Thị trường thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam năm 2025 chứng kiến một cuộc đổi ngôi ngoạn mục. Sau nhiều năm bám đuổi quyết liệt, Hà Nội đã chính thức vượt qua các đầu tàu kinh tế khác để vươn lên vị trí số một trên bảng xếp hạng Chỉ số Thương mại điện tử (EBI). Đây không chỉ là thắng lợi về mặt con số mà còn là minh chứng cho sự thay đổi chiến lược trong cách tiếp cận kinh tế số của Thủ đô, nơi mà sự kết nối giữa công nghệ và tiêu dùng đang trở nên liền mạch hơn bao giờ hết.

Sự vươn lên của Hà Nội trong năm 2025 không phải là kết quả của sự ngẫu nhiên. Theo ghi nhận thực tế, Thủ đô đã chứng kiến sự bùng nổ của các mô hình kho vận thông minh và hệ thống logistics chặng cuối. Việc quy hoạch các trung tâm trung chuyển hàng hóa quy mô lớn tại các khu vực ngoại thành như Gia Lâm, Đông Anh đã giúp thời gian giao hàng trong nội đô giảm xuống mức kỷ lục, tạo lợi thế cạnh tranh tuyệt đối cho các nhà bán hàng tại đây.

TS. Trần Đăng Khoa, chuyên gia nghiên cứu kinh tế số, nhận định: "Hà Nội đã giải được bài toán khó nhất của TMĐT là niềm tin và tốc độ. Việc chính quyền thành phố đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý hộ kinh doanh, đồng thời hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ lên sàn đã tạo ra một hệ sinh thái cung ứng cực kỳ dồi dào. Đặc biệt, sự phổ cập của mạng 5G và các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt tại các chợ truyền thống đã xóa nhòa ranh giới giữa mua sắm trực tiếp và trực tuyến, thúc đẩy tổng cầu tăng trưởng phi mã."

Không chỉ dừng lại ở quy mô thị trường, chỉ số EBI của Hà Nội dẫn đầu còn nhờ vào trình độ nguồn nhân lực số. Các doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ tài chính (Fintech) và giải pháp bán hàng đa kênh tại Thủ đô đang nở rộ, cung cấp những công cụ tối ưu cho tiểu thương. Điều này giúp Hà Nội không chỉ là nơi tiêu thụ mà còn trở thành "đại bản doanh" của những người kiến tạo giải pháp cho TMĐT cả nước.

Ở góc độ người kinh doanh, chị Hoàng Thanh Thủy, chủ một thương hiệu thời trang thiết kế tại quận Hoàn Kiếm, chia sẻ: "Trước đây, chúng tôi mất rất nhiều chi phí để vận chuyển hàng vào phía Nam mới mong có đơn. Nhưng từ đầu năm 2025, lượng khách hàng tại chỗ của Hà Nội tăng vọt, cộng với việc các đơn vị vận chuyển tại Thủ đô triển khai nhiều gói đồng giá và giao hàng siêu tốc, doanh thu trực tuyến của chúng tôi đã tăng gấp đôi. Việc bán hàng trên sàn giờ đây chuyên nghiệp và minh bạch hơn nhờ các chính sách hỗ trợ thuế và pháp lý rõ ràng của thành phố".

Vị trí dẫn đầu mang lại niềm tự hào nhưng cũng đặt lên vai Hà Nội những thách thức không nhỏ về quản lý và tính bền vững. Khi quy mô giao dịch tăng lên hàng tỷ USD, các vấn đề về hàng giả, hàng nhái và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trở thành "điểm nóng" cần xử lý. Cuộc chuyển mình lên ngôi đầu cũng đồng nghĩa với việc Hà Nội phải là đơn vị tiên phong trong việc thiết lập một chuẩn mực mới cho kinh tế số: kinh doanh có trách nhiệm và bền vững.

Ông Marc Townsend, một nhà đầu tư bất động sản công nghiệp, đánh giá: "Chúng tôi đổ vốn vào các hệ thống kho bãi thông minh tại Hà Nội vì thấy được dư địa khổng lồ của thị trường phía Bắc. Việc Hà Nội dẫn đầu bảng xếp hạng TMĐT là tín hiệu cho thấy dòng vốn FDI vào lĩnh vực hạ tầng số sẽ tiếp tục đổ về đây. Nhà đầu tư hiện nay không chỉ nhìn vào số lượng người dùng, mà họ nhìn vào khả năng quản trị và tính minh bạch của thị trường. Hà Nội đang làm rất tốt việc tạo ra một sân chơi công bằng cho cả doanh nghiệp nội địa và các tập đoàn đa quốc gia."

Tuy nhiên, để giữ vững ngôi vương, Hà Nội cần phải quyết liệt hơn trong việc xanh hóa TMĐT. Rác thải từ bao bì đóng gói và khí thải từ các phương tiện giao hàng đang gây áp lực lớn lên môi trường đô thị. Việc khuyến khích các hãng vận chuyển sử dụng xe điện và các loại vật liệu tái chế không còn là lựa chọn, mà là điều kiện tiên quyết để TMĐT Hà Nội phát triển bền vững và không bị tụt hậu trong xu hướng tiêu dùng xanh toàn cầu.

Người dân Thủ đô hiện nay cũng đã thay đổi thói quen mua sắm một cách toàn diện. Anh Nguyễn Minh Đức, một nhân viên văn phòng, cho biết: "Bây giờ từ bát phở sáng đến các món đồ điện tử đắt tiền, tôi đều ưu tiên đặt qua ứng dụng. Điều tôi quan tâm nhất là sự minh bạch về nguồn gốc và chế độ hậu mãi. Nếu các sàn giao dịch và hộ kinh doanh tại Hà Nội tiếp tục duy trì được uy tín như hiện nay, tôi tin rằng vị thế dẫn đầu của thành phố sẽ còn được duy trì rất lâu nữa".

Tựu trung lại, sự trỗi dậy của Hà Nội trên bản đồ TMĐT 2025 là kết quả của một chiến lược tổng thể từ hạ tầng, công nghệ đến con người. Đây là nền tảng vững chắc để Thủ đô không chỉ là trung tâm hành chính mà còn trở thành đầu tàu kinh tế số, dẫn dắt cả nước bước vào kỷ nguyên giao thương hiện đại, minh bạch và hiệu quả./.