Hàng rong tại các điểm du lịch

Hiệu quả bước đầu từ các đợt cao điểm chấn chỉnh nạn hàng rong

Thực tế cho thấy, tại các danh lam thắng cảnh nổi tiếng trên cả nước, tình trạng chèo kéo khách du lịch vẫn thường xuyên diễn ra, gây ảnh hưởng không nhỏ đến hình ảnh của địa phương. Đơn cử như tại Chùa Long Sơn - một ngôi cổ tự mang vẻ đẹp trầm mặc và là điểm đến thu hút đông đảo du khách trong, ngoài nước khi ghé thăm biển Nha Trang (Khánh Hòa). Trước đây, tình trạng bán hàng rong lộn xộn đã làm mất đi sự tôn nghiêm của không gian văn hóa tâm linh này, đồng thời tạo ra cảm giác phiền hà cho khách tham quan.

Nhằm giải quyết triệt để vấn đề, Ủy ban Nhân dân phường Tây Nha Trang đã triển khai một đợt cao điểm kéo dài 30 ngày nhằm kiểm tra, xử lý nạn bán hàng rong và chèo kéo du khách. Trong suốt thời gian thực hiện chiến dịch, các dòng chữ cảnh báo được bố trí rõ ràng, dễ nhìn bên các lối đi. Đồng thời, lực lượng an ninh trật tự cơ sở cũng túc trực liên tục từ sáng đến tối để giám sát địa bàn. Song song với việc xử phạt các trường hợp cố tình vi phạm, lực lượng công an phường đã tiến hành nhắc nhở, tuyên truyền và yêu cầu những người bán hàng rong ký cam kết không tái diễn hành vi lấn chiếm.

Đánh giá về đợt ra quân này, lãnh đạo Ủy ban Nhân dân phường Tây Nha Trang cho biết, sau một tháng thực hiện chiến dịch cao điểm, tình trạng buôn bán lấn chiếm và chèo kéo du khách tại khu vực chùa Long Sơn đã thuyên giảm rõ rệt so với trước đây. Tuy nhiên, mặc dù những nỗ lực của chính quyền địa phương đã mang lại hiệu quả tích cực ngay trước mắt, nhưng nhiều người vẫn không khỏi băn khoăn về tính bền vững. Sự băn khoăn ấy hoàn toàn có cơ sở, bởi lẽ từ bao lâu nay, cứ có du khách là liền ngay đó xuất hiện những người bán hàng rong. Thậm chí, ngay tại những khu vực có biển cấm, hoạt động mua bán trái phép vẫn diễn ra một cách lén lút. Điệp khúc "đuổi thì chạy, vắng bóng lực lượng chức năng lại về" đã cho thấy sự bất cập của việc chỉ sử dụng biện pháp hành chính trong ngắn hạn.

Lằn ranh giữa mỹ quan đô thị và bài toán an sinh xã hội từ những gánh hàng rong

Từ những bất cập trong công tác quản lý hiện hành, nhiều ý kiến chuyên gia và người dân cho rằng, đã đến lúc cần thay đổi cách tiếp cận đối với vấn đề hàng rong. Chúng ta không thể phủ nhận một thực tế rằng, bản thân du khách trong quá trình tham quan cũng rất có nhu cầu sử dụng các dịch vụ tiện lợi, nhanh chóng từ những người bán hàng lưu động. Các món ăn đường phố hay những món đồ lưu niệm nhỏ lẻ thường mang lại trải nghiệm thú vị cho khách phương xa.

Nhìn nhận một cách sâu sắc hơn, đằng sau mỗi gánh hàng rong, mỗi xe đẩy ven đường là nguồn sống, là sinh kế của cả một gia đình, thậm chí là nơi lo toan cho con cái ăn học. Chính vì vậy, cơ quan quản lý không thể dùng các mệnh lệnh hành chính để buộc họ từ bỏ công việc mưu sinh này ngay lập tức khi chưa có các phương án hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp thay thế phù hợp. Việc cấm đoán triệt để không chỉ gây ra những hệ lụy về mặt an sinh xã hội mà còn làm mất đi một nét đặc trưng vốn có của giao thương truyền thống.

Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, nếu cứ để tình trạng buôn bán tự phát, chèo kéo, chèn ép giá tiếp diễn như lâu nay, đó chắc chắn sẽ là một "điểm trừ" cực kỳ lớn đối với hình ảnh và thương hiệu của các điểm đến. Du khách có thể đến một lần vì tò mò nhưng sẽ không quay lại nếu họ cảm thấy bị làm phiền hoặc không được tôn trọng. Do đó, lằn ranh giữa việc giữ gìn trật tự đô thị và bảo đảm sinh kế cho người dân nghèo đòi hỏi các nhà hoạch định chính sách phải có những bước đi khéo léo, dung hòa được lợi ích của cả hai bên. Thay vì đặt nặng vấn đề "cấm hay không cấm", việc tìm kiếm một mô hình quản lý linh hoạt, phù hợp với thực tiễn mới là chìa khóa tháo gỡ điểm nghẽn này.

Chuyển đổi tư duy: Đưa hàng rong trở thành một phần của văn hóa du lịch

Để giải quyết hài hòa giữa bài toán mưu sinh và sự chuyên nghiệp của ngành công nghiệp không khói, việc quy hoạch và nâng cấp hoạt động bán hàng rong là điều tất yếu. Theo đại diện Hiệp hội Du lịch tỉnh Khánh Hòa, các cơ quan ban ngành cần trực tiếp hỗ trợ và xây dựng cho người bán hàng rong cách thức tạo ra những sản phẩm ngày càng hấp dẫn, chất lượng hơn. Trọng tâm của việc này là phải đào tạo, hướng dẫn họ tuân thủ tuyệt đối các tiêu chuẩn về an toàn vệ sinh thực phẩm, niêm yết giá cả minh bạch để xóa bỏ hoàn toàn vấn nạn "chặt chém" du khách.

Thêm vào đó, chính quyền và các hiệp hội du lịch có thể tổ chức các khóa tập huấn ngắn hạn, giúp người bán hàng biết cách truyền thông, giới thiệu về sản phẩm bản địa. Đồng thời, việc trang bị cho họ vốn ngoại ngữ giao tiếp cơ bản cũng vô cùng cần thiết để họ trở nên thân thiện, cởi mở hơn với khách quốc tế. Khi những người bán hàng rong được trang bị kiến thức và kỹ năng, chính họ sẽ trở thành những "đại sứ du lịch" tại cơ sở, góp phần quảng bá hình ảnh con người địa phương hiếu khách.

Bên cạnh các khóa đào tạo, nhiều ý kiến đề xuất rằng những người bán hàng lưu động cần được tập hợp lại thành các hội, nhóm tự quản hoặc đưa vào các khu vực buôn bán tập trung. Việc đưa họ vào một tổ chức không chỉ giúp cơ quan chức năng dễ dàng quản lý, định hướng và kiểm soát chất lượng dịch vụ, mà còn bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động. Khi được tổ chức bài bản, quy hoạch vào những tuyến phố hoặc khu vực cố định với thiết kế đồng bộ, hàng rong sẽ không còn đơn thuần là công việc mưu sinh mang tính tự phát. Trái lại, nó sẽ chuyển mình trở thành một phần không thể thiếu trong chuỗi hoạt động trải nghiệm du lịch. Qua những gánh hàng rong được quản lý tốt, du khách thập phương sẽ có cơ hội tiếp xúc, hiểu hơn và yêu hơn điểm đến thông qua chính nhịp sống bình dị, mộc mạc và chân thực nhất.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại:

https://vtvgo.vn/video/catalog/list/ffc98a39-06ff-424b-a85f…lich-su--di-san-19,ffc98a39-06ff-424b-a85f-388837a68f87.html