TP. Hà Nội đang triển khai nghiên cứu tổng thể toàn tuyến sông Tô Lịch với mục tiêu giải quyết triệt để bài toán môi trường, đồng thời kiến tạo một hệ sinh thái đô thị đồng bộ. Theo đồ án quy hoạch mới, dọc hai bên bờ sông sẽ được tổ chức thành các phân khu chức năng riêng biệt, ưu tiên tối đa cho không gian cây xanh và mặt nước. Việc xây dựng mới tại đây được kiểm soát cực kỳ chặt chẽ, chỉ cho phép các công trình quy mô nhỏ, phục vụ mục đích công cộng và không cao quá một tầng, nhằm bảo đảm tầm nhìn thoáng đãng và sự kết nối hài hòa với khu dân cư.

Đoạn sông từ Hoàng Quốc Việt đến cầu Mới (Ngã Tư Sở) dài hơn 6 km sẽ đóng vai trò là trục không gian mở xuyên suốt phía Tây nội đô. Đoạn đầu nguồn từ Hoàng Quốc Việt đến Cầu Giấy được định hướng xây dựng các quảng trường và không gian cộng đồng lớn. Trong khi đó, đoạn từ Cầu Giấy đến đường Nguyễn Trãi sẽ tập trung vào các giá trị văn hóa truyền thống, gắn liền với các lễ hội đặc trưng của địa phương. Cách tiếp cận này không chỉ cải thiện diện mạo đô thị mà còn gìn giữ và phát huy bản sắc lịch sử vốn có của dòng sông huyền thoại.

Tại đoạn tiếp nối từ Ngã Tư Sở đến sông Nhuệ dài khoảng 7 km, quy hoạch chú trọng vào việc chỉnh trang các khu công viên, thể thao hiện hữu. Khu vực từ Nguyễn Trãi đến Vành đai 3 sẽ trở thành không gian thương mại, dịch vụ ẩm thực ven sông sôi động. Ngược lại, đoạn từ Vành đai 3 đến cầu Thanh Liệt lại được quy hoạch theo hướng sinh thái, là nơi thư giãn và vui chơi giải trí yên tĩnh cho người dân. Sự phân hóa này giúp đáp ứng đa dạng nhu cầu của cư dân Thủ đô, từ kinh tế đêm đến nhu cầu nghỉ ngơi hằng ngày.

Một điểm nhấn quan trọng trong quy hoạch là việc tích hợp hệ thống giao thông công cộng hiện đại. Tuyến monorail nhánh 2 kết nối Giáp Bát - Thanh Liệt - Phú Lương sẽ được bố trí chạy dọc phía Đông sông Tô Lịch. Sự xuất hiện của loại hình vận tải này không chỉ giảm tải cho đường bộ mà còn tạo ra một phương thức tiếp cận cảnh quan mới mẻ. Song song đó, hệ thống đường dạo và đường giao thông hiện hữu cũng sẽ được đồng bộ hóa trong dự án chỉnh trang toàn tuyến.

Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành các hạng mục chính của dự án trong giai đoạn từ năm 2026 đến đầu năm 2027. Sau đó, quy hoạch giai đoạn 3 từ Cầu Bươu đến cửa sông Hồng sẽ tiếp tục được hoàn thiện để tạo nên một vành đai xanh khép kín cho Thủ đô. Khi dự án hoàn tất, sông Tô Lịch được kỳ vọng sẽ thoát khỏi định kiến về một dòng sông ô nhiễm, thực sự trở thành “lá phổi xanh” và là biểu tượng cho sự chuyển mình hiện đại, bền vững của Hà Nội./.