Ngày 16/4, Ủy ban châu Âu (EC) đã triển khai các bước đi mới nhằm tăng cường giám sát và bảo đảm cạnh tranh đối với hai tập đoàn công nghệ lớn là Google và Meta, trong khuôn khổ các quy định của Liên minh châu Âu (EU).
Đối với Google, EC đã gửi các kết luận sơ bộ liên quan đến việc tuân thủ Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số (DMA). Theo đó, cơ quan này đề xuất Google phải chia sẻ một số dữ liệu tìm kiếm quan trọng – như dữ liệu xếp hạng, truy vấn, lượt nhấp và lượt hiển thị – cho các công cụ tìm kiếm và dịch vụ bên thứ ba, bao gồm cả các ứng dụng AI có chức năng tra cứu.
Việc chia sẻ dữ liệu phải được thực hiện trên cơ sở công bằng, hợp lý và không phân biệt đối xử, nhằm tạo điều kiện cho các đối thủ cải thiện chất lượng dịch vụ và thu hẹp khoảng cách với Google Search. EC nhấn mạnh, khả năng tiếp cận dữ liệu là yếu tố then chốt để thúc đẩy đổi mới và cạnh tranh trong lĩnh vực tìm kiếm và AI.
Bên cạnh đó, EC cũng đề xuất làm rõ phạm vi dữ liệu được chia sẻ, phương thức cung cấp, tần suất cập nhật, cũng như các tiêu chuẩn bảo vệ quyền riêng tư thông qua cơ chế ẩn danh. Đồng thời, cơ chế định giá dữ liệu cũng cần bảo đảm minh bạch và công bằng.
Để hoàn thiện chính sách, EC đã mở tham vấn công khai đến ngày 1/5, trước khi ban hành quyết định cuối cùng có tính ràng buộc pháp lý dự kiến trước ngày 27/7.
Phó Chủ tịch điều hành EC Teresa Ribera cho biết, mục tiêu của các biện pháp này là bảo đảm Google thực hiện đúng nghĩa vụ pháp lý, đồng thời nhấn mạnh vai trò của dữ liệu như một yếu tố đầu vào quan trọng cho đổi mới sáng tạo, đặc biệt trong lĩnh vực AI. Trong khi đó, Phó Chủ tịch Henna Virkkunen khẳng định việc mở rộng cạnh tranh sẽ giúp các công cụ tìm kiếm đổi mới và đáp ứng tốt hơn nhu cầu người dùng.
Cùng ngày, EC cũng có động thái tương tự với Meta khi gửi “Bản thông báo các phản đối bổ sung”, yêu cầu tập đoàn này khôi phục quyền truy cập cho các trợ lý AI bên thứ ba trên nền tảng WhatsApp theo điều kiện trước khi thay đổi chính sách vào tháng 10/2025.
Đây là bước tiếp theo trong quá trình điều tra được khởi động từ cuối năm 2025, sau khi Meta bị cho là đã hạn chế khả năng tiếp cận của các dịch vụ AI bên ngoài. Dù Meta đã điều chỉnh chính sách vào tháng 3/2026 bằng cách thay thế lệnh cấm bằng cơ chế thu phí, EC cho rằng thay đổi này chưa giải quyết được lo ngại về cạnh tranh.
Theo EC, việc áp dụng phí nếu dẫn đến hạn chế quyền tiếp cận thị trường của các đối thủ vẫn có thể bị coi là hành vi gây méo mó cạnh tranh. Do đó, cơ quan này đang xem xét áp dụng các biện pháp tạm thời nhằm ngăn ngừa nguy cơ tổn hại nghiêm trọng và khó khắc phục đối với thị trường trợ lý AI – lĩnh vực đang phát triển nhanh chóng.
Các biện pháp này sẽ được duy trì trong thời gian EC tiếp tục điều tra và đánh giá toàn diện vụ việc, đồng thời phối hợp với các cơ quan cạnh tranh quốc gia, như Italy, để bảo đảm hiệu lực trên toàn Khu vực Kinh tế châu Âu (EEA).
Theo quy định tại Điều 102 Hiệp ước về Chức năng của EU (TFEU), các hành vi lạm dụng vị thế thống lĩnh thị trường gây ảnh hưởng đến cạnh tranh đều bị nghiêm cấm. Trên cơ sở đó, EC có quyền áp dụng các biện pháp khẩn cấp nhằm bảo vệ cấu trúc thị trường trước những rủi ro không thể đảo ngược.
Những động thái mới nhất cho thấy EU đang tiếp tục siết chặt quản lý các nền tảng công nghệ lớn, đặc biệt trong bối cảnh AI nổi lên như một lĩnh vực cạnh tranh chiến lược toàn cầu. Mục tiêu dài hạn là xây dựng môi trường số minh bạch, công bằng và thúc đẩy đổi mới sáng tạo bền vững.
Bình luận
0