Xử lý rác thải nhiều năm qua luôn được xem là một trong những “điểm nghẽn” môi trường lớn của Thủ đô. Không chỉ gây quá tải hạ tầng đô thị, lượng rác khổng lồ phát sinh mỗi ngày còn tác động trực tiếp đến chất lượng môi trường sống, mỹ quan thành phố và sức khỏe cộng đồng.

Theo thống kê, hiện Hà Nội phát sinh khoảng 7.500–8.000 tấn chất thải rắn sinh hoạt mỗi ngày. Dự báo đến năm 2030, con số này có thể vượt 11.000 tấn/ngày nếu không có giải pháp xử lý căn cơ, hiệu quả. Bên cạnh đó, lượng chất thải xây dựng đã vượt 2.100 tấn/ngày và có thể tăng lên khoảng 2.800 tấn/ngày trong những năm tới, tiếp tục gia tăng áp lực cho hệ thống xử lý hiện hữu.

Trước thực trạng trên, Hà Nội đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó nổi bật là chuyển hướng mạnh mẽ sang công nghệ đốt rác phát điện. Dấu mốc quan trọng là việc đưa vào vận hành Nhà máy điện rác Sóc Sơn với công suất xử lý khoảng 5.000 tấn/ngày đêm và Nhà máy điện rác Seraphin với công suất khoảng 2.250 tấn/ngày đêm. Với hai nhà máy này, khoảng 90% lượng rác sinh hoạt phát sinh hàng ngày của thành phố, tương đương hơn 7.200 tấn, được xử lý bằng công nghệ đốt phát điện – tỷ lệ cao nhất cả nước, giúp giảm mạnh lượng rác phải chôn lấp xuống dưới 10%.

Không dừng lại ở đó, ngày 26/12/2025, UBND TP Hà Nội đã ban hành Kế hoạch triển khai các giải pháp khắc phục điểm nghẽn về ô nhiễm môi trường. Theo kế hoạch, thành phố đặt mục tiêu bổ sung thêm trên 5.000 tấn/ngày công suất xử lý thông qua việc xây dựng ba nhà máy đốt rác mới; kêu gọi đầu tư hai nhà máy xử lý chất thải theo quy hoạch tại Châu Can (Phú Xuyên) và Núi Thoong (Chương Mỹ); mở mới thêm các khu xử lý chất thải rắn xây dựng và đẩy nhanh các dự án xử lý rác tích hợp xử lý bùn thải. Song song đó, Hà Nội tiếp tục đầu tư hạ tầng kỹ thuật, ứng dụng chuyển đổi số, lắp đặt camera giám sát và tăng cường công nghệ theo dõi từ xa trong công tác thu gom, vận chuyển và xử lý rác.

Tuy nhiên, bên cạnh những nỗ lực đáng ghi nhận, thực tế lại xuất hiện nghịch lý: các nhà máy đốt rác phát điện chưa được khai thác hết công suất, trong khi một lượng lớn rác thải vẫn được xử lý bằng hình thức chôn lấp tại các bãi rác lộ thiên, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Sự “tréo ngoe” này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải rà soát lại toàn bộ quy trình thu gom, phân luồng và xử lý rác, nhằm phát huy tối đa hiệu quả của công nghệ hiện đại, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững cho Thủ đô.