi người dân thường xuyên đến tập thể dục, thư giãn—nay đã bị hoang hóa, không ai dám tiếp cận vì ô nhiễm. Việc người dân phải đeo khẩu trang dày, di chuyển thật nhanh qua các cung đường này là một hình ảnh phản chiếu sự suy giảm nghiêm trọng chất lượng sống của cư dân đô thị.

Hiểm họa môi trường từ việc đốt rác lộ thiên  

Hành vi đốt rác bừa bãi của một số người dân là khởi nguồn cho những nguy cơ mới về an toàn sức khỏe và hạ tầng kỹ thuật. Việc xử lý chất thải bằng lửa này khiến các đống rác luôn trong tình trạng âm ỉ cháy lộ thiên, phóng thích ra môi trường một lượng khổng lồ các chất khí cực độc như dioxin, furan, cacbon monoxit (CO) và bụi mịn vào mỗi buổi sáng sớm hay chiều tối.

Nguy hiểm hơn, do thành phần bãi rác tự phát chứa khối lượng lớn nilon, nhựa, vật liệu xây dựng tổng hợp khó phân hủy, quá trình đốt không hoàn toàn này trực tiếp đầu độc nguồn không khí mà hàng nghìn cư dân xung quanh đang hít thở mỗi ngày. Đồng thời, nguồn nhiệt lượng lớn tỏa ra từ các đám cháy sát chân cầu, nút giao thông còn đe dọa làm biến tính vật liệu, ảnh hưởng nghiêm trọng đến kết cấu bền vững của hạ tầng giao thông đường bộ.

Thách thức trong công tác quản lý hành chính ở cấp cơ sở

Nhìn nhận từ góc độ quản lý nhà nước, chính quyền địa phương cũng đang phải đối mặt với không ít áp lực và lực cản trong việc giải quyết dứt điểm vấn nạn này.

Theo đại diện Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Tây Nha Trang, rào cản lớn nhất hiện nay nằm ở việc các đối tượng thường đổ trộm rác vào đêm tối, ở các cung đường vắng, trong khi địa bàn quản lý quá rộng và lực lượng nhân sự kiểm tra, bám sát địa bàn lại quá mỏng. Mặc dù địa phương đã tiến hành mật phục, bắt quả tang và xử lý hành chính một số trường hợp, nhưng do thiếu chế tài kỹ thuật hỗ trợ, việc chấn chỉnh vẫn chưa đủ sức răn đe đối với những hành vi cố tình vi phạm pháp luật bảo vệ môi trường.

Kiên quyết ngăn chặn hành vi đốt rác để giảm thiểu nguy cơ ô nhiễm và cháy nổ 

Chế tài xử phạt đối với hành vi đốt rác và đổ rác sai nơi quy định theo các nghị định về bảo vệ môi trường dao động từ 2 đến 4 triệu đồng. Tuy nhiên, mức phạt hành chính này được đánh giá là chưa đủ sức nặng so với lợi ích kinh tế mà các đơn vị đổ trộm chất thải xây dựng thu được, cũng như chưa đủ răn đe để ngăn người dân châm lửa tại bãi rác tự phát ở các  khu đất trống ven đường.

Để bảo vệ mỹ quan đô thị và an toàn sức khỏe toàn dân, các đô thị lớn cần khẩn trương áp dụng các giải pháp mang tính công nghệ và pháp lý đồng bộ. Việc lắp đặt hệ thống camera an ninh giám sát 24/7 tại các "điểm nóng" để tiến hành phạt nguội, kết hợp dựng biển cấm và giao trách nhiệm quản lý trực tiếp cho người đứng đầu địa bàn là bước đi cấp bách. Đã đến lúc các nhà quản lý phải nhìn nhận vấn nạn đổ trộm và đốt rác lộ thiên không chỉ là hành vi xâm hại mỹ quan, mà chính là sự đe dọa trực diện đến an ninh môi trường và an toàn cháy nổ của cả cộng đồng.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html