CHUYÊN TRANG VĂN HOÁ – DI SẢN – LỊCH SỬ - DU LỊCH

TÔN VINH CỘI NGUỒN - KẾT NỐI THỜI ĐẠI

Theo dõi chúng tôi trên các nền tảng

Di sản – Lịch sử

Gìn giữ cảnh quan nông nghiệp gắn liền với di sản thế giới

Đoàn Lê Chi 18/04/2026 10:40 GMT+7

vtv8.vtv.vn - Việc duy trì canh tác lúa nước dọc theo dòng Ngô Đồng không chỉ là hoạt động sản xuất nông nghiệp mà đã trở thành một phần không thể tách rời của Di sản Thế giới Tràng An. Những cánh đồng lúa này đóng vai trò quan trọng trong việc giữ gìn hệ sinh thái đất ngập nước và tạo nên bản sắc độc đáo cho du lịch Ninh Bình.

Chính quyền và người dân nơi đây đã cùng nhau cam kết bảo vệ môi trường, không sử dụng hóa chất độc hại để đảm bảo dòng sông luôn trong xanh. Việc phát triển du lịch gắn liền với mùa vụ đã tạo ra sinh kế bền vững cho người dân, đồng thời khơi dậy lòng tự hào về vẻ đẹp quê hương. Sắc vàng mùa lúa chín chính là biểu tượng cho sự trù phú và bền bỉ, khẳng định giá trị của những vẻ đẹp tự nhiên được nâng niu bởi ý thức và trách nhiệm của con người.

Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng, việc bảo tồn những không gian sản xuất truyền thống như cánh đồng Tam Cốc là một thách thức nhưng cũng là niềm tự hào. Cảnh quan văn hóa tại Tràng An không phải là một thực thể tĩnh, mà là một di sản sống, nơi con người và thiên nhiên đã có sự tương tác mật thiết qua hàng ngàn năm. Những thửa ruộng lúa ven sông không đơn thuần là nơi cung cấp lương thực, mà còn là kết quả của sự thích nghi tinh tế giữa cư dân địa phương với địa hình vùng núi đá vôi ngập nước. Việc canh tác thuận theo tự nhiên, không đắp đê ngăn lũ, đã giúp duy trì sự cân bằng sinh thái giữa các loài thủy sinh và hệ thống hang động dưới lòng núi.

Sự chuyển mình từ nông nghiệp thuần túy sang nông nghiệp gắn kết du lịch sinh thái đã mở ra một hướng đi mới cho công tác bảo tồn. Thay vì khai thác tài nguyên một cách thâm dụng, người dân Ninh Bình đã học cách trân trọng giá trị của phong cảnh. Mỗi mùa lúa chín, dòng Ngô Đồng không chỉ đón những con thuyền chở thóc mà còn đón hàng vạn lượt du khách từ khắp nơi trên thế giới đến để chiêm ngưỡng vẻ đẹp của "Vịnh Hạ Long trên cạn". Chính nguồn thu từ du lịch đã quay trở lại hỗ trợ người dân duy trì việc cấy lúa, ngay cả khi lợi nhuận từ hạt gạo đôi khi không bằng công sức lao động bỏ ra. Đây là một mô hình cộng hưởng bền vững, nơi di sản bảo vệ sinh kế và sinh kế nuôi dưỡng di sản.

Bên cạnh giá trị kinh tế, công tác bảo vệ môi trường dòng sông và vùng đệm di sản luôn được đặt lên hàng đầu. Để giữ cho nước sông Ngô Đồng luôn trong xanh nhìn thấy đáy và những rặng rong đuôi chó dưới nước phát triển tốt, việc kiểm soát đầu vào của sản xuất nông nghiệp là điều bắt buộc. Các quy trình canh tác hữu cơ, hạn chế tối đa thuốc bảo vệ thực vật và phân bón hóa học đã được triển khai rộng rãi. Ý thức của người dân không chỉ dừng lại ở việc giữ gìn ruộng lúa của gia đình mình, mà còn là trách nhiệm chung trong việc thu gom rác thải, bảo vệ các hang động và hệ động thực vật xung quanh. Sự cam kết này chính là chìa khóa để giữ vững danh hiệu di sản thế giới trước những áp lực của thời gian.

Vẻ đẹp của cánh đồng lúa Tam Cốc còn mang tính biểu tượng sâu sắc cho tâm hồn và cốt cách của con người Việt Nam. Sự bền bỉ của người nông dân qua bao thế hệ, sự kiên trì bám trụ trên những rẻo đất hẹp bên vách đá đã tạo nên một kỳ quan nhân văn lay động lòng người. Những người lái đò, vốn là những nông dân "chân lấm tay bùn", nay trở thành những đại sứ du lịch trực tiếp giới thiệu vẻ đẹp quê hương đến bạn bè quốc tế. Họ kể về lịch sử vùng đất, về sự vất vả của mùa gieo cấy và niềm vui khi lúa trổ bông với một niềm tự hào tự thân, điều mà không một sách vở du lịch nào có thể thay thế được.

Nhìn về tương lai, việc duy trì cảnh quan nông nghiệp tại Tràng An cần sự phối hợp nhịp nhàng hơn nữa giữa chính sách quản lý vĩ mô và hành động thực tế của cộng đồng. Các chương trình hỗ trợ kỹ thuật canh tác, giống lúa phù hợp với thổ nhưỡng và các hình thức quảng bá văn hóa lúa nước cần được đầu tư bài bản. Di sản không chỉ là những gì chúng ta thừa hưởng từ quá khứ, mà là những gì chúng ta đang chăm sóc và để lại cho mai sau. Cánh đồng vàng rực giữa thung lũng đá vôi không chỉ là một bức tranh đẹp mắt, mà là minh chứng cho sự chung sống hòa hợp giữa con người và thiên nhiên, là lời khẳng định rằng khi con người biết trân trọng và bảo vệ mẹ thiên nhiên, họ sẽ nhận lại được những giá trị vô giá và bền vững nhất.

Sắc vàng mùa lúa chín bên dòng Ngô Đồng, vì thế, sẽ mãi là một nốt nhạc huy hoàng trong bản giao hưởng của di sản. Nó nhắc nhở chúng ta về tầm quan trọng của việc giữ gìn bản sắc trong thế giới hiện đại, và rằng mỗi hành động nhỏ của chúng ta hôm nay trong việc bảo vệ môi trường cảnh quan chính là góp phần viết tiếp câu chuyện rực rỡ của vùng đất cố đô ngàn năm văn hiến. Sự kết nối giữa di sản, nông nghiệp và du lịch không chỉ tạo ra một điểm đến hấp dẫn, mà còn xây dựng nên một hệ giá trị vững chắc về trách nhiệm xã hội và tình yêu quê hương đất nước./.

Bình luận

0

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bình luận không đăng nhập

Bạn không thể gửi bình luận liên tục.
Xin hãy đợi 60 giây nữa.