Trong ngày đầu năm mới, Tháp Bà Ponagar đón lượng lớn người dân địa phương và du khách thập phương tới dâng hương, cầu an và thưởng ngoạn cảnh sắc. Hoạt động du xuân tại đây đã trở thành một truyền thống văn hóa tâm linh được duy trì qua nhiều thế hệ, đồng thời là sản phẩm du lịch đặc sắc, thu hút đông đảo du khách, đặc biệt là khách quốc tế.

Đến với di tích, du khách không chỉ thành kính tưởng nhớ Nữ thần Ponagar – Mẹ Xứ sở của người Chăm, mà còn có cơ hội trải nghiệm nhiều giá trị văn hóa đặc trưng của cộng đồng Việt – Chăm như nghệ thuật khắc chữ, viết thư pháp, soi trầm, dệt thổ cẩm, làm gốm thủ công và thưởng thức những làn điệu Chăm rộn ràng qua tiếng trống Ginăng, Baranưng, kèn Saranai paghinang…

Không chỉ là điểm sinh hoạt tín ngưỡng của người dân địa phương và đồng bào Chăm, Tháp Bà Ponagar từ lâu đã trở thành địa chỉ tham quan nổi tiếng đối với du khách trong và ngoài nước. Mỗi năm, nơi đây đón hàng chục vạn lượt khách đến tìm hiểu kiến trúc độc đáo và giá trị lịch sử lâu đời.

Tọa lạc tại phường Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, di tích được xếp hạng Di tích Quốc gia năm 1979 và đến tháng 1.2025 được công nhận là Di tích Quốc gia đặc biệt.

Quần thể kiến trúc Tháp Bà Ponagar do người Chăm xây dựng từ thế kỷ VIII đến XIII trên đồi Cù Lao để thờ Nữ thần Ponagar. Tổng thể gồm tháp cổng, Mandapa và khu đền tháp; hiện còn lại 5 công trình thuộc Mandapa và khu đền tháp.

Khu Mandapa nổi bật với bốn hàng cột lớn hình bát giác bằng gạch nung, gồm 10 cột lớn và 12 cột nhỏ. Khu đền tháp hiện còn bốn tháp:

Tháp Đông Bắc (Tháp chính), cao 23m, xây dựng lần đầu thế kỷ VIII và trùng tu vào thế kỷ XI, bên trong đặt tượng thờ Nữ thần Ponagar.

Tháp Nam cao 18m, có niên đại thế kỷ XIII, thờ thần Shiva; theo truyền thuyết Việt, đây là nơi thờ chồng của Thiên Y A Na Thánh Mẫu nên còn gọi là tháp Ông.

Tháp Đông Nam cao 7,1m (thế kỷ XI–XII), thờ thần Skandha – con thần Shiva; theo truyền thuyết Việt là nơi thờ ông bà Tiều, cha mẹ nuôi của Thiên Y A Na Thánh Mẫu.

Tháp Tây Bắc cao 9m, còn khá nguyên vẹn về kiến trúc và trang trí, thờ thần Ganesha; theo tín ngưỡng Việt là nơi thờ Cô, Cậu – con của Thiên Y A Na Thánh Mẫu.

Di tích gây ấn tượng bởi kỹ thuật xây dựng và phương pháp chế tác gạch độc đáo mà đến nay vẫn còn nhiều điều chưa được lý giải trọn vẹn. Ngoài ra, hệ thống bia ký thời phong kiến cũng góp phần cung cấp tư liệu về lịch sử và giá trị của công trình.

Ban đầu được người Chăm dựng để thờ Nữ thần Ponagar, từ năm 1653, quá trình cộng cư Việt – Chăm đã thúc đẩy sự giao thoa giữa tín ngưỡng thờ Mẹ Xứ sở của người Chăm và tín ngưỡng thờ Thiên Y A Na Thánh Mẫu của người Việt.

Hàng năm, từ ngày 20 đến 23.3 âm lịch, tại đây diễn ra Lễ hội Tháp Bà Ponagar – Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thu hút đông đảo người dân và du khách đến dâng hương, tham quan và hòa mình vào không khí lễ hội đặc sắc của phố biển Nha Trang.