ình trạng ùn ứ hàng hóa diễn ra trên diện rộng tại các cửa khẩu đường bộ lẫn đường thủy từ Bắc chí Nam. Số liệu thống kê ngày 30/1/2026 cho thấy khu vực Lào Cai hiện tồn đọng 300 xe rau củ. Các tỉnh phía Nam như An Giang, Đồng Tháp, Đồng Nai... cũng ghi nhận hàng trăm phương tiện chở sắn lát, trái cây, bánh kẹo đang chờ thông quan.

Gốc rễ của vấn đề xuất phát từ việc thiếu hướng dẫn chuyển tiếp về trình tự kiểm tra nhà nước trong Nghị định 46/2026/NĐ-CP. Các đơn vị chức năng hiện chưa có cơ sở pháp lý để cấp giấy xác nhận đạt yêu cầu nhập khẩu. Việc thiếu hụt quy định này khiến hoạt động thông quan bị đình trệ dù doanh nghiệp đã sẵn sàng mọi thủ tục khác.

Đứng trước nguy cơ hàng hóa hư hỏng, ông Nguyễn Văn Nam, Giám đốc Công ty Xuất nhập khẩu Nông sản Xuân Nam chia sẻ: "Chúng tôi như ngồi trên đống lửa vì hàng nông sản tươi sống chỉ có hạn sử dụng ngắn. Mỗi ngày xe nằm tại biên giới, doanh nghiệp phải gánh chi phí lưu kho bãi khổng lồ kèm nỗi lo bị đối tác phạt do chậm tiến độ giao hàng".

Để xử lý khủng hoảng, Cục Hải quan đã gửi Công văn hỏa tốc 8012/CHQ-GSQL tới Bộ Y tế, Bộ Công Thương...Cơ quan Hải quan kiến nghị các bộ quản lý ngành sớm ban hành hướng dẫn cụ thể về thủ tục trong giai đoạn chuyển tiếp. Đây là điều kiện tiên quyết để giải phóng nhanh lượng hàng hóa đang tồn đọng, tránh gây thiệt hại dây chuyền cho chuỗi cung ứng thực phẩm.

Song song với việc kiến nghị, lực lượng Hải quan tại các cửa khẩu được chỉ đạo tăng cường trực chiến 24/7. Các chi cục sẵn sàng nhân lực để thực hiện thông quan ngay lập tức khi nút thắt pháp lý được tháo gỡ. Việc khơi thông dòng chảy hàng hóa lúc này không chỉ bảo vệ lợi ích doanh nghiệp mà còn góp phần ổn định thị trường hàng hóa phục vụ nhu cầu tiêu dùng của người dân trong dịp cao điểm./.