Cơn "bĩ cực" trên cánh đồng mía đường

Niên vụ năm nay, cả nước có hơn 201.000 ha mía nguyên liệu. Thế nhưng, tại các vùng trọng điểm như Đắk Lắk – vùng mía lớn thứ hai quốc gia, niềm vui ngày thu hoạch của người nông dân đang bị thay thế bằng nỗi lo cơm áo.

Ghi nhận tại xã Suối Trai, thiên tai và bão lũ dồn dập đã khiến những cánh đồng mía ngã đổ, ngập úng. Hệ quả tất yếu là năng suất sụt giảm từ 5-10%. Theo tính toán của các hộ dân, giá mía hiện chỉ còn khoảng 1.070.000 đồng/tấn – mức thấp kỷ lục trong vòng 5 niên vụ trở lại đây. Với chi phí đầu tư trồng mới lên đến hơn 67 triệu đồng/ha, mỗi hecta mía người dân đang phải chịu lỗ khoảng 3,4 triệu đồng. Nếu không có các chính sách hỗ trợ tiền làm đất từ phía nhà máy, con số thua lỗ sẽ còn nặng nề hơn.

Nghịch lý: Giá mía giảm sâu nhưng không thể tiêu thụ

Một thực tế đầy nghịch lý đang diễn ra: Trong khi người nông dân khốn đốn vì giá thấp, các nhà máy đường cũng đang "ngồi trên đống lửa" vì không tìm được đầu ra.

Hiện nay, giá đường bán lẻ tại thị trường trong nước đã giảm mạnh, chỉ còn khoảng 18.000 đồng/kg. Tuy nhiên, theo ghi nhận của phóng viên tại các nhà máy có công suất lớn, lượng đường tồn kho vẫn ở mức báo động. Cá biệt có đơn vị lượng tồn kho lên đến 53.000 tấn, thậm chí có những lô hàng sản xuất từ giữa năm 2025 đến nay vẫn chưa thể xuất xưởng.

"Thủ phạm" mang tên đường lậu

Phân tích về nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, Hiệp hội Mía đường Việt Nam chỉ rõ: Đường nhập lậu chính là tác nhân trực tiếp bóp nghẹt thị trường nội địa. Việc đường lậu tràn lan với giá rẻ không chỉ khiến đường trong nước mất thị phần mà còn phá vỡ chuỗi liên kết bền vững giữa nhà máy và hộ nông dân.

Ngành mía đường đang đứng trước những ngã rẽ sống còn. Để bảo vệ sinh kế cho hàng vạn hộ dân vùng sâu, vùng xa, bên cạnh nỗ lực tự thân của doanh nghiệp trong việc cải tiến công nghệ, rất cần những hành động quyết liệt, "mạnh tay" hơn từ các cơ quan chức năng trong việc ngăn chặn vấn nạn đường lậu. Nếu không, nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng và suy giảm sản lượng ngành mía đường là điều hiện hữu.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html