Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn (tỉnh Hà Giang) vừa tạo nên tiếng vang lớn trên bản đồ du lịch thế giới khi lần đầu tiên được xướng tên tại Giải thưởng Du lịch Thế giới (World Travel Awards - WTA) với danh hiệu cao quý "Điểm đến Văn hóa Hàng đầu Thế giới năm 2025". Danh hiệu được ví như "Oscar của ngành du lịch" này, trao tại lễ trao giải ở Bahrain, không chỉ là niềm tự hào của Hà Giang mà còn là sự khẳng định giá trị độc đáo của Việt Nam trên trường quốc tế.

Sự kiện này đánh dấu một bước ngoặt lịch sử, xác nhận Đồng Văn không chỉ là một kỳ quan địa chất mà còn là một kho tàng văn hóa vô giá.

550 triệu năm kiến tạo: Khi địa chất tạo nền, văn hóa tạo hồn

Được UNESCO công nhận từ năm 2010, Công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn là một "bảo tàng địa chất ngoài trời" hiếm có, lưu giữ lịch sử tiến hóa hơn 550 triệu năm của Trái Đất. Nơi đây hội tụ những kiến tạo địa chất ngoạn mục: từ những dãy núi đá tai mèo sắc nhọn, hùng vĩ đến những hẻm vực sâu hun hút như Mã Pí Lèng, nơi dòng sông Nho Quế xanh biếc uốn lượn.

Tuy nhiên, điều làm nên danh hiệu "Văn hóa Hàng đầu" chính là sự sống bền bỉ và bản sắc độc đáo của con người trên nền đá khắc nghiệt ấy. Đồng Văn là không gian sinh tồn của 17 dân tộc anh em, chủ yếu là người Mông, Lô Lô, Pà Thẻn, Nùng. Chính sự chung sống này đã tạo nên một hệ giá trị văn hóa đa tầng, với tính nguyên bản, tính liên tục và tính đặc hữu không thể tìm thấy ở bất cứ nơi nào khác.

Đó là những ngôi nhà trình tường cổ kính, những phiên chợ lùi đầy màu sắc, hay những lễ nghi truyền thống như Lễ hội Múa Khèn, Lễ Nhảy Lửa, Lễ Cúng rừng... Sự tài hoa của đồng bào trong việc biến những triền đá khô cằn thành nương ngô, ruộng bậc thang đã chứng minh một triết lý sống đầy kiên cường, biến Đồng Văn thành một kiệt tác nơi địa chất tạo nền và văn hóa đã tạo nên linh hồn.

Biến danh hiệu thành thương hiệu: Cơ hội tỷ đô cho du lịch và cộng đồng

Danh hiệu "Điểm đến Văn hóa Hàng đầu Thế giới 2025" không chỉ mang ý nghĩa tinh thần mà còn mở ra cơ hội kinh tế khổng lồ.

Thành tích này là đòn bẩy mạnh mẽ nhất để định vị thương hiệu du lịch Hà Giang. Nếu như trước đây, du khách chỉ biết đến Đồng Văn qua những cung đường phượt mạo hiểm, thì giờ đây, họ sẽ tìm đến để khám phá chiều sâu văn hóa. Lượng khách du lịch đến Hà Giang đã tăng trưởng ấn tượng (từ 2.000 lượt năm 2010 lên hơn 2,2 triệu lượt năm ngoái, hướng tới mục tiêu 3 triệu lượt). Sự công nhận quốc tế này sẽ thu hút dòng khách chất lượng cao, tăng chi tiêu cho các dịch vụ trải nghiệm văn hóa bản địa, ẩm thực và mua sắm thủ công truyền thống, góp phần xóa đói giảm nghèo bền vững cho cộng đồng dân tộc thiểu số.

Theo các chuyên gia về du lịch bền vững, việc khai thác danh hiệu cần đi đôi với bảo tồn. Họ nhấn mạnh rằng, thách thức lớn nhất của Đồng Văn là phải cân bằng giữa tốc độ phát triển du lịch và việc giữ gìn tính nguyên bản của văn hóa dân tộc, tránh tình trạng thương mại hóa di sản. Tỉnh Hà Giang cần tiếp tục đẩy mạnh đầu tư cơ sở hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch tại chỗ và đặc biệt là áp dụng công nghệ để phát triển du lịch thông minh, từ đó biến danh hiệu này thành một động lực kinh tế mũi nhọn, có khả năng tạo ra giá trị hàng tỷ đô la và gìn giữ di sản cho các thế hệ mai sau./.